Truman Doktrini ile Marshall Planı'nın ayrımını hangi ifade doğru açıklar?
- A) Truman Avrupa Birliğini, Marshall Varşova Paktı'nı kurmuştur.
- B) Truman yalnız uzay çalışmaları, Marshall yalnız nükleer silahsızlanmadır.
- C) İkisi de 1939'da Polonya'nın işgali için hazırlanmıştır.
- D) Truman güvenlik ve siyasal destek, Marshall Avrupa'nın ekonomik toparlanmasına yardım ağırlıklıdır.
- E) İkisi de Sovyet öncülüğündeki askerî ittifaktır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Truman Doktrini 1947'de Sovyet yayılmasının önlenmesi bağlamında siyasi ve güvenlik desteğini, Marshall Planı ise Avrupa'nın ekonomik yeniden inşasına yönelik yardımı öne çıkarır.
Eski Türk devletlerinde kutsal ve siyasi merkez olarak önem verilen Ötüken hangi coğrafyada yer alır?
- A) Hindistan'ın güneyinde
- B) Balkanlar'da
- C) İber Yarımadası'nda
- D) Orta Asya'da
- E) Kuzey Afrika'da
Doğru cevap: D
Çözüm: Ötüken, Orta Asya bozkırındaki Türk devletleri için siyasi ve sembolik merkez niteliği taşımıştır. Orhun çevresiyle beraber anılması bu nedenledir.
1808'de II. Mahmud döneminde ayanlarla merkezî yönetim arasında düzenlenen belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Balta Limanı Antlaşması
- D) Sened-i İttifak
- E) Kanun-i Esasi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1808 Sened-i İttifak, merkezî yönetimle ayanların ilişkisini düzenleme girişimidir. 1839 Tanzimat ve 1876 Kanun-i Esasi'den önce gelir.
Kadınlara muhtarlık seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının tanındığı yıl hangisidir?
- A) 1930
- B) 1921
- C) 1934
- D) 1928
- E) 1933
Doğru cevap: E
Çözüm: Kadınların muhtarlık seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı 1933'te kabul edildi. Bu hak belediye seçimlerinden sonra, genel seçimlerden öncedir.
Osmanlı yönetiminde hükümdarın devlet işlerinin görüşüldüğü en yüksek danışma ve karar organı hangisidir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Kurultay
- C) İdare-i Hususiye
- D) Meclis-i Ayan
- E) Meclis-i Mebusan
Doğru cevap: A
Çözüm: Divan-ı Hümayun klasik Osmanlı devlet yönetiminde önemli siyasi, askerî, mali ve adli konuların görüşüldüğü merkezî organdır.
1048 Pasinler Savaşı, Selçukluların aşağıdaki hangi güçle mücadelesi kapsamında değerlendirilir?
- A) Bizans İmparatorluğu
- B) Osmanlı Devleti
- C) Safevi Devleti
- D) Roma Cumhuriyeti
- E) Moğol İmparatorluğu
Doğru cevap: A
Çözüm: 1048 Pasinler Savaşı, Selçuklular ile Bizans kuvvetleri arasındaki mücadele kapsamında ele alınır. Savaş, Anadolu'ya yönelik Türk akınlarının erken evresindedir.
Türkiye'nin II. Dünya Savaşı süresince izlediği genel dış politika çizgisi hangisidir?
- A) Savaşın büyük bölümünde fiilen çatışmaya girmemeye ve denge siyaseti yürütmeye çalışmak
- B) 1939'da Almanya'nın yanında Polonya'yı işgal etmek
- C) 1941'de Japonya'nın yanında Pearl Harbor'a saldırmak
- D) 1939'da Varşova Paktı'nı kurmak
- E) 1942'de NATO'ya üye olmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye II. Dünya Savaşı'nın büyük bölümünde savaş dışı kalmaya çalıştı ve diplomatik denge gözetti. Şubat 1945'te Almanya ile Japonya'ya savaş ilan etti, ancak fiilî savaşa katılmadı.
Kuvay-ı Millîye birliklerinden düzenli orduya geçilmesinin başlıca gerekçesi hangisidir?
- A) Bütün savaşları sona erdirmek
- B) İşgal devletlerinin ordusuna katılmak
- C) İşgale karşı birlik ve merkezî komuta sağlamak
- D) Her birliği bağımsız hareket etmeye teşvik etmek
- E) Meclisin siyasi yetkisini kaldırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Yerel milis birlikleri önemli direnç göstermiş ancak düzenli ve güçlü düşman ordularına karşı ortak komuta ve disiplin ihtiyacı doğmuştur.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından hükümdar ailesine verildiği inancının adı nedir?
- A) İkta sistemi
- B) Tımar sistemi
- C) Ahilik
- D) Kut anlayışı
- E) Devşirme sistemi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kut anlayışı hükümdarlık yetkisinin ilahi kaynaklı kabul edilmesidir. Bu düşünce hanedan üyelerinin yönetimde hak iddia edebilmesiyle ilişkilidir.
16 Mart 1921 Moskova Antlaşması TBMM Hükûmeti ile hangi ülke arasında imzalanmıştır?
- A) Sovyet Rusya
- B) İtalya
- C) Fransa
- D) İngiltere
- E) Yunanistan
Doğru cevap: A
Çözüm: Moskova Antlaşması 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalandı. Sovyet yönetiminin Misak-ı Millî'yi tanıması açısından önemlidir.
