Canlıların yapısında miktarca genellikle en fazla bulunan inorganik bileşik hangisidir?
- A) Glikojen zincirleri
- B) Keratin proteinleri
- C) Su molekülleri
- D) Trigliserit molekülleri
- E) DNA nükleotitleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Su hücre ve dokularda yaygın bir çözücü ve tepkime ortamıdır; birçok canlıda miktarca en bol bulunan bileşendir.
Canlıların yapısında bulunan aşağıdaki maddelerden hangisi inorganik kabul edilir?
- A) Kalsiyum iyonları içeren mineral tuzu
- B) Amino asitlerden oluşan polipeptit
- C) Glikoz birimlerinden kurulan nişasta
- D) Gliserol ve yağ asitlerinden oluşan yağ
- E) Nükleotitlerden oluşan RNA zinciri
Doğru cevap: A
Çözüm: Su, mineral tuzlar, asitler ve bazlar inorganik bileşiklere örnektir; protein, karbonhidrat ve yağlar organik bileşiklerdir.
Biyolojik ortamda çözünmüş maddelerin taşınmasını kolaylaştıran su özelliği hangisidir?
- A) Suyun tüm maddeleri kimyasal olarak yok etmesi
- B) Suyun hiçbir hidrojen bağı kurmaması
- C) Suyun her koşulda gaz hâlde bulunması
- D) Suyun yalnız yağları çözmesi
- E) Birçok polar ve iyonik maddeyi çözebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Su polar moleküler yapısı sayesinde pek çok iyonik ve polar maddeyi çözer ve bunların taşınmasına aracılık eder.
Hemoglobinin yapısında bulunarak oksijen taşınmasında rol alan element hangisidir?
- A) Yalnız iyot iyonu
- B) Demir elementi
- C) Saf silisyum kristali
- D) Sadece flor atomu
- E) Elementel neon gazı
Doğru cevap: B
Çözüm: Hemoglobinin hem grubundaki demir, oksijenin bağlanması ve taşınmasında görev alır; mineral dengesi yaşam için önemlidir.
Tiroid hormonlarının yapımında önemli rol oynayan mineral hangisidir?
- A) Yalnız sodyum metali
- B) Moleküler klor gazı
- C) Saf gümüş elementi
- D) İyot minerali
- E) Kristal kükürt parçacığı
Doğru cevap: D
Çözüm: İyot tiroid hormonlarının sentezinde gerekli bir elementtir; eksikliğinde tiroid işlevlerinde sorunlar oluşabilir.
Karbonhidratların temel yapı taşlarından biri hangisidir?
- A) Gliserolün yağ asidi esteri
- B) Proteinlerdeki peptit bağı
- C) Glikoz monosakkariti
- D) DNA’daki fosfodiester bağı
- E) Kalsiyum karbonat minerali
Doğru cevap: C
Çözüm: Glikoz bir monosakkarittir; daha büyük karbonhidratların oluşumunda kullanılabilir ve hücre için enerji kaynağı olabilir.
İki monosakkaritin birleşmesiyle oluşan karbonhidrat sınıfı hangisidir?
- A) Disakkaritler
- B) Yalnız polipeptitler
- C) İnorganik sülfatlar
- D) Trigliserit çeşitleri
- E) Steroit hormon sınıfı
Doğru cevap: A
Çözüm: Disakkaritler iki monosakkaritin glikozit bağıyla birleşmesinden oluşur; maltoz, laktoz ve sükroz örneklerdir.
Bitkilerde glikozun depo edildiği yaygın polisakkarit hangisidir?
- A) Hayvansal depo glikojen
- B) Hayvanlarda bulunan kitin
- C) Hücre zarındaki kolesterol
- D) Kas proteinlerinden aktin
- E) Nişasta
Doğru cevap: E
Çözüm: Nişasta bitkilerde başlıca depo polisakkarittir; glikoz birimlerinden meydana gelir ve gerektiğinde parçalanabilir.
Hayvanlarda karaciğer ve kaslarda depolanabilen polisakkarit hangisidir?
- A) Bitkisel destek selülozu
- B) Glikojen
- C) Bakteri duvarı peptidoglikanı
- D) Yumurta akı albumini
- E) Kandaki hemoglobin proteini
Doğru cevap: B
Çözüm: Glikojen hayvanlarda glikozun depo biçimidir; karaciğer ve kaslar glikojen depolayabilir.
Bitki hücre çeperinde bol bulunan yapısal polisakkarit hangisidir?
