Karadeniz kıyısında denize genellikle paralel uzanan dağ sistemi hangisidir?
- A) Bozdağlar
- B) Toros Dağları
- C) Aydın Dağları
- D) Amanos Dağları
- E) Kuzey Anadolu Dağları
Doğru cevap: E
Çözüm: Kuzey Anadolu Dağları Karadeniz kıyıları boyunca genel olarak kıyıya paralel uzanır. Bu uzanış kıyı ile iç kesimler arasında iklim ve ulaşım farklılıkları oluşturur.
Yazların sıcak ve kurak, kışların genellikle ılık ve yağışlı geçtiği iklim hangisidir?
- A) Karadeniz iklimi
- B) Tundra iklimi
- C) Akdeniz iklimi
- D) Kutup iklimi
- E) Sert karasal iklim
Doğru cevap: C
Çözüm: Akdeniz ikliminin ayırt edici yönü yaz kuraklığı ve yağışların özellikle kış aylarında artmasıdır. Türkiye'nin güney ve batı kıyılarında etkilidir.
Kış sıcaklığının görece ılıman olması sayesinde seracılığın geliştiği il hangisidir?
- A) Kars
- B) Ağrı
- C) Erzurum
- D) Ardahan
- E) Antalya
Doğru cevap: E
Çözüm: Antalya'da Akdeniz ikliminin ılıman kışları, seraların ısıtma ihtiyacını görece azaltır. Doğu Anadolu'nun yüksek ve soğuk kesimlerinde bu avantaj zayıftır.
Kırsal bir alanda işsizliğin artması, göç kararında nasıl bir faktördür?
- A) Harita ölçeği
- B) Çekici faktör
- C) Yer altı suyu hareketi
- D) İklim elemanı
- E) İtici faktör
Doğru cevap: E
Çözüm: İşsizliğin artması insanları yaşadıkları yerden ayrılmaya yöneltebilen itici bir etkendir. Yeni yerdeki iş fırsatları ise çekici faktör olabilir.
Bir kentte yeni iş olanaklarının açılması, göç açısından nasıl adlandırılır?
- A) İtici faktör
- B) Çekici faktör
- C) Doğal nüfus artışı
- D) Hidrolojik döngü
- E) Güneşlenme süresi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yeni iş ve gelir fırsatları başka yerlerde yaşayanları kente çekebilir. İşsizlik, hizmet yetersizliği ve geçim güçlüğü ise kaynak alanda itici faktördür.
İç Anadolu'nun geniş kuru tarım alanlarında yetiştirilen başlıca tahıl hangisidir?
- A) Kahve
- B) Buğday
- C) Kauçuk
- D) Muz
- E) Çay
Doğru cevap: B
Çözüm: Buğday, karasal iklime uyumlu tahıllardandır ve İç Anadolu'da geniş alanlarda yetiştirilir. Çay ve muz daha farklı sıcaklık ve nem koşulları ister.
Türkiye'nin en yüksek dağ zirvesi hangi dağda bulunur?
- A) Uludağ
- B) Nemrut Dağı
- C) Ağrı Dağı
- D) Erciyes Dağı
- E) Kaçkar Dağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye'nin en yüksek zirvesi Doğu Anadolu'daki Ağrı Dağı'ndadır. Erciyes, Kaçkar ve Uludağ yüksek olmalarına rağmen Ağrı'nın zirve yükseltisine ulaşmaz.
Türkiye'nin güney kıyıları ağırlıklı olarak hangi denize açılır?
- A) Karadeniz
- B) Hazar Denizi
- C) Baltık Denizi
- D) Akdeniz
- E) Kızıldeniz
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye'nin güneyinde Akdeniz bulunur. Kuzey kıyıları Karadeniz'e, batı kıyılarının büyük bölümü Ege Denizi'ne açılır.
Buğday yetiştirilmesi ekonomik faaliyetlerin hangi sektörüne örnektir?
- A) Beşincil sektör
- B) Birincil sektör
- C) Dördüncül sektör
- D) Üçüncül sektör
- E) İkincil sektör
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarım ve ham doğal kaynakların elde edilmesi birincil sektöre girer. Buğdayın fabrikada una dönüştürülmesi ise imalat olduğundan ikincil sektördür.
Türkiye'de 2025 yılı sonu ADNKS verilerine göre en kalabalık il hangisidir?
- A) Ankara
- B) Bursa
- C) İstanbul
- D) Antalya
- E) İzmir
Doğru cevap: C
Çözüm: TÜİK'in 31 Aralık 2025'e dayalı ADNKS sonuçlarına göre nüfus bakımından ilk sıradaki il İstanbul'dur. Bu bilgi belirtilen yıl için geçerlidir.
İç Anadolu'daki bozkır otlaklarına uyumlu, yaygın küçükbaş hayvancılık hangisidir?
