Aynı sıcaklıkta 5 gram glikoz ve 5 gram nişasta tamamen parçalandığında hangi yorum daha uygundur?
- A) Nişasta gram başına yağdan daha fazla enerji verir.
- B) Glikoz yalnız protein olduğundan enerji sağlamaz.
- C) İkisi de karbonhidrat olduğundan yaklaşık benzer birim kütle enerji değerine sahiptir.
- D) Nişastanın yapısında hiç karbon atomu bulunmaz.
- E) Bütün karbonhidratlar mineral oldukları için enerji taşımaz.
Doğru cevap: C
Çözüm: Glikoz ve nişasta karbonhidratlardır; birim kütle başına enerji değerleri yaklaşık aynı gruptadır, yağlarınki daha yüksektir.
Bir deneyde aynı miktarda nişasta ve glikojen ayrı tüplere konuyor. İyotla koyu mavi renk yalnız birinde belirginleşiyor. En olası madde hangisidir?
- A) Belirgin mavi-siyah renk veren tüpte nişasta vardır.
- B) Böyle renk yalnız doymuş trigliseritten gelir.
- C) Koyu renk tüm proteinleri kesin olarak gösterir.
- D) İyot reaksiyonuyla yalnız DNA ayrıştırılır.
- E) Mavi renk karışımdaki suyun yok olduğunu ispatlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: İyot nişastanın özellikle amiloz yapısıyla mavi-siyah renk verir; glikojen aynı karakteristik sonucu vermez.
20 glikoz monomerinin doğrusal dehidrasyonla tek polisakkarit zinciri oluşturduğu varsayılırsa kaç su molekülü açığa çıkar?
- A) 20 adet su molekülü
- B) 21 adet su molekülü
- C) 40 adet su molekülü
- D) 10 adet su molekülü
- E) 19 adet su molekülü
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğrusal zincirde n monomer n−1 bağla birleşir; her glikozit bağı kurulurken bir su ayrılır, 20−1=19 olur.
Bir disakkarit tam hidroliz edildiğinde oluşan toplam monosakkarit sayısı ile gereken su molekülü sayısı sırasıyla kaçtır?
- A) 1 monosakkarit ve 2 su
- B) 2 monosakkarit ve 1 su
- C) 2 monosakkarit ve 2 su
- D) 3 monosakkarit ve 1 su
- E) 1 monosakkarit ve 1 su
Doğru cevap: B
Çözüm: Disakkaritin iki monomeri arasında tek glikozit bağı vardır; tam hidrolizde bir suyla bağ kopar ve iki monosakkarit oluşur.
Bir trigliserit gliserol ile üç yağ asidinden sentezlenirken kaç ester bağı kurulur ve kaç su açığa çıkar?
- A) İki peptit bağı ve bir su
- B) Üç glikozit bağı ve iki su
- C) Bir fosfodiester bağı ve dört su
- D) Üç ester bağı ve üç su molekülü
- E) Dört hidrojen bağı ve sıfır su
Doğru cevap: D
Çözüm: Gliserolün üç hidroksil grubu, üç yağ asidiyle esterleşerek üç ester bağı ve üç su oluşmasını sağlar.
Bir karbonhidrat polimerinin yapı ve depo görevi birlikte değerlendirildiğinde doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Glikojen bitki çeperi; selüloz hayvan deposu; nişasta enzim
- B) Selüloz insan karaciğer deposu; glikojen bitki çeperi; nişasta DNA
- C) Selüloz yapısal; nişasta bitkisel depo; glikojen hayvansal depo
- D) Nişasta peptit yapısı; selüloz steroit; glikojen mineral
- E) Üçü de nükleik asit olup aynı kalıtsal görevi görür
Doğru cevap: C
Çözüm: Selüloz bitki çeperine destek verir; nişasta bitkilerde, glikojen hayvanlarda başlıca depo polisakkaritlerdir.
Bir bitki hücresinin zarındaki fosfolipitlerin başları hangi tarafa yönelir ve bunun nedeni nedir?
- A) Sulu hücre içi ve dışına; polar başların suyla etkileşmesi
- B) Yalnız zarın apolar merkezine; başların suyu itmesi
- C) Sadece çekirdek DNA’sına; başların kalıtsal olması
- D) Dışarıdaki oksijene; başların yalnız gaz çözmesi
- E) Kloroplast enzimlerine; zarın bütün lipitlerinin protein olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Fosfolipitlerin hidrofilik başları sulu ortama, hidrofobik kuyrukları çift tabakanın apolar iç kısmına yönelir.
