Ekonomik coğrafyanın temel inceleme alanı hangisidir?
- A) Yalnız gezegenlerin yörünge hareketleri
- B) Yalnız deniz altındaki kayaçların yaşı
- C) Yalnız atmosferin üst katmanlarının yapısı
- D) Üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetlerinin mekânsal ilişkileri
- E) Yalnız yer kabuğundaki levhaların hareketi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ekonomik coğrafya tarım, sanayi, enerji, ulaşım ve hizmetler gibi faaliyetlerin nerede ve neden geliştiğini, mekânla karşılıklı ilişkilerini inceler.
Buğday yetiştirilmesi ekonomik faaliyetlerin hangi sektörüne örnektir?
- A) Beşincil sektör
- B) Birincil sektör
- C) Dördüncül sektör
- D) Üçüncül sektör
- E) İkincil sektör
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarım ve ham doğal kaynakların elde edilmesi birincil sektöre girer. Buğdayın fabrikada una dönüştürülmesi ise imalat olduğundan ikincil sektördür.
Şeker pancarının fabrikada şekere dönüştürülmesi hangi sektörde değerlendirilir?
- A) Üçüncül sektör
- B) Birincil sektör
- C) Dördüncül sektör
- D) Doğrudan madencilik sektörü
- E) İkincil sektör
Doğru cevap: E
Çözüm: Ham tarım ürününü işleyip yeni bir ürüne dönüştürme sanayi faaliyetidir ve ikincil sektörde yer alır. Pancar yetiştirmek ise birincil sektördür.
Bir turistin otelde konaklaması ekonomik faaliyetlerin hangi sektörüne örnektir?
- A) Madencilik sektörü
- B) Hizmetler (üçüncül) sektörü
- C) Ormancılık sektörü
- D) Tarımsal üretim sektörü
- E) İmalat sanayisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Konaklama, ulaşım, ticaret ve turizm hizmet sunan faaliyetlerdir. Otel işletmeciliği doğrudan ham madde üretmediği için hizmet sektöründe yer alır.
Türkiye'de çay tarımının yoğunlaştığı doğal yöre hangisidir?
- A) Iğdır Ovası'nın kuru kesimleri
- B) İç Anadolu'nun geniş bozkırları
- C) Doğu Karadeniz kıyıları
- D) Tuz Gölü çevresi
- E) Konya Kapalı Havzası'nın kurak düzlükleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Çay bol yağış ve nemli koşullar ister. Bu nedenle Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz kıyılarının nemli iklimi yetiştiricilik için elverişlidir.
Türkiye'de fındık üretimiyle tanınan kıyı illeri hangi seçenektedir?
- A) Sivas ve Yozgat
- B) Konya ve Aksaray
- C) Ordu ve Giresun
- D) Şanlıurfa ve Mardin
- E) Van ve Ağrı
Doğru cevap: C
Çözüm: Ordu ve Giresun, nemli Karadeniz ikliminin etkisindeki önemli fındık üretim alanlarındandır. Karasal iç bölgelerde bu koşullar daha sınırlıdır.
İç Anadolu'nun geniş kuru tarım alanlarında yetiştirilen başlıca tahıl hangisidir?
- A) Kahve
- B) Buğday
- C) Kauçuk
- D) Muz
- E) Çay
Doğru cevap: B
Çözüm: Buğday, karasal iklime uyumlu tahıllardandır ve İç Anadolu'da geniş alanlarda yetiştirilir. Çay ve muz daha farklı sıcaklık ve nem koşulları ister.
Türkiye'de zeytinliklerin yaygın olduğu kıyı kuşağı hangisidir?
- A) Tuz Gölü'nün tuzlu çanağı
- B) Erzurum-Kars yüksek platoları
- C) Ege kıyıları
- D) Doğu Anadolu'nun yüksek dağ zirveleri
- E) İç Anadolu'nun en soğuk yüksek kesimleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Zeytin kışın sert donlara duyarlıdır. Ege kıyılarında Akdeniz ikliminin ılıman kışları zeytin tarımının yaygınlaşmasını destekler.
Çukurova'da uzun ve sıcak yaz koşullarından yararlanan önemli sanayi bitkisi hangisidir?
- A) Pamuk
- B) Ketenin yalnız kutup türleri
- C) Kuzey ormanlarının karaçamı
- D) Alpin çayır yosunu
- E) Çay
Doğru cevap: A
Çözüm: Çukurova'nın sıcak dönemi ve sulama olanakları pamuk tarımını destekler. Pamuk, tekstil sanayisi için lif sağlayan bir sanayi bitkisidir.
Kış sıcaklığının görece ılıman olması sayesinde seracılığın geliştiği il hangisidir?
- A) Kars
- B) Ağrı
- C) Erzurum
- D) Ardahan
- E) Antalya
Doğru cevap: E
Çözüm: Antalya'da Akdeniz ikliminin ılıman kışları, seraların ısıtma ihtiyacını görece azaltır. Doğu Anadolu'nun yüksek ve soğuk kesimlerinde bu avantaj zayıftır.
İç Anadolu'daki bozkır otlaklarına uyumlu, yaygın küçükbaş hayvancılık hangisidir?
