Enzimlerin hücredeki temel görevi hangisidir?
- A) Tüm tepkimelerde harcanıp bitmek
- B) Her maddenin kütlesini ikiye katlamak
- C) Hücredeki suyu tamamen yok etmek
- D) Biyokimyasal tepkimeleri hızlandırmak
- E) Bütün tepkimeleri ısısız durdurmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Enzimler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkime hızını artırır; tepkimenin sonunda genellikle değişmeden kalır.
Suda çözünebilen vitaminlerden biri hangisidir?
- A) Yağda çözünür A vitamini
- B) Yağda çözünür D vitamini
- C) C vitamini (askorbik asit)
- D) Yağda çözünür E vitamini
- E) Yağda çözünür K vitamini
Doğru cevap: C
Çözüm: B grubu vitaminler ve C vitamini suda çözünen vitaminlerdendir; A, D, E ve K yağda çözünür.
Aşağıdakilerden hangisi yağda çözünen vitaminler grubuna girer?
- A) D vitamini
- B) Suda çözünen B1 vitamini
- C) Suda çözünen B6 vitamini
- D) Suda çözünen B12 vitamini
- E) Suda çözünen B2 vitamini
Doğru cevap: A
Çözüm: A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünebilir; D vitamini kalsiyum-fosfor dengesinin düzenlenmesine katkı sağlar.
DNA molekülündeki şeker türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) RNA’daki riboz şekeri
- B) Glikoz altılı şekeri
- C) Sükroz çift şekeri
- D) Glikojen polisakkariti
- E) Deoksiriboz şekeri
Doğru cevap: E
Çözüm: DNA nükleotitlerinde deoksiriboz bulunur; RNA nükleotitleri riboz içerir.
RNA’da DNA’daki timin yerine bulunan azotlu baz hangisidir?
- A) DNA’ya özgü timin bazı
- B) Urasil bazı
- C) Adeninle aynı yapıda fosfat
- D) Ribozun oksijen atomu
- E) Yalnız guanin içeren yağ
Doğru cevap: B
Çözüm: RNA’da urasil bazı bulunur; DNA’da genellikle timin bulunur. Her iki nükleik asitte adenin, guanin ve sitozin de yer alır.
Hücrede doğrudan enerji aktarımında görev alan nükleotit hangisidir?
- A) Sadece serbest amino asit
- B) Yalnız depolanmış nişasta
- C) Tek başına kalsiyum iyonu
- D) ATP (adenozin trifosfat)
- E) Fosfolipit zar parçası
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP, adenin, riboz ve üç fosfattan oluşan nükleotittir; hücresel işlerde doğrudan enerji aktarır.
Çoğu enzimin belirli pH aralığında en etkin çalışmasının nedeni hangisidir?
- A) Tüm enzimlerin pH’dan bağımsız kristal olması
- B) Aktif bölgenin yapısı ve yük durumunun pH’dan etkilenmesi
- C) pH’ın yalnız yıldızların yörüngesini değiştirmesi
- D) Enzimlerin canlı dışında hiçbir koşulda çalışamaması
- E) Her pH değişiminde DNA’nın tümüyle erimesi
Doğru cevap: B
Çözüm: pH değişimleri protein yapılarını ve aktif bölge etkileşimlerini etkileyebilir; optimum aralığın dışında etkinlik azalabilir.
Bir enzimin katalizlediği tepkimenin başlangıç ve ürünler arasındaki enerji farkı enzimsiz tepkimeye göre nasıldır?
- A) Her zaman başlangıç enerjisinin tamamına eşitlenir.
- B) Tepkime enerji farkı zorunlu olarak sıfırlanır.
- C) Ürünler enzime dönüşerek reaksiyon sona erer.
- D) Değişmez; enzim yalnız aktivasyon enerjisini azaltır.
- E) Enzim tek başına enerjinin korunumu yasasını kaldırır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Enzimler tepkimenin hızını etkiler; girenlerle ürünlerin serbest enerji farkını ve denge konumunu değiştirmez.
Vücutta uzun süre daha fazla depolanabilen vitamin grubu genellikle hangisidir?
- A) Suda çözünen C ve B vitaminlerinin tümü
- B) Yalnız glikoz ve fruktoz şekerleri
- C) A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminler
- D) Serbest amino asitlerin tamamı
- E) Her çeşit mineral tuzunun aynı karışımı
Doğru cevap: C
Çözüm: Yağda çözünen vitaminler yağ dokusu ve karaciğerde birikebilir; suda çözünenlerin önemli bir kısmının fazlası atılır.
Bir DNA nükleotidinde hangi üç temel bileşen birlikte bulunur?
- A) Fosfat, deoksiriboz ve azotlu baz
- B) Gliserol, üç yağ asidi ve mineral tuz
- C) Yalnız riboz, yağ asidi ve peptit
- D) İki amino asit ile enzim aktif bölgesi
- E) Selüloz zinciri, nişasta ve glikojen
Doğru cevap: A
Çözüm: DNA nükleotidi fosfat grubu, beş karbonlu deoksiriboz şekeri ve bir azotlu bazdan oluşur.
DNA’daki A-T ve G-C eşleşmelerini sağlayan bağ türü hangisidir?
- A) Yan yana amino asitler arasındaki peptit bağları
- B) Gliserol ile yağ asidi arasındaki ester bağları
- C) Bir nişasta zincirindeki glikozit bağları
- D) Bakır ve kalay atomları arasındaki metalik bağlar
- E) Tamamlayıcı bazlar arasında hidrojen bağları
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşılıklı bazlar arasında hidrojen bağları vardır; aynı DNA zincirinin şeker-fosfat iskeleti ise kovalent bağlarla kurulur.