Bir proteindeki 35 amino asit tek ve dallanmamış polipeptit zinciri oluşturursa zincirde yaklaşık kaç peptit bağı bulunur?
- A) 35 peptit bağı
- B) 36 peptit bağı
- C) 70 peptit bağı
- D) 17 peptit bağı
- E) 34 peptit bağı
Doğru cevap: E
Çözüm: n amino asit tek doğrusal polipeptitte n−1 peptit bağı oluşturur; 35 amino asitte 34 bağ vardır.
Bir enzim 25°C’de yavaş, 37°C’de hızlı, 70°C’de kalıcı olarak işlevsiz hâle gelmiştir. Bu sonucu en iyi hangi açıklama destekler?
- A) Enzim 70°C’de her zaman daha fazla yeni enzim üretir.
- B) Yüksek ısı enzimin üç boyutlu yapısını bozmuş olabilir.
- C) 37°C enzimin bütün kovalent bağlarını yok eder.
- D) 25°C’de düşük hız enzimin mutlaka tamamen parçalandığını gösterir.
- E) Enzim etkinliği sıcaklıkla hiçbir koşulda ilişkili değildir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Sıcaklık optimuma kadar tepkime hızını artırabilir; aşırı ısı denatürasyonla aktif bölgeyi bozarak kalıcı etkinlik kaybına yol açabilir.
Bir deneyde enzim miktarı sabitken substrat doygunluğuna ulaşılmıştır. Tepkime hızını artırmak için hangi değişiklik doğrudan etkili olabilir?
- A) Aynı enzime daha çok doymuş substrat eklemek
- B) Ortamı enzimi denatüre edecek kadar ısıtmak
- C) Etkinliği sıfırlayan kuvvetli inhibitör eklemek
- D) Uygun koşullarda aktif enzim miktarını artırmak
- E) Tüm enzimlerin aktif bölgesini kapatmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Substrat doygunluğunda daha çok substrat hızı artırmayabilir; aktif enzim miktarının artması toplam katalitik kapasiteyi artırır.
Bir tepkimede enzim varken ve yokken oluşan ürün miktarı aynı dengede eşittir, ancak enzimli tüp dengeye daha hızlı ulaşır. Hangi yargı doğrudur?
- A) Enzim ürünlerin enerji içeriğini sonsuza kadar sıfırlamıştır.
- B) Enzimsiz ortamda enerji korunumu geçerli değildir.
- C) Enzim denge konumunu değiştirmeden tepkime hızını artırmıştır.
- D) Enzim başlangıçtaki bütün substratları kendine dönüştürmüştür.
- E) Enzim karşı tepkimeyi yalnız geri döndürülemez biçimde durdurmuştur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Enzim aktivasyon enerjisini düşürerek ileri ve geri tepkimeleri hızlandırır; denge sabitini değiştirmez.
İki özdeş enzimden biri buzdolabında yavaşlamış, diğeri yüksek ısıda denatüre olmuştur. Sıcaklık normale döndüğünde ne beklenir?
- A) Soğukta yavaşlayan yeniden hızlanabilir; denatüre olan her zaman toparlanmayabilir.
- B) Her iki enzim kesinlikle aynı kalıcı DNA hasarını taşır.
- C) Soğukta yavaşlayan enzim mutlaka yapısal olarak tamamen parçalanmıştır.
- D) Aşırı ısıda denatürasyon yalnız substrat miktarını artırır.
- E) Enzim hızı sıcaklık normale dönse de hiçbir koşulda değişmez.
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşük sıcaklıkta etkinlik genellikle geçici yavaşlar; yüksek sıcaklıktaki denatürasyon ise kalıcı yapısal bozulmaya neden olabilir.
Bir enzim reaksiyonunda pH 7’den 2’ye indirilince hız çok düşüyor; substrat derişimi değişmiyor. En uygun açıklama hangisidir?
- A) Substrat derişimi sabitken pH hiçbir etki gösteremez.
- B) Enzim bütün koşullarda aynı yük dağılımına sahiptir.
- C) pH yalnızca açığa çıkan ışığın rengini etkiler.
- D) Hız düşüşü mutlaka enzim miktarının artmasından doğar.
