Osmanlıların fethettikleri bölgelerde halkın güvenini kazanarak yönetime uyumunu sağlamaya yönelik uygulaması hangisidir?
- A) Müsadere
- B) Devşirme
- C) İstimâlet siyaseti
- D) Mukataa
- E) Cizye
Doğru cevap: C
Çözüm: İstimâlet, fethedilen yerlerde halka hoşgörü ve güven vererek Osmanlı yönetimini kabul ettirmeyi amaçlayan uzlaştırıcı fetih siyasetidir.
Rumeli'de fethedilen topraklara Anadolu'dan nüfus yerleştirerek bölgenin güvenliğini ve üretimini destekleyen politika hangisidir?
- A) İltizam
- B) Kapitülasyon politikası
- C) İskân siyaseti
- D) Denge siyaseti
- E) Tanzimat
Doğru cevap: C
Çözüm: İskân siyasetiyle nüfusun belirli bölgelere yerleştirilmesi, fethedilen topraklarda kalıcı yerleşimi ve tarımsal üretimi desteklemiştir.
Osmanlı merkez ordusunun insan kaynağı için bazı gayrimüslim çocukların seçilip yetiştirilmesine dayanan sistem hangisidir?
- A) Tımar sistemi
- B) Vakıf sistemi
- C) Mukataa
- D) İskân siyaseti
- E) Devşirme sistemi
Doğru cevap: E
Çözüm: Devşirme sistemi bazı gayrimüslim çocukların seçilerek devlet ve askerî hizmet için yetiştirilmesine dayanır. Tımar ise toprak gelirleriyle ilgilidir.
Osmanlı taşrasında belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı sipahilere tahsis edilmesi hangi sistemdir?
- A) Devşirme sistemi
- B) Tımar sistemi
- C) Müsadere
- D) Enderun eğitimi
- E) Kapitülasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Tımar, belirli toprak gelirlerinin hizmet karşılığı tahsis edilmesidir. Sipahilerin asker yetiştirmesi ve taşra düzeninin sürdürülmesiyle bağlantılıdır.
Osmanlı askerî teşkilatında merkezî hazineden maaş alan ve saraya bağlı birliklerin ortak adı hangisidir?
- A) Kapıkulu askerleri
- B) Tımarlı sipahiler
- C) Akıncı birlikleri
- D) Yaya ve müsellemler
- E) Aşiret kuvvetleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Kapıkulu askerleri merkezî ordu içinde padişaha bağlı, maaşlı birliklerdir. Tımarlı sipahiler ise tımar gelirleriyle yetiştirilen eyalet askerleridir.
Osmanlı yönetiminde hükümdarın devlet işlerinin görüşüldüğü en yüksek danışma ve karar organı hangisidir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Kurultay
- C) İdare-i Hususiye
- D) Meclis-i Ayan
- E) Meclis-i Mebusan
Doğru cevap: A
Çözüm: Divan-ı Hümayun klasik Osmanlı devlet yönetiminde önemli siyasi, askerî, mali ve adli konuların görüşüldüğü merkezî organdır.
Klasik Osmanlı toplumunda dinî-hukuki ve eğitim işlerinde görevli yönetici sınıf hangi adla anılır?
- A) Reaya
- B) Kapıkulu süvarileri
- C) Kalemiye
- D) Seyfiye
- E) İlmiye
Doğru cevap: E
Çözüm: İlmiye sınıfı medrese eğitimi, yargı ve dinî-hukuki görevlerle ilgilidir. Seyfiye askerî-idari, kalemiye ise yazışma ve mali işlerde öne çıkar.
Osmanlı devlet teşkilatında yazışma, kayıt ve mali bürokrasi işlerinde görevli sınıf hangisidir?
- A) Reaya
- B) Tımarlı sipahiler
- C) İlmiye
- D) Kalemiye
- E) Seyfiye
Doğru cevap: D
Çözüm: Kalemiye devletin kayıt, yazışma ve mali bürokrasisinde rol oynar. İlmiye hukuk-eğitim, seyfiye ise askerî ve yürütme alanıyla ilişkilidir.
Osmanlı taşrasında yargılama ve bazı yerel idari görevleri yerine getiren görevli kimdir?
- A) Çavuşbaşı
- B) Defterdar
- C) Nişancı
- D) Kaptanıderya
- E) Kadı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kadı Osmanlı taşrasında şer'î ve örfî hukuk alanında yargılama yapar, bazı idari işleri de yürütürdü. Defterdar mali işlerden sorumludur.
Osmanlı sarayında devlet yöneticisi yetiştirmek amacıyla eğitim veren kurum hangisidir?
- A) Mevlevihane
- B) Lonca
- C) Süleymaniye Darüşşifası
- D) Enderun Mektebi
- E) Rüştiye
Doğru cevap: D
Çözüm: Enderun, saray içinde devlet ve yönetim kadroları yetiştirmeye odaklanan bir eğitim kurumudur. Medreseler ise ilim ve hukuk alanlarında önemlidir.
Osmanlı toplumunda cami, imaret, hastane ve eğitim hizmetlerinin finansmanında kullanılan kalıcı hayır kurumu hangisidir?