- A) Tropikal timsah yetiştiriciliği
- B) İstiridye yetiştiriciliği
- C) Deniz balıkçılığı
- D) İpekböcekçiliği
- E) Koyun yetiştiriciliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Bozkır bitki örtüsüne sahip geniş mera alanları koyunculuğu destekler. Küçükbaş hayvancılık iklim ve otlak niteliğine bağlı olarak çeşitli bölgelerde yapılır.
Türkiye'nin matematik konumunu belirleyen kuzey enlem aralığı hangisidir?
- A) 0°–6° Kuzey
- B) 36°–42° Kuzey
- C) 42°–48° Kuzey
- D) 36°–42° Güney
- E) 26°–45° Kuzey
Doğru cevap: B
Çözüm: Türkiye 36°–42° kuzey paralelleri arasında yer alır. Bu enlem aralığı Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve orta kuşakta olduğunu ortaya koyar.
Türkiye'de sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğunlaştığı, nüfusu yüksek bölge hangisidir?
- A) Marmara Bölgesi
- B) Menteşe'nin engebeli kırsal alanları
- C) Doğu Anadolu'nun yüksek dağlık alanları
- D) Hakkâri'nin yüksek kesimleri
- E) Tuz Gölü'nün kurak çevresi
Doğru cevap: A
Çözüm: Marmara Bölgesi'nde İstanbul ve Kocaeli gibi merkezlerde sanayi, hizmetler ve ulaşım ağları gelişmiştir. Bu durum nüfusun yoğunlaşmasında etkilidir.
Aşağıdakilerden hangisi yenilenebilir enerji kaynağıdır?
- A) Rüzgâr
- B) Petrol
- C) Linyit
- D) Doğal gaz
- E) Taş kömürü
Doğru cevap: A
Çözüm: Rüzgâr enerjisi doğal süreçlerle sürekli yenilenebilen bir kaynaktır. Kömür, petrol ve doğal gaz ise oluşumları çok uzun sürdüğü için fosil yakıt sınıfındadır.
Bir yerin başlangıç meridyenine göre doğuda veya batıda oluşunu belirleyen koordinat hangisidir?
- A) Boylam
- B) Yağış
- C) İzohips
- D) Jeolojik yaş
- E) Enlem
Doğru cevap: A
Çözüm: Boylam başlangıç meridyenine göre doğu veya batı yönündeki açısal uzaklıktır. Yerel saat farklarının temel hesaplaması meridyen farkına dayanır.
Türkiye'de Tuz Gölü çevresinin geniş alanlarında nüfusun seyrek olmasının temel doğal nedeni hangisidir?
- A) Bütün arazinin buzul altında olması
- B) Kuraklık ve sınırlı su olanakları
- C) Her yerde yoğun sanayi bulunması
- D) Yıl boyunca aşırı nemli orman iklimi
- E) Ulaşımın her yerde deniz yoluyla yapılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tuz Gölü çevresinde yarı kurak iklim, su olanaklarının kısıtlılığı ve bazı alanlarda tarıma elverişsiz koşullar yerleşmeyi sınırlar.
Soma ve Afşin-Elbistan çevresinde çıkarılan ve termik santrallerde kullanılabilen kömür türü hangisidir?
- A) Taş tuzu
- B) Linyit
- C) Mermer
- D) Kromit
- E) Boraks
Doğru cevap: B
Çözüm: Soma ve Afşin-Elbistan linyit sahalarındandır. Linyit fosil yakıttır ve termik elektrik üretiminde kullanılabilir; yenilenebilir enerji sayılmaz.
Aritmetik nüfus yoğunluğu hesaplanırken toplam nüfus hangi büyüklüğe bölünür?
- A) Dağların ortalama yüksekliğine
- B) Deniz kıyısı uzunluğuna
- C) Yüz ölçümüne
- D) Çalışan öğretmen sayısına
- E) Yıllık yağış toplamına
Doğru cevap: C
Çözüm: Aritmetik nüfus yoğunluğu birim alandaki kişi sayısıdır. Toplam nüfusun kilometrekare cinsinden yüz ölçümüne bölünmesiyle hesaplanır.
Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasındaki teorik yerel saat farkı kaç dakikadır?
- A) 76 dakika
- B) 19 dakika
- C) 45 dakika
- D) 60 dakika
- E) 90 dakika
Doğru cevap: A
Çözüm: 45° – 26° = 19° boylam farkı vardır. Her 1° boylam 4 dakikalık yerel saat farkına karşılık geldiğinden 19 × 4 = 76 dakika bulunur.
Kızılırmak'ın Karadeniz kıyısında oluşturduğu delta ovası hangisidir?
- A) Silifke Ovası
- B) Çarşamba Ovası
- C) Çukurova
- D) Bafra Ovası
- E) Menemen Ovası
Doğru cevap: D
Çözüm: Kızılırmak, Samsun çevresinde Karadeniz'e dökülürken Bafra Deltası'nı oluşturur. Çarşamba Deltası Yeşilırmak'la ilişkilidir.