II. Dünya Savaşı'nda Müttefik Devletler arasında yer alan üç büyük güç hangileridir?
- A) ABD, Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği
- B) Almanya, ABD ve Japonya
- C) Almanya, İtalya ve Japonya
- D) Japonya, Birleşik Krallık ve Almanya
- E) İtalya, SSCB ve Almanya
Doğru cevap: A
Çözüm: ABD, Birleşik Krallık ve SSCB savaşın önemli Müttefik güçleriydi. Almanya, İtalya ve Japonya ise Mihver'in başlıca üyeleriydi; ABD 1941'de savaşa doğrudan girdi.
Osmanlı sarayında devlet yöneticisi yetiştirmek amacıyla eğitim veren kurum hangisidir?
- A) Mevlevihane
- B) Lonca
- C) Süleymaniye Darüşşifası
- D) Enderun Mektebi
- E) Rüştiye
Doğru cevap: D
Çözüm: Enderun, saray içinde devlet ve yönetim kadroları yetiştirmeye odaklanan bir eğitim kurumudur. Medreseler ise ilim ve hukuk alanlarında önemlidir.
Osmanlı taşrasında belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı sipahilere tahsis edilmesi hangi sistemdir?
- A) Devşirme sistemi
- B) Tımar sistemi
- C) Müsadere
- D) Enderun eğitimi
- E) Kapitülasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Tımar, belirli toprak gelirlerinin hizmet karşılığı tahsis edilmesidir. Sipahilerin asker yetiştirmesi ve taşra düzeninin sürdürülmesiyle bağlantılıdır.
1 Kasım 1922'de TBMM'nin aldığı kararla hangi kurum kaldırılmıştır?
- A) Halifelik
- B) TBMM
- C) Belediye yönetimi
- D) Saltanat
- E) Cumhurbaşkanlığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırılmıştır. Halifeliğin kaldırılması ise 3 Mart 1924'te gerçekleştiğinden tarihler karıştırılmamalıdır.
1948–1949 Berlin Ablukası'nın temel niteliği hangisidir?
- A) Almanya'nın 1939'da Polonya'ya saldırması
- B) Sovyetlerin Batı Berlin'e kara bağlantılarını kısıtlaması ve Batı'nın hava köprüsü kurması
- C) Sovyetler Birliği'nin 1991'de dağılması
- D) Kıbrıs Barış Harekâtı'nın başlaması
- E) Berlin Duvarı'nın 1989'da açılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Berlin Ablukası 1948–1949'da Batı Berlin'e kara ve su yollarından ulaşımın engellenmesi üzerine yaşandı; Batılı güçler şehre hava yoluyla ikmal sağladı. Duvar 1961'de inşa edildi.
İslamiyet öncesi Türk sözlü edebiyatında ölen kişinin ardından söylenen yas şiirlerine ne ad verilir?
- A) Sagu
- B) Sav
- C) Mesnevi
- D) Koşuk
- E) Hikmet
Doğru cevap: A
Çözüm: Sagu, ölümün ardından duyulan üzüntüyü dile getiren şiirdir. Sav atasözü, koşuk ise genellikle doğa, sevgi ve kahramanlık temalı şiirlerdir.
I. İnönü Zaferi'nden sonra TBMM'nin davet edildiği uluslararası konferans hangisidir?
- A) San Remo Konferansı
- B) Londra Konferansı
- C) Berlin Kongresi
- D) Potsdam Konferansı
- E) Yalta Konferansı
Doğru cevap: B
Çözüm: I. İnönü Zaferi TBMM'nin diplomatik konumunu güçlendirdi ve 1921 Londra Konferansı'na temsilci gönderilmesinde etkili oldu.
Demokrat Partinin kurulduğu yıl hangisidir?
- A) 1930
- B) 1923
- C) 1960
- D) 1946
- E) 1952
Doğru cevap: D
Çözüm: Demokrat Parti 1946'da kuruldu; 1950 seçimlerinde iktidara geldi. Partinin kuruluş yılı ile seçim yoluyla iktidara geliş yılını ayırt etmek gerekir.
Osmanlı şehirlerinde zanaatkâr ve esnafın mesleki faaliyetlerini düzenleyen örgütlenme hangisidir?
- A) Müsadere
- B) Devşirme
- C) Enderun
- D) Divan-ı Hümayun
- E) Lonca teşkilatı
Doğru cevap: E
Çözüm: Loncalar esnafın üretim, meslek düzeni ve dayanışmasıyla ilgili kurumlardı. Enderun yöneticilik eğitimi, divan ise merkezî yönetim organıdır.
Eski Türklerde toplumsal hayatı düzenleyen ve yazılı olmayan geleneksel hukuk kuralları hangi kavramla ifade edilir?
- A) Kurgan
- B) Töre
- C) Balbal
- D) İkta
- E) Yuğ
Doğru cevap: B
Çözüm: Töre, eski Türk toplumunda sosyal ve siyasi yaşamı düzenleyen geleneksel hukuk kurallarının bütünüdür. İkta ise Türk-İslam devletlerinin gelir düzenlemesiyle ilgilidir.