Türkiye NATO'ya hangi yılda üye olmuştur?
- A) 1955
- B) 1945
- C) 1952
- D) 1963
- E) 1949
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye 1952'de Yunanistan'la birlikte NATO'ya katıldı. İttifakın kuruluş yılı 1949'dur; kuruluş tarihiyle Türkiye'nin üyelik tarihi karıştırılmamalıdır.
Doğu ve Batı Berlin arasındaki duvar hangi yılda inşa edilmiştir?
- A) 1974
- B) 1949
- C) 1945
- D) 1989
- E) 1961
Doğru cevap: E
Çözüm: Berlin Duvarı 1961'de inşa edildi ve Soğuk Savaş'ın bölünmüş Avrupa düzeninin simgelerinden biri oldu. Duvarın açılması/yıkılış süreci ise 1989'da başladı.
ABD ile Sovyetler Birliği'ni 1962'de nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya getiren olay nedir?
- A) Kore Savaşı
- B) Berlin Ablukası
- C) Kıbrıs Barış Harekâtı
- D) Küba Füze Krizi
- E) Süveyş Krizi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1962 Küba Füze Krizi, Sovyet füzelerinin Küba'ya yerleştirilmesi etrafında ABD ile SSCB arasında yaşanan tehlikeli gerilimdir. Kriz diplomatik uzlaşmayla sona erdi.
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği hangi yılda dağılmıştır?
- A) 1989
- B) 1961
- C) 2001
- D) 1991
- E) 1973
Doğru cevap: D
Çözüm: SSCB'nin dağılması 1991'de gerçekleşti ve Soğuk Savaş düzeninin sona ermesinin temel göstergelerinden biri oldu. Berlin Duvarı'nın açılması ise 1989'da yaşanmıştır.
Türkiye'nin Kıbrıs'ta 20 Temmuz 1974'te başlattığı askerî harekâtın adı nedir?
- A) Sakarya Meydan Muharebesi
- B) Kıbrıs Barış Harekâtı
- C) Montrö Harekâtı
- D) Balkan Antantı
- E) Kore Harekâtı
Doğru cevap: B
Çözüm: Türkiye 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Barış Harekâtı'nı başlattı. Harekât Kıbrıs'taki darbe ve Türk toplumunun güvenliği bağlamında garantörlük hakkına dayanılarak gerçekleştirildi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edildiği yıl hangisidir?
- A) 1991
- B) 1983
- C) 1960
- D) 1974
- E) 1975
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 15 Kasım 1983'te ilan edildi. 1974 askerî harekât, 1975 Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kuruluş yılıdır.
Türkiye'de Demokrat Partinin 1950 seçimlerinde iktidara gelmesi siyasi tarih bakımından hangi gelişmeyi gösterir?
- A) Milletler Cemiyeti'nin Türkiye'de kurulmasını
- B) Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun yürürlükten kalkmasını
- C) Çok partili yaşamda iktidarın seçimle el değiştirmesini
- D) Saltanat yönetiminin yeniden kurulmasını
- E) İlk kez Cumhuriyet ilan edilmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: 1950 seçimleri sonucunda Demokrat Parti iktidara geldi ve Cumhuriyet döneminde çok partili düzende iktidar seçimle el değiştirdi. Cumhuriyetin ilanı ise 1923'te gerçekleşmişti.
Demokrat Partinin kurulduğu yıl hangisidir?
- A) 1930
- B) 1923
- C) 1960
- D) 1946
- E) 1952
Doğru cevap: D
Çözüm: Demokrat Parti 1946'da kuruldu; 1950 seçimlerinde iktidara geldi. Partinin kuruluş yılı ile seçim yoluyla iktidara geliş yılını ayırt etmek gerekir.
Türkiye'de 27 Mayıs 1960 tarihi hangi siyasi olayla ilişkilidir?
