Hücrenin çevresindeki sıvıyı küçük kesecikler oluşturarak içeri almasına ne ad verilir?
- A) Pinositoz
- B) Bir katı bakterinin fagositozu
- C) Proteinin ribozomda çevrilmesi
- D) Suyun yalnız kanal olmadan geçişi
- E) Hücre zarından oksijen yayılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Pinositoz sıvı ve içindeki çözünmüş maddelerin keseciklerle hücre içine alınmasıdır; endositozun alt türüdür.
Bitkilerde glikozun depo edildiği yaygın polisakkarit hangisidir?
- A) Hayvansal depo glikojen
- B) Hayvanlarda bulunan kitin
- C) Hücre zarındaki kolesterol
- D) Kas proteinlerinden aktin
- E) Nişasta
Doğru cevap: E
Çözüm: Nişasta bitkilerde başlıca depo polisakkarittir; glikoz birimlerinden meydana gelir ve gerektiğinde parçalanabilir.
Eşeysiz üremeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi genellikle doğrudur?
- A) Her üreme olayında biri dişi biri erkek iki gamet birleşir.
- B) Tek bir ata birey yeni bireyin oluşumu için yeterlidir.
- C) Yavru bireylerin kromozom sayısı kesinlikle sıfır olur.
- D) Genetik çeşitlilik mutlaka crossing-over ile sağlanır.
- E) Yeni birey ancak mayozun iki bölünmesinden sonra gelişir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşeysiz üremede tek ata birey yeterli olabilir; yavrular çoğunlukla ata bireye genetik olarak çok benzer.
Ökaryot hücrede kalıtsal bilgiyi taşıyan DNA’nın büyük bölümünün bulunduğu yapı hangisidir?
- A) Çekirdek
- B) Hücre duvarının selüloz lifleri
- C) Golgi aygıtının kesecikleri
- D) Lizozomun sindirim lümeni
- E) Kofulun su dolu iç kısmı
Doğru cevap: A
Çözüm: Ökaryot hücrede DNA’nın büyük bölümü çekirdekteki kromozomlarda bulunur; mitokondri ve kloroplastta da DNA olabilir.
İnsanın ABO kan grubu sisteminde A ve B alelleri bir araya geldiğinde hangi kalıtım ilişkisi görülür?
- A) A aleli B’yi her koşulda tamamen baskılayıp yok eder.
- B) B aleli A’nın her hücrede mutasyona uğramasına neden olur.
- C) A ve B alelleri birlikte ifade edildiği için eş baskınlık görülür.
- D) İki alel birbirini yok ederek yalnız 0 fenotipi oluşturur.
- E) AB kan grubunda hiçbir antijenin ifade edilmemesi gerekir.
Doğru cevap: C
Çözüm: AB genotipinde A ve B antijenleri birlikte ifade edilir; bu yüzden A ve B alelleri birbirine eş baskındır.
Kalıtsal bilginin kuşaktan kuşağa aktarılmasında temel rol oynayan molekül hangisidir?
- A) Yalnız depolanan trigliserit
- B) Saf karbondioksit molekülü
- C) DNA
- D) İnorganik kalsiyum karbonat
- E) Sadece oksijen atomu
Doğru cevap: C
Çözüm: Hücresel canlılarda kalıtsal bilgi DNA üzerinde kodlanır; bölünme ve üreme süreçlerinde aktarılabilir.
Bir tavşanın otla beslenmesi, onun besin zincirinde hangi grupta olduğunu gösterir?
- A) Ot yiyen tavşan bütün besin ağında üreticidir.
- B) Tavşan yalnız mineral ayrıştırıcısı olarak görev yapar.
- C) Bitkiyle beslenen tavşan üçüncül tüketici olmak zorundadır.
- D) Otla beslenen tavşan birincil tüketicidir.
- E) Tavşanın beslenmesi enerji üretici basamakta olduğunu kanıtlar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Üreticilerle doğrudan beslenen otçullar, ilgili besin zincirinde birincil tüketici olarak adlandırılır.
Virüslerin hücresel canlılardan ayrılan belirgin özelliği hangisidir?
- A) Bütün virüslerde çok sayıda mitokondri bulunması
- B) Virüslerin her koşulda hücre zarı üretmesi
- C) Virüslerin bağımsız protein sentezleyebilmesi
- D) Bütün virüslerin selüloz çeper taşıması
- E) Hücresel yapıya ve kendi ribozomlarına sahip olmamaları
Doğru cevap: E
Çözüm: Virüslerin kendi hücre ve ribozom düzeni yoktur; çoğalmak için konak hücrenin biyokimyasal sistemlerinden yararlanırlar.
Hücre zarındaki çift tabakanın başlıca lipit bileşeni hangisidir?
- A) Fosfolipit molekülleri
- B) Nişasta granülleri
- C) Kollajen lifleri
- D) Glikoz monomerleri
- E) Serbest DNA sarmalları
Doğru cevap: A
Çözüm: Fosfolipitler suyu seven baş ve sudan kaçınan kuyruk taşır; bu özellik çift tabaka oluşturmalarını sağlar.
Hücre ile dış ortam arasında seçici sınır oluşturan yapı hangisidir?
- A) Yalnız bitkide bulunan nişasta deposu
- B) Hücre içine dağılmış kromozom
- C) Hücre zarı
- D) Çekirdeğin çekirdekçiği
- E) Protein sentezleyen serbest ribozom
Doğru cevap: C
Çözüm: Hücre zarı fosfolipit ve proteinlerden oluşan seçici geçirgen bir sınırdır; hücre içi ortamın düzenlenmesine yardımcı olur.