ATP’de bir fosfatın ayrılmasıyla oluşan yaygın molekül çifti hangisidir?
- A) DNA ve RNA polimerleri
- B) ADP ve inorganik fosfat
- C) Glikoz ile fruktoz karışımı
- D) Üç yeni amino asit monomeri
- E) İki farklı yağ asidi esteri
Doğru cevap: B
Çözüm: ATP hidrolizinde çoğu zaman ADP ve Pi oluşur; açığa çıkan enerji hücresel işlerle eşleştirilerek kullanılabilir.
ATP’nin canlı hücrelerde uzun süreli enerji deposu sayılmamasının temel nedeni hangisidir?
- A) Yalnız canlı dışı kristallerde birikmesi
- B) Adenin bazının biyolojide hiç bulunmaması
- C) Ribozun yalnızca yağ asitlerinden oluşması
- D) İhtiyaca göre hızla üretilip tüketilen bir aktarım aracı olması
- E) Hücrede hiçbir tepkimeyle ilişki kurmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP, hücrede enerji aktarımını sağlar ve sürekli döngü hâlinde üretilip tüketilir; uzun süreli depolama için glikojen ve lipitler kullanılır.
Bir DNA parçasında 120 adenin, 80 guanin bazı vardır. Çift zincirli DNA’da toplam timin ve sitozin sayısı kaçtır?
- A) 80 timin ve 120 sitozin
- B) 120 timin ve 80 sitozin
- C) 200 timin ve 200 sitozin
- D) 60 timin ve 40 sitozin
- E) 120 timin ve 120 sitozin
Doğru cevap: B
Çözüm: Çift zincirli DNA’da A=T, G=C eşitliği vardır; adenin sayısı timine, guanin sayısı sitozine eşittir.
Çift zincirli bir DNA molekülünde toplam 600 nükleotidin %30’u adenin ise guanin nükleotit sayısı kaçtır?
- A) 180 guanin nükleotidi
- B) 300 guanin nükleotidi
- C) 60 guanin nükleotidi
- D) 120 guanin nükleotidi
- E) 240 guanin nükleotidi
Doğru cevap: D
Çözüm: A yüzde 30 ise T yüzde 30 olur; G ve C toplamı yüzde 40, G yüzde 20 olur; 600×0,20=120.
DNA’nın bir zincirindeki A-G-T-C dizisine tamamlayıcı zincirde hangi sıra karşılık gelir?
- A) U-C-A-G sırası
- B) A-G-T-C sırası
- C) T-C-A-G sırası
- D) C-T-G-A sırası
- E) G-A-C-T sırası
Doğru cevap: C
Çözüm: DNA baz eşleşmesi A-T ve G-C’dir; bu nedenle A-G-T-C dizisinin karşısına T-C-A-G gelir.
Bir RNA molekülünde urasil bulunması ve deoksiriboz bulunmaması en doğrudan hangi farkı gösterir?
- A) RNA riboz şekeri ve urasil bazı taşır.
- B) RNA daima iki zincirli olup yalnız timin içerir.
- C) RNA’nın nükleotitlerinde hiçbir fosfat bulunmaz.
- D) RNA yalnız yağ asitlerinden meydana gelir.
- E) RNA’nın bütün çeşitleri DNA’daki adenin bazını dışlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: RNA nükleotitlerinde riboz ve urasil bulunur; DNA’da deoksiriboz ve timin bulunması temel ayırt edici özelliklerdendir.
Bir hücrede ATP’nin hidrolizinden yararlanılarak iyonlar derişim farkına karşı taşınıyor. Bu olay hangisidir?
- A) Enerji kullanmayan basit difüzyon
- B) Yalnız suyun ozmozla geçişi
- C) Proteinlerin ribozom dışında oluşması
- D) Genetik bilginin eşlenmeden silinmesi
- E) Enerji gerektiren aktif taşıma
Doğru cevap: E
Çözüm: İyonların derişim farkına karşı taşınması enerji gerektirir; ATP hidrolizi aktif taşıma proteinlerini çalıştırabilir.
Bir besinin 8 gram yağ ve 12 gram karbonhidrat içerdiği varsayılıyor. Yaklaşık enerji değeri kaç kcal olur? (Yağ: 9 kcal/g, karbonhidrat: 4 kcal/g)
- A) 96 kcal toplam enerji
- B) 120 kcal toplam enerji
- C) 72 kcal toplam enerji
- D) 144 kcal toplam enerji
- E) 204 kcal toplam enerji
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağdan 8×9=72 kcal, karbonhidrattan 12×4=48 kcal elde edilir; toplam yaklaşık 120 kcal’dir.
Bir uzun DNA zincirindeki iki fosfat grubunu birbirine bağlı tutan omurga yapısı için hangisi doğrudur?
- A) Nükleotitler yalnız peptit bağlarıyla birleşir.
- B) Aynı zincirdeki bazlar gliserolle esterleşir.
- C) Şeker-fosfat iskeleti sadece hidrojen bağlarıyla oluşur.
- D) Şeker-fosfat omurgası fosfodiester bağlarıyla kuruludur.
- E) DNA omurgası proteinlerin amino asitlerinden oluşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: DNA’nın aynı zincirindeki nükleotitler şeker ve fosfat arasında kovalent fosfodiester bağlarıyla bağlanır.