- A) Hayvansal depo nişastası
- B) Kaslarda depolanan glikojen
- C) Polimerleşmiş trigliserit
- D) Selüloz
- E) DNA’nın deoksiriboz şekeri
Doğru cevap: D
Çözüm: Selüloz bitki hücre çeperinin önemli bir yapısal bileşenidir; insan sindirim enzimleri selülozu parçalayamaz.
Yağların yapısına katılan temel bileşenlerden biri hangisidir?
- A) Yalnız adenin bazı
- B) Serbest ribozom alt birimi
- C) Gliserol molekülü
- D) Nükleotit fosfat dizisi
- E) Hemoglobinin hem grubu
Doğru cevap: C
Çözüm: Trigliseritlerin yapısında bir gliserol omurgası ve üç yağ asidi bulunur; aralarında ester bağları oluşur.
Hücre zarındaki çift tabakanın başlıca lipit bileşeni hangisidir?
- A) Fosfolipit molekülleri
- B) Nişasta granülleri
- C) Kollajen lifleri
- D) Glikoz monomerleri
- E) Serbest DNA sarmalları
Doğru cevap: A
Çözüm: Fosfolipitler suyu seven baş ve sudan kaçınan kuyruk taşır; bu özellik çift tabaka oluşturmalarını sağlar.
Proteinlerin temel yapı taşı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yağ asidi esterleri
- B) Monosakkaritler
- C) Azotlu bazların tek başına dizilimi
- D) Kalsiyum fosfat kristalleri
- E) Amino asitler
Doğru cevap: E
Çözüm: Proteinler amino asitlerin peptit bağlarıyla bağlanması sonucunda oluşan polimerlerdir.
Protein sentezi sırasında iki amino asidi birleştiren bağın adı nedir?
- A) Glikozit bağı
- B) Peptit bağı
- C) Trigliseritteki ester bağı
- D) DNA zincirindeki hidrojen bağı
- E) Metaller arasındaki metalik bağ
Doğru cevap: B
Çözüm: Peptit bağı amino asitlerin karboksil ve amino grupları arasında oluşur; polipeptit zincirini kurar.
Enzimlerin hücredeki temel görevi hangisidir?
- A) Tüm tepkimelerde harcanıp bitmek
- B) Her maddenin kütlesini ikiye katlamak
- C) Hücredeki suyu tamamen yok etmek
- D) Biyokimyasal tepkimeleri hızlandırmak
- E) Bütün tepkimeleri ısısız durdurmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Enzimler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkime hızını artırır; tepkimenin sonunda genellikle değişmeden kalır.
Suda çözünebilen vitaminlerden biri hangisidir?
- A) Yağda çözünür A vitamini
- B) Yağda çözünür D vitamini
- C) C vitamini (askorbik asit)
- D) Yağda çözünür E vitamini
- E) Yağda çözünür K vitamini
Doğru cevap: C
Çözüm: B grubu vitaminler ve C vitamini suda çözünen vitaminlerdendir; A, D, E ve K yağda çözünür.
Aşağıdakilerden hangisi yağda çözünen vitaminler grubuna girer?
- A) D vitamini
- B) Suda çözünen B1 vitamini
- C) Suda çözünen B6 vitamini
- D) Suda çözünen B12 vitamini
- E) Suda çözünen B2 vitamini
Doğru cevap: A
Çözüm: A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünebilir; D vitamini kalsiyum-fosfor dengesinin düzenlenmesine katkı sağlar.
DNA molekülündeki şeker türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) RNA’daki riboz şekeri
- B) Glikoz altılı şekeri
- C) Sükroz çift şekeri
- D) Glikojen polisakkariti
- E) Deoksiriboz şekeri
Doğru cevap: E
Çözüm: DNA nükleotitlerinde deoksiriboz bulunur; RNA nükleotitleri riboz içerir.
RNA’da DNA’daki timin yerine bulunan azotlu baz hangisidir?
- A) DNA’ya özgü timin bazı
- B) Urasil bazı
- C) Adeninle aynı yapıda fosfat
- D) Ribozun oksijen atomu
- E) Yalnız guanin içeren yağ
Doğru cevap: B
Çözüm: RNA’da urasil bazı bulunur; DNA’da genellikle timin bulunur. Her iki nükleik asitte adenin, guanin ve sitozin de yer alır.
Hücrede doğrudan enerji aktarımında görev alan nükleotit hangisidir?
- A) Sadece serbest amino asit
- B) Yalnız depolanmış nişasta
- C) Tek başına kalsiyum iyonu
- D) ATP (adenozin trifosfat)
- E) Fosfolipit zar parçası
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP, adenin, riboz ve üç fosfattan oluşan nükleotittir; hücresel işlerde doğrudan enerji aktarır.