Sınıflandırmadaki temel ve en dar geleneksel kategori hangisidir?
- A) Üst âlem kategorisi
- B) Âlem kategorisi
- C) Tür kategorisi
- D) Şube veya bölüm kategorisi
- E) Sınıf kategorisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tür, geleneksel taksonomide temel birimdir; üst kategoriler giderek daha fazla farklı türü ve grubu birleştirir.
Hücreye göre etkili çözünen madde derişimi eşit olan ortamın adı nedir?
- A) Daha az çözünen madde içeren hipotonik çözelti
- B) İzotonik ortam
- C) Daha fazla çözünen madde içeren hipertonik çözelti
- D) Yalnız proton pompası içeren kesecik
- E) Hücre duvarındaki boşluk suyu
Doğru cevap: B
Çözüm: İzotonik durumda hücre zarı boyunca net su akışı yaklaşık sıfırdır; su molekülleri iki yönde hareket etmeyi sürdürür.
Bir genin kromozom üzerindeki belirli konumunun adı nedir?
- A) Kromozomların eşlendiği organelin adı lokustur.
- B) Bir bireyin çevresel özelliklerinin toplamı lokustur.
- C) Gametlerin birleşmesiyle oluşan hücre lokus diye anılır.
- D) Bütün hücre proteinlerinin toplamı lokus kabul edilir.
- E) Genin kromozom üzerindeki adresi lokus olarak adlandırılır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Lokus, genin kromozom üzerindeki konumudur; homolog kromozomlarda aynı karakterle ilgili genler karşılıklı lokuslarda bulunur.
Mayoz II’de, anafaz II sırasında gerçekleşen temel olay nedir?
- A) Homolog kromozomların ilk kez tetrat oluşturması.
- B) Döllenmiş yumurtanın endosperme dönüşmesi.
- C) Her hücrede DNA eşlenmesinin yeniden tamamlanması.
- D) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması.
- E) Haploit çekirdeklerin yeniden diploit duruma gelmesi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Mayoz II, kardeş kromatitlerin ayrılması bakımından mitozu andırır ve yeni bir S evresini izlemez.
Aynı bölgede yaşayan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu canlılar topluluğu nasıl adlandırılır?
- A) Komünite yalnız cansız çevre faktörlerini kapsar.
- B) Tek bir bireyin bütün hücreleri komünitedir.
- C) Komünite yalnız yeryüzünün atmosfer tabakasıdır.
- D) Bir popülasyondaki bütün bireylerin DNA toplamına komünite denir.
- E) Farklı türlerin popülasyonları birlikte komünite oluşturur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Komünite, belirli bir alandaki farklı türlerin popülasyonlarını kapsayan biyotik topluluktur.
Bir araştırmada gözlenen veya ölçülen sonuç hangi değişkendir?
- A) Deneyi başlatan araştırmacı adı
- B) Deneyde sabit tutulan ortam
- C) Yalnız veri tablosunun başlığı
- D) Bağımlı değişken
- E) Hipotezin önceden seçilmiş doğruluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağımlı değişken, bağımsız değişkene tepki olarak değişip değişmediği gözlenen veya ölçülen sonuçtur.
Aa × Aa çaprazlamasında tam baskınlığın bulunduğu bir karakterin çekinik fenotip oranı nedir?
- A) Çekinik fenotip olasılığı dörtte bir, yani %25’tir.
- B) Çekinik fenotipin görülme olasılığı daima %100’dür.
- C) Çekinik fenotipin oranı bütün yavrularda %75 olur.
- D) Bu çaprazlamada çekinik fenotip hiç oluşamaz.
- E) Çekinik fenotipin ihtimali beşte üçtür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Punnett karesi AA, Aa, Aa, aa verir. Çekinik fenotip aa olduğundan olasılık 1/4’tür.
DNA molekülündeki şeker türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) RNA’daki riboz şekeri
- B) Glikoz altılı şekeri
- C) Sükroz çift şekeri
- D) Glikojen polisakkariti
- E) Deoksiriboz şekeri
Doğru cevap: E
Çözüm: DNA nükleotitlerinde deoksiriboz bulunur; RNA nükleotitleri riboz içerir.
Bir bitkinin ışığa doğru büyümesi canlıların hangi ortak özelliğini örneklendirir?
- A) Tüm canlılarda aynı vücut şekli
- B) Yalnız cansız kristallerin çoğalması
- C) Uyarılara tepki verme
- D) Genetik bilginin bütünüyle yok olması
- E) Canlıların enerjiye ihtiyaç duymaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Işık bir çevresel uyarandır; sürgünün ışık yönüne büyümesi canlıların çevresel değişimlere yanıt verebildiğini gösterir.
Aşağıdaki çevre koşullarından hangisi abiyotik faktördür?
- A) Ortamın ışık şiddeti canlı olmayan çevresel bir etkendir.
- B) Bir kovandaki işçi arılar abiyotik etkendir.
- C) Ormandaki mantarların tamamı cansız faktör sayılır.
- D) Göldeki fitoplanktonlar abiyotik topluluktur.
- E) Bir bölgede avlanan kurtlar ışık faktörüdür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Işık, sıcaklık, su, toprak pH değeri ve mineral miktarı gibi etkenler abiyotiktir.