- E) pH değişimi enzimin aktif bölgesinin işleyişini bozmuş olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: pH proteinlerde iyonlaşmayı ve katlanmayı etkileyebilir; optimum dışına çıkıldığında enzim-substrat etkileşimi azalabilir.
Bir DNA parçasında 120 adenin, 80 guanin bazı vardır. Çift zincirli DNA’da toplam timin ve sitozin sayısı kaçtır?
- A) 80 timin ve 120 sitozin
- B) 120 timin ve 80 sitozin
- C) 200 timin ve 200 sitozin
- D) 60 timin ve 40 sitozin
- E) 120 timin ve 120 sitozin
Doğru cevap: B
Çözüm: Çift zincirli DNA’da A=T, G=C eşitliği vardır; adenin sayısı timine, guanin sayısı sitozine eşittir.
Çift zincirli bir DNA molekülünde toplam 600 nükleotidin %30’u adenin ise guanin nükleotit sayısı kaçtır?
- A) 180 guanin nükleotidi
- B) 300 guanin nükleotidi
- C) 60 guanin nükleotidi
- D) 120 guanin nükleotidi
- E) 240 guanin nükleotidi
Doğru cevap: D
Çözüm: A yüzde 30 ise T yüzde 30 olur; G ve C toplamı yüzde 40, G yüzde 20 olur; 600×0,20=120.
DNA’nın bir zincirindeki A-G-T-C dizisine tamamlayıcı zincirde hangi sıra karşılık gelir?
- A) U-C-A-G sırası
- B) A-G-T-C sırası
- C) T-C-A-G sırası
- D) C-T-G-A sırası
- E) G-A-C-T sırası
Doğru cevap: C
Çözüm: DNA baz eşleşmesi A-T ve G-C’dir; bu nedenle A-G-T-C dizisinin karşısına T-C-A-G gelir.
Bir RNA molekülünde urasil bulunması ve deoksiriboz bulunmaması en doğrudan hangi farkı gösterir?
- A) RNA riboz şekeri ve urasil bazı taşır.
- B) RNA daima iki zincirli olup yalnız timin içerir.
- C) RNA’nın nükleotitlerinde hiçbir fosfat bulunmaz.
- D) RNA yalnız yağ asitlerinden meydana gelir.
- E) RNA’nın bütün çeşitleri DNA’daki adenin bazını dışlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: RNA nükleotitlerinde riboz ve urasil bulunur; DNA’da deoksiriboz ve timin bulunması temel ayırt edici özelliklerdendir.
Bir hücrede ATP’nin hidrolizinden yararlanılarak iyonlar derişim farkına karşı taşınıyor. Bu olay hangisidir?
- A) Enerji kullanmayan basit difüzyon
- B) Yalnız suyun ozmozla geçişi
- C) Proteinlerin ribozom dışında oluşması
- D) Genetik bilginin eşlenmeden silinmesi
- E) Enerji gerektiren aktif taşıma
Doğru cevap: E
Çözüm: İyonların derişim farkına karşı taşınması enerji gerektirir; ATP hidrolizi aktif taşıma proteinlerini çalıştırabilir.
Bir besinin 8 gram yağ ve 12 gram karbonhidrat içerdiği varsayılıyor. Yaklaşık enerji değeri kaç kcal olur? (Yağ: 9 kcal/g, karbonhidrat: 4 kcal/g)
- A) 96 kcal toplam enerji
- B) 120 kcal toplam enerji
- C) 72 kcal toplam enerji
- D) 144 kcal toplam enerji
- E) 204 kcal toplam enerji
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağdan 8×9=72 kcal, karbonhidrattan 12×4=48 kcal elde edilir; toplam yaklaşık 120 kcal’dir.
Bir uzun DNA zincirindeki iki fosfat grubunu birbirine bağlı tutan omurga yapısı için hangisi doğrudur?
- A) Nükleotitler yalnız peptit bağlarıyla birleşir.
- B) Aynı zincirdeki bazlar gliserolle esterleşir.
- C) Şeker-fosfat iskeleti sadece hidrojen bağlarıyla oluşur.
- D) Şeker-fosfat omurgası fosfodiester bağlarıyla kuruludur.
- E) DNA omurgası proteinlerin amino asitlerinden oluşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: DNA’nın aynı zincirindeki nükleotitler şeker ve fosfat arasında kovalent fosfodiester bağlarıyla bağlanır.