- A) Avrupa Birliğinin kurulmasıyla
- B) Kıbrıs Barış Harekâtı'nın başlamasıyla
- C) Askerî müdahale ile yönetimin değişmesiyle
- D) Cumhuriyetin ilanıyla
- E) Türkiye'nin NATO'ya girmesiyle
Doğru cevap: C
Çözüm: 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesi, Demokrat Parti iktidarının sona ermesi ve sonraki anayasal-siyasal süreçle ilişkilidir. 1950 ve 1960 olayları aynı siyasi gelişme değildir.
12 Eylül 1980 tarihi Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde hangi gelişmeyi ifade eder?
- A) Lozan Barışı'nın imzalanmasını
- B) Kore Savaşı'nın başlamasını
- C) İlk TBMM'nin açılışını
- D) NATO'nun kuruluşunu
- E) Askerî müdahaleyi
Doğru cevap: E
Çözüm: 12 Eylül 1980'de Türkiye'de askerî müdahale gerçekleşti; bu süreç siyasi kurumları ve anayasal düzenlemeleri etkiledi. 1960 ve 1980 müdahaleleri ayrı olaylardır.
1964'te ABD Başkanı Lyndon B. Johnson tarafından Türkiye'ye gönderilen mektup hangi sorunla yakından ilişkilidir?
- A) Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla
- B) Kore Savaşı'nın başlamasıyla
- C) Kıbrıs meselesiyle
- D) Boğazların Montrö statüsüyle
- E) Balkan Antantı'nın imzalanmasıyla
Doğru cevap: C
Çözüm: 1964 Johnson Mektubu, Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki olası müdahalesine ilişkin ABD'nin tutumuyla bağlantılıdır. Mektup Türk-Amerikan ilişkilerinde gerilim yaratmıştır.
1974 yılında Kıbrıs'ta gerçekleştirilen birinci ve ikinci Türk askerî harekâtları hangi tarihlerde başlamıştır?
- A) 20 Temmuz ve 15 Kasım 1983
- B) 16 Mart ve 13 Ekim 1974
- C) 29 Ekim ve 3 Mart 1974
- D) 20 Temmuz ve 14 Ağustos 1974
- E) 1 Ocak ve 23 Nisan 1974
Doğru cevap: D
Çözüm: Birinci Kıbrıs Barış Harekâtı 20 Temmuz 1974'te, ikinci harekât 14 Ağustos 1974'te başladı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanı ise daha sonra 1983'tedir.
1983'te ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile ilgili doğru ifade hangisidir?
- A) 1919'da Sivas Kongresinde ilan edilmiştir.
- B) 1949'da Varşova Paktı'nın kurucu üyesi olmuştur.
- C) 1952'de NATO'yla birlikte kurulmuştur.
- D) 1974 harekâtı ve 1975 federe devlet aşamasından sonra ilan edilmiştir.
- E) 1936 Montrö ile kurulmuştur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Kıbrıs'ta 1974 harekâtının ardından 1975'te Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 15 Kasım 1983'te ilan edildi. Bu aşamalar karıştırılmamalıdır.
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki Ankara Anlaşması, AB adaylığının Helsinki'de kabulü ve tam üyelik müzakerelerinin başlaması hangi sıradadır?
- A) 1963 – 1999 – 2005
- B) 1963 – 2005 – 1999
- C) 1999 – 1963 – 2005
- D) 1952 – 1974 – 1983
- E) 2005 – 1999 – 1963
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye ile AET arasında Ankara Anlaşması 1963'te imzalandı. Avrupa Birliği Türkiye'ye 1999 Helsinki Zirvesi'nde aday statüsü tanıdı; katılım müzakereleri 2005'te açıldı.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması, birinci Kıbrıs Barış Harekâtı ve KKTC'nin ilanı hangi tarih sırasına sahiptir?
- A) 1960 – 1974 – 1983
- B) 1952 – 1963 – 1975
- C) 1983 – 1974 – 1960
- D) 1960 – 1983 – 1974
- E) 1974 – 1960 – 1983
Doğru cevap: A
Çözüm: Kıbrıs Cumhuriyeti 1960'ta kuruldu; Türkiye 1974'te Kıbrıs Barış Harekâtı'nı yaptı; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise 1983'te ilan edildi.
