Mayoz bölünmenin en belirgin sonucu hangisidir?
- A) Her defasında başlangıçtakiyle aynı iki diploit hücrenin üretilmesi.
- B) DNA eşlenmesinin yalnız ikinci bölünmeden sonra yapılması.
- C) Hücredeki bütün homolog kromozomların yok edilmesi.
- D) Kromozom takım sayısının her döngüde iki katına çıkması.
- E) Diploit başlangıç hücresinden haploit kromozom takımlarının oluşması.
Doğru cevap: E
Çözüm: Mayoz I homolog kromozomları ayırarak takım sayısını azaltır; mayoz II kardeş kromatitleri ayırır.
Mayoz I’in anafaz evresinde hangisi gerçekleşir?
- A) Kardeş kromatitlerin hepsi sentromerlerinden ayrılarak tek kromozoma dönüşür.
- B) Homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak karşı kutuplara gider.
- C) Zigot hücrede ilk kez döllenme görülür.
- D) Her kromozomun DNA’sı yeniden eşlenmeye başlar.
- E) İğ iplikleri yerine hücre duvarı kromozomları çeker.
Doğru cevap: B
Çözüm: Anafaz I’de homolog kromozomların ayrılması mayozu mitozdan ayıran temel olaydır.
Mayoz II’de, anafaz II sırasında gerçekleşen temel olay nedir?
- A) Homolog kromozomların ilk kez tetrat oluşturması.
- B) Döllenmiş yumurtanın endosperme dönüşmesi.
- C) Her hücrede DNA eşlenmesinin yeniden tamamlanması.
- D) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması.
- E) Haploit çekirdