Bir deneyde yalnız kanal proteinlerinin sayısı artırılıyor; dış ve iç iyon derişimleri değiştirilmeden tutuluyor. Hangi yorum en uygundur?
- A) Açık kanalların toplam iletimi artabilir, fakat net akışın yönünü elektrokimyasal gradyan belirler.
- B) Daha çok kanal her zaman derişim farkını tersine çevirir.
- C) Kanallar sayıca artınca ATPaz pompasına dönüşür.
- D) Kanal sayısı arttığında iyonların elektrik yükü kaybolur.
- E) Bütün iyonlar aynı koşullarda zorunlu dışarı çıkar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanal sayısı iletim kapasitesini etkileyebilir; akış yönü ise derişim ve zar potansiyeli gibi elektrokimyasal etkenlere bağlıdır.
Bir arke türünün normal sıcaklıkta denizde yaşadığı saptanmıştır. Hangi genellemeyi yanlışlar?
- A) Arkelerin prokaryot hücreli olabildiği bilgisini
- B) Arkelerde DNA bulunabileceği bilgisini
- C) Bütün arkelerin yalnız aşırı ortamlarda yaşadığı düşüncesini
- D) Arkelerin üç üst âlemden biri olduğu sınıflamayı
- E) Arkelerin bazı farklı zar özellikleri taşıdığı bilgisini
Doğru cevap: C
Çözüm: Aşırı koşullarda yaşayan arkeler vardır ama tüm arkeler ekstremofil değildir; ılıman ve normal ortamlarda yaşayan türler de bulunur.
Bir hücrede ATP’nin hidrolizinden yararlanılarak iyonlar derişim farkına karşı taşınıyor. Bu olay hangisidir?
- A) Enerji kullanmayan basit difüzyon
- B) Yalnız suyun ozmozla geçişi
- C) Proteinlerin ribozom dışında oluşması
- D) Genetik bilginin eşlenmeden silinmesi
- E) Enerji gerektiren aktif taşıma
Doğru cevap: E
Çözüm: İyonların derişim farkına karşı taşınması enerji gerektirir; ATP hidrolizi aktif taşıma proteinlerini çalıştırabilir.
Mayozda ana hücredeki DNA miktarı G1’de 2C olarak verilirse, S evresi sonrası ve mayoz I sonrası hücre başına DNA miktarları sırasıyla nedir?
- A) S evresi sonunda 2C, mayoz I sonunda hücre başına 4C olur.
- B) S evresi sonunda 8C, mayoz I sonunda hücre başına 8C olur.
- C) S evresi sonunda 4C, mayoz I sonunda hücre başına 2C olur.
- D) S evresi sonunda C, mayoz I sonunda hücre başına 4C olur.
- E) S evresi sonunda 4C, mayoz I sonunda hücre başına 8C olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç diploit hücrenin DNA’sı S’de 2C’den 4C’ye çıkar; homologların ayrıldığı mayoz I sonunda iki hücreye ikişer C birimi düşer.
İki farklı tür farklı coğrafyalarda yaşıyor fakat aynı ekolojik görev nedeniyle benzer vücut biçimi geliştirmiş. Bu benzerlik hangi ilkeyle açıklanabilir?
- A) Her iki türün bir anda aynı cins adına dönüşmesiyle
- B) Biyolojik çeşitliliğin tamamen yok olmasıyla
- C) Bütün homolog organların görevlerinin değişmezliğiyle
- D) Yakınsak evrim ve analog benzerlik oluşumuyla
- E) Genetik bilginin canlılarda hiç bulunmamasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Farklı soylar benzer seçilim baskıları altında benzer işlevsel özellikler kazanabilir; dış görünüş yakın akrabalığın tek ölçütü değildir.
Tek hücreli bir maya hücresi büyüyüp bölünüyor. Bir öğrencinin “büyüme daima yeni hücre oluşumudur” iddiası neden yanlıştır?
- A) Mayada hiç hücre zarı bulunmaz.
- B) Bölünme yalnız cansız kristallerde görülür.
- C) Tek hücrelilerde bölünmeden önce hacim artışı da büyümedir.
- D) Maya fotosentezi zorunlu olarak ışıkla yapar.
- E) Canlı büyümesi yalnız birey sayısının azalmasıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek hücrelilerde hücre hacmi büyüyebilir; çok hücrelilerde hücre sayısı artışı daha belirgin olsa da tek tanım değildir.
AaBb × AaBb çaprazlamasında tam baskınlık ve bağımsız dağılım altında yalnız bir karakter bakımından çekinik fenotipli yavru olasılığı kaçtır?
- A) Tam olarak bir çekinik fenotip için toplam olasılık 6/16, yani 3/8’dir.
- B) Tam bir çekinik fenotipin birlikte görülme olasılığı 1/16’dır.
- C) Bu eşleşmede yalnız bir karakterin çekinik olması imkânsızdır.
- D) Tam bir çekinik karakter taşıma olasılığı 9/16’dır.
- E) Yalnız bir çekinik fenotip görülme olasılığı 12/16’dır.
Doğru cevap: A
Çözüm: İki olasılık vardır: A-bb için 3/16 veya aaB- için 3/16. Toplam 6/16 = 3/8’dir.
Bir pompanın ATP bağlama bölgesi bozuluyor ancak açık iyon kanalları sağlam kalıyor. İlk ne beklenir?
- A) Tüm pasif iyon akışlarının aynı anda zorunlu olarak durması
- B) Kanal proteinlerinin DNA’ya dönüşüp yok olması
- C) ATP’ye bağlı gradyana ters iyon taşımasının azalması
- D) Su moleküllerinin fiziksel hareketinin kesilmesi
- E) Hücrenin yalnız endositozla ATP üretmeye başlaması
Doğru cevap: C
Çözüm: ATPazın etkinliğinin kaybı pompa taşımasını bozar; kanallar uygun gradyan varsa doğrudan ATP harcamadan iletime devam edebilir.
Bir RNA molekülünde urasil bulunması ve deoksiriboz bulunmaması en doğrudan hangi farkı gösterir?
- A) RNA riboz şekeri ve urasil bazı taşır.
- B) RNA daima iki zincirli olup yalnız timin içerir.
- C) RNA’nın nükleotitlerinde hiçbir fosfat bulunmaz.
- D) RNA yalnız yağ asitlerinden meydana gelir.
- E) RNA’nın bütün çeşitleri DNA’daki adenin bazını dışlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: RNA nükleotitlerinde riboz ve urasil bulunur; DNA’da deoksiriboz ve timin bulunması temel ayırt edici özelliklerdendir.
2n = 10 olan bir hücrenin mayoz anafaz II evresinde, tek bir hücrede toplam kaç kromozom bulunur?
- A) Anafaz II’de aynı hücre içinde 5 homolog çift hâlinde toplam 5 kromozom kalır.
- B) Tek bir anafaz II hücresinde 20 tetrat görülür.
- C) Anafaz II gerçekleşirken aynı hücrede 40 kromozom sayılır.
- D) Anafaz II’deki tek hücrenin kromozom sayısı 2’ye iner.
- E) Anafaz II’de aynı hücre içinde geçici olarak 10 kromozom sayılır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Mayoz II’ye n = 5 kromozomla giren hücrede kardeş kromatitler ayrılınca sitokinez öncesi aynı hücre içinde 10 kromozom sayılır.
Bir hücrede peroksizom katalazı etkisiz hâle gelirse hangi maddenin hücrede birikme riski artabilir?
- A) Yalnız selüloz monomerleri
- B) Sadece mitokondrideki krista kıvrımları
- C) Hidrojen peroksit (H₂O₂)
- D) Tüm çekirdek por kompleksleri
- E) Golgi aygıtındaki boş vezikül zarı
Doğru cevap: C
Çözüm: Katalaz, hücre için zararlı olabilen hidrojen peroksiti parçalar; etkisizleşmesi bu reaktif maddenin birikmesine neden olabilir.
Enerji piramidinde üreticilerde 20.000 J, birincil tüketicilerde 2.000 J ve ikincil tüketicilerde 200 J varsa aynı yaklaşık aktarım oranıyla üçüncül tüketici kaç J alır?
- A) Üçüncül tüketicilerde yaklaşık 20 J enerji bulunur.
- B) Verilen piramitte üçüncül tüketicilere 2.000 J geçer.
- C) Üçüncül tüketiciye ulaşan enerji 200 J ile aynı kalır.
- D) Üçüncül tüketiciler üreticilerden 200.000 J enerji toplar.
- E) Bu düzende üçüncül tüketicinin enerji miktarı 0,2 J’dir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Ardışık değerler onda bir oranla değişmektedir: 20.000 → 2.000 → 200 → 20 J.
Göl suyunda aşırı besin tuzu girdisi ve sıcaklık artışı birlikte görülüyorsa balık ölümlerini azaltmak için hangi uygulama doğrudan etkili bir başlangıç olur?
- A) Alg çoğalmasını artırmak amacıyla göle daha fazla gübre taşımak.
- B) Göldeki tüm çözünmüş oksijeni yapay olarak tamamen uzaklaştırmak.
- C) Kıyıda yeni atık boşaltım noktaları oluşturarak besin tuzu artırmak.
- D) Gölü besleyen atık su ve gübre kaynaklı azot-fosfor girişini azaltmak.
- E) Çevredeki doğal sulak alanları tamamen kurutarak göle çamur taşımak.
Doğru cevap: D
Çözüm: Aşırı besin tuzu girdisi ötrofikasyonu tetikler; kaynağında azot ve fosforu azaltmak sorunun temel nedenine müdahaledir.
X canlısı prokaryottur ve hücre zarı lipitleri arkelere özgü eter bağlı yapılara sahiptir. Hangi yorum en uygundur?