1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nın Türkiye tarafından ileri sürülen uluslararası hukuk dayanağı ve açıklanan amacı hangisidir?
- A) BM Güvenlik Konseyinin beş daimi üyesini değiştirmek
- B) Varşova Paktı'nı Kıbrıs'ta kurmak
- C) Kıbrıs'ı NATO'dan çıkarmak için Polonya'ya müdahale etmek
- D) Adanın tamamını Türkiye'nin yeni ili olarak ilan etmek
- E) 1960 garantörlük düzeni çerçevesinde Kıbrıs Türklerinin güvenliğini ve anayasal düzeni korumak
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye, 1960 Garanti Antlaşması'ndan kaynaklanan haklarını ve Kıbrıs'taki 1974 darbesini gerekçe göstererek harekâtı Ada'da anayasal düzen ve Türk toplumunun güvenliği için yaptığını açıkladı.
Berlin Duvarı'nın açılması, Almanya'nın birleşmesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılması hangi kronolojik sıradadır?
- A) 1974 – 1983 – 1999
- B) 1989 – 1991 – 1990
- C) 1991 – 1990 – 1989
- D) 1990 – 1989 – 1991
- E) 1989 – 1990 – 1991
Doğru cevap: E
Çözüm: Berlin Duvarı 1989'da açıldı; Almanya'nın yeniden birleşmesi 1990'da gerçekleşti; Sovyetler Birliği 1991'de dağıldı. Bu sıra Soğuk Savaş'ın sona erme sürecini özetler.
1992'de imzalanıp 1993'te yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması'nın Avrupa bütünleşmesindeki başlıca sonucu hangisidir?
- A) Milletler Cemiyeti'ni faaliyete geçirmesi
- B) Kore Savaşı'nı sona erdirmesi
- C) Kıbrıs Türk Federe Devleti'ni kurması
- D) Varşova Paktı'nı yeniden kurması
- E) Avrupa Birliği'nin kurumsal çerçevesini oluşturması
Doğru cevap: E
Çözüm: Maastricht Antlaşması 1992'de imzalandı ve 1993'te yürürlüğe girerek Avrupa Birliği'nin oluşumuna zemin sağladı. Kurum tarihini AET'nin 1957 Roma Antlaşmalarıyla karıştırma.
I. '1949 NATO – Batı kolektif savunması', II. '1955 Varşova Paktı – Doğu Bloku askerî iş birliği', III. '1961 Bağlantısızlar – bloklardan bağımsız duruş' eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) I, II ve III
- E) I ve II
Doğru cevap: D
Çözüm: NATO 1949'da Batı kolektif savunma örgütü; Varşova Paktı 1955'te Doğu Bloku ittifakı olarak kuruldu. Bağlantısızlar Hareketi 1961'de bloklar dışında tutum geliştirme arayışıdır.
II. Dünya Savaşı'na fiilen katılmayan Türkiye'nin 1945 sonrasında Truman Doktrini, Kore Savaşı ve NATO üyeliğiyle yaşadığı değişimi en doğru hangi ifade açıklar?
- A) 1945'te Varşova Paktı'na katılarak NATO'yu dışlamıştır.
- B) Savaş sırasında dengeye dayanan tutumdan, Soğuk Savaş'ta Batı güvenlik kurumlarıyla yakınlaşmaya geçmiştir.
- C) II. Dünya Savaşı'nda 1941'de Pearl Harbor saldırısını düzenlemiştir.
- D) 1945'ten sonra İtalya'daki faşist yönetimin kurucusu olmuştur.
- E) Kore Savaşı'na katılmadan 1939'da NATO'ya üye olmuştur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Türkiye II. Dünya Savaşı'nda fiilî çatışmalardan uzak kalmaya çalıştı; savaş sonrasında Sovyet baskısı ve güvenlik kaygılarıyla ABD ve Batı ittifakına yakınlaştı, 1952'de NATO'ya girdi.