- A) Tropikal timsah yetiştiriciliği
- B) İstiridye yetiştiriciliği
- C) Deniz balıkçılığı
- D) İpekböcekçiliği
- E) Koyun yetiştiriciliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Bozkır bitki örtüsüne sahip geniş mera alanları koyunculuğu destekler. Küçükbaş hayvancılık iklim ve otlak niteliğine bağlı olarak çeşitli bölgelerde yapılır.
Yaz yağışları ve çayırlarıyla büyükbaş mera hayvancılığını destekleyen yüksek bölge hangisidir?
- A) Antalya'nın deniz içi alanları
- B) Tuz Gölü'nün tuzlu kıyıları
- C) Menteşe'nin yalnız kıyı plajları
- D) Erzurum-Kars çevresi
- E) Konya'nın kurak çorak kesimleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Erzurum-Kars yöresinin yazın yeşeren çayırları ve geniş meraları sığır yetiştiriciliğini destekler. Yükselti ve sert kış ise barınma ihtiyacını artırır.
Türkiye'de taş kömürünün çıkarılmasıyla tanınan havza hangisidir?
- A) Konya Ovası
- B) Antalya Körfezi
- C) Ergene Havzası'nın tarım ovaları
- D) Büyük Menderes Deltası
- E) Zonguldak-Ereğli Havzası
Doğru cevap: E
Çözüm: Zonguldak-Ereğli taş kömürü havzasıdır. Taş kömürü ile Soma veya Elbistan gibi linyit sahaları aynı maden yatağı olarak değerlendirilmemelidir.
Soma ve Afşin-Elbistan çevresinde çıkarılan ve termik santrallerde kullanılabilen kömür türü hangisidir?
- A) Taş tuzu
- B) Linyit
- C) Mermer
- D) Kromit
- E) Boraks
Doğru cevap: B
Çözüm: Soma ve Afşin-Elbistan linyit sahalarındandır. Linyit fosil yakıttır ve termik elektrik üretiminde kullanılabilir; yenilenebilir enerji sayılmaz.
Eskişehir Kırka ve Kütahya Emet ile ilişkilendirilen başlıca maden hangisidir?
- A) Elmas
- B) Doğal gaz
- C) Ham petrol
- D) Bor mineralleri
- E) Taş kömürü
Doğru cevap: D
Çözüm: Kırka ve Emet, Türkiye'nin önemli bor minerali yataklarıyla ilişkilendirilir. Bor türevleri cam, seramik ve farklı sanayi uygulamalarında kullanılır.
Sivas Divriği çevresinde bilinen başlıca metalik maden hangisidir?
- A) Demir
- B) Linyit
- C) Kaya tuzu
- D) Bor
- E) Kükürt
Doğru cevap: A
Çözüm: Divriği, demir cevheriyle bilinen yataklardan biridir. Demir cevheri demir-çelik sanayisine ham madde sağlar; işlenmiş çelik doğrudan maden değildir.
Akarsu debisi ve yükselti farkından elektrik üreten santral türü hangisidir?
- A) Doğal gaz çevrim santrali
- B) Güneş fotovoltaik tesisi
- C) Hidroelektrik santral
- D) Rüzgâr türbini
- E) Kömürlü termik santral
Doğru cevap: C
Çözüm: Hidroelektrik üretimde akarsuyun akışı ve düşüsü türbini döndürür. Su potansiyeli üretimi belirler; kömür ve doğal gaz yakılarak elektrik üretilmez.
Aşağıdakilerden hangisi yenilenebilir enerji kaynağıdır?
- A) Rüzgâr
- B) Petrol
- C) Linyit
- D) Doğal gaz
- E) Taş kömürü
Doğru cevap: A
Çözüm: Rüzgâr enerjisi doğal süreçlerle sürekli yenilenebilen bir kaynaktır. Kömür, petrol ve doğal gaz ise oluşumları çok uzun sürdüğü için fosil yakıt sınıfındadır.
İzmir Limanı'nın ekonomik coğrafya açısından temel işlevi hangisidir?
- A) Yalnızca büyükbaş mera oluşturması
- B) Tahılın biyolojik büyüme hızını belirlemesi
- C) Akarsularda yağış üretmesi
- D) Deniz ticareti ve yük taşımacılığını desteklemesi
- E) Dağların yükseltisini azaltması
Doğru cevap: D
Çözüm: Limanlar iç ve dış ticarette yüklerin deniz yoluyla taşınmasını sağlar. İzmir'in liman bağlantısı ticaret, depolama, lojistik ve sanayi ile ilişkilidir.
Kapadokya'nın peri bacaları ve tarihî yerleşmeleri hangi turizm türünü destekler?
- A) Doğal ve kültürel mirasa dayalı turizm
- B) Kutup buzulu av turizmi
- C) Açık deniz petrol turizmi
- D) Yalnız kış deniz turizmi
- E) Yalnız tropikal mercan dalışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Kapadokya'nın volkanik yer şekilleri, tarihî yerleşmeleri ve kültürel mirası ziyaretçi çeker. Turistik çekicilik yalnız kıyı ve güneşlenme ile sınırlı değildir.