- A) Eter bağlı zar lipitleri bitki kloroplastını zorunlu gösterir.
- B) Bütün bakteri türleri arkelerle kimyasal olarak özdeştir.
- C) Bu özellik X’in mutlaka hayvan olduğunu kanıtlar.
- D) Arke üst âlemiyle ilişkili olması daha güçlü biçimde desteklenir.
- E) Zar lipiti taşıması X’in virüs kapsidi olduğunu gösterir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Arke zarlarında bakteriler ve ökaryotlardan farklı eter bağlı izoprenoit lipitler yaygın olabilir; bu ayırt edici moleküler ipucudur.
Bir bitki ve bir mantar hücresinin ikisi de çeperli olmasına rağmen duvar yapıları neden farklı sınıflandırılır?
- A) İkisinde de çeper yalnız canlı ribozomlardan yapılır.
- B) Mantarın çeperi her zaman yalnız kalsiyum metalinden oluşur.
- C) Bitki çeperi bütün türlerde peptidoglikandan örülüdür.
- D) Çeperin kimyasal yapısı canlı gruplarında asla değişmez.
- E) Bitkide selüloz, mantarda kitin öne çıkan çeper bileşenidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Çeper bulunması tek başına aynı kimyasal yapıyı göstermez; bitkide selüloz, mantarda kitin önemlidir.
Ölçümde bir alyuvar önce %0,9 NaCl’de değişmezken daha yoğun NaCl’de küçülüyor. Bu sonuç hangi yorumu destekler?
- A) İlk ortam yaklaşık izotonik, ikinci ortam hücreye göre hipertoniktir.
- B) İlk ortam mutlaka tüm zar proteinlerini yok etmiştir.
- C) İkinci ortamın hipotonik olduğu kesinleşir.
- D) Alyuvarın selüloz çeperi yoğun çözeltiyi sindirmiştir.
- E) Tuz yoğunluğu büyüdükçe su daima hücre içine girer.
Doğru cevap: A
Çözüm: Alyuvarlar yaklaşık fizyolojik tuzlulukta hacmini korur; daha yüksek etkin dış tuzluluk su kaybı ve büzülme oluşturabilir.
IᴬIᴮ Dd × ii dd eşleşmesinde kan grupları birbirinden bağımsız kalıtılıyorsa B Rh negatif çocuk olasılığı nedir?
- A) AB × 0 eşleşmesinde B kan grubu çocuk hiç oluşmaz.
- B) B Rh negatif çocuk oluşma olasılığı 3/4’tür.
- C) B Rh negatif fenotipinin olasılığı 1/4’tür.
- D) Bu çaprazlamada yalnız AB Rh pozitif çocuklar doğabilir.
- E) B Rh negatif fenotipi için olasılık 1/16 olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: AB × 0 eşleşmesinde B olasılığı 1/2; Dd × dd eşleşmesinde Rh negatif olasılığı 1/2’dir. Birlikte 1/4 çıkar.
Bir organizmada ATP sentezi durdurulduğunda önce aktif taşıma ve sentez tepkimelerinin aksaması neden beklenir?
- A) ATP’nin yalnız kalıtsal bilgi taşımak için bulunması
- B) Bu süreçlerin kullanılabilir hücresel enerjiye ihtiyaç duyması
- C) Aktif taşımanın her koşulda hiç enerji gerektirmemesi
- D) Protein sentezinin bütün canlılarda kendiliğinden ilerlemesi
- E) Enerji aktarımının hücrelerde hiçbir görevinin olmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktif taşıma ve biyosentez gibi işler ATP aracılığıyla enerji kullanır; ATP üretiminin durması bu işlevleri sınırlar.
Bir besinin 8 gram yağ ve 12 gram karbonhidrat içerdiği varsayılıyor. Yaklaşık enerji değeri kaç kcal olur? (Yağ: 9 kcal/g, karbonhidrat: 4 kcal/g)
- A) 96 kcal toplam enerji
- B) 120 kcal toplam enerji
- C) 72 kcal toplam enerji
- D) 144 kcal toplam enerji
- E) 204 kcal toplam enerji
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağdan 8×9=72 kcal, karbonhidrattan 12×4=48 kcal elde edilir; toplam yaklaşık 120 kcal’dir.
İnsanda 2n = 46 olan bir mayoz ana hücresinde metafaz I’deki homolog çift ve toplam kromatit sayıları sırasıyla kaçtır?
- A) 23 homolog çift ve 92 kromatit vardır.
- B) 46 homolog çift ve 46 kromatit vardır.
- C) 23 homolog çift ve yalnız 23 kromatit vardır.
- D) 92 homolog çift ve 184 kromatit vardır.
- E) 11 homolog çift ve 46 kromatit vardır.
Doğru cevap: A
Çözüm: İnsanda n = 23 homolog çift vardır; metafaz I’de 46 kromozomun her biri iki kromatitli olduğundan 92 kromatit sayılır.