- A) Vakıf
- B) Müsadere
- C) Cülus
- D) Tımar
- E) Kapitülasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Vakıflar mal ve gelirlerin belirli hayır hizmetlerine tahsis edilmesiyle cami, eğitim, sağlık ve yardım faaliyetlerini desteklemiştir.
Osmanlı şehirlerinde zanaatkâr ve esnafın mesleki faaliyetlerini düzenleyen örgütlenme hangisidir?
- A) Müsadere
- B) Devşirme
- C) Enderun
- D) Divan-ı Hümayun
- E) Lonca teşkilatı
Doğru cevap: E
Çözüm: Loncalar esnafın üretim, meslek düzeni ve dayanışmasıyla ilgili kurumlardı. Enderun yöneticilik eğitimi, divan ise merkezî yönetim organıdır.
1516 Mercidabık Savaşı'nın Osmanlı Devleti ile hangi güç arasında yapıldığı söylenebilir?
- A) Safevi Devleti
- B) Memlûk Devleti
- C) Avusturya
- D) İngiltere
- E) Bizans İmparatorluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: 1516 Mercidabık Savaşı Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlılarla Memlûklar arasında yaşanmıştır; 1517 Ridaniye aynı mücadelenin devamıdır.
1571 İnebahtı Deniz Savaşı'nda Osmanlı donanmasının durumu için hangisi doğrudur?
- A) Barbaros'un komutasında büyük zafer kazanmıştır.
- B) Rus donanmasını Kırım'da yenmiştir.
- C) Bizans'ın başkentini denizden fethetmiştir.
- D) Birleşik Hristiyan donanması karşısında yenilgiye uğramıştır.
- E) Henüz Akdeniz'e açılmamıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm: 1571 İnebahtı Deniz Savaşı'nda Osmanlı donanması Kutsal İttifak donanmasına yenilmiştir. 1538 Preveze ise Osmanlı zaferidir.
1606 Zitvatorok Antlaşması Osmanlı Devleti'nin hangi devletle ilişkileri çerçevesinde imzalanmıştır?
- A) İngiltere
- B) Avusturya Habsburgları
- C) Safeviler
- D) Rusya
- E) Memlûklar
Doğru cevap: B
Çözüm: 1606 Zitvatorok Antlaşması Osmanlı-Avusturya mücadelesi sonunda imzalanmıştır. Avrupa'daki diplomatik üstünlük anlayışının değişimini yansıtır.
1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nda Kırım'ın Osmanlı Devleti karşısındaki statüsüne ilişkin hangi değişiklik yapılmıştır?
- A) Kırım doğrudan Osmanlı eyaleti yapılmıştır.
- B) Kırım Hanlığı'nın siyasi bağımsızlığı kabul edilmiştir.
- C) Kırım'da ilk Osmanlı medresesi açılmıştır.
- D) Kırım Bizans'a bırakılmıştır.
- E) Kırım Safevi yönetimine verilmiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Kırım Hanlığı'nın siyasi bağımsızlığı kabul edilmiştir. Rusya'nın Kırım'ı ilhakı ise 1783'tedir.
Kırım'ın 1783'te ilhakını gerçekleştiren devlet hangisidir?
- A) Avusturya
- B) İngiltere
- C) Rusya
- D) Fransa
- E) Venedik
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırım Hanlığı, Küçük Kaynarca sonrası 1783'te Rusya tarafından ilhak edilmiştir. 1774 bağımsızlık kararıyla 1783 ilhakı farklı olaylardır.
1808'de II. Mahmud döneminde ayanlarla merkezî yönetim arasında düzenlenen belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Tanzimat Fermanı
- C) Balta Limanı Antlaşması
- D) Sened-i İttifak
- E) Kanun-i Esasi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1808 Sened-i İttifak, merkezî yönetimle ayanların ilişkisini düzenleme girişimidir. 1839 Tanzimat ve 1876 Kanun-i Esasi'den önce gelir.
1856 Islahat Fermanı'nın öne çıkan hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İstanbul'u Bizans'tan almak
- B) Osmanlı Beyliği'ni kurmak
- C) Gayrimüslimlerin hukuki ve toplumsal haklarını genişletmek
- D) Tımar sistemini başlatmak
- E) Yeniçeri Ocağı'nı ilk kez kurmak
Doğru cevap: C
Çözüm: 1856 Islahat Fermanı gayrimüslimlerin haklarını genişletmeye yönelik düzenlemeler içermiştir. Tanzimat'ın 1839 tarihinden sonra ilan edilmiştir.
1908'de Osmanlı Devleti'nde yeniden yürürlüğe giren anayasal yönetim dönemi hangisidir?
- A) II. Meşrutiyet
- B) Nizam-ı Cedid
- C) Lale Devri
- D) I. Meşrutiyet
- E) Fetret Devri
Doğru cevap: A
Çözüm: 1908'de II. Meşrutiyet ilan edilerek anayasal-parlamenter yönetime dönüş sağlanmıştır. I. Meşrutiyet ve Kanun-i Esasi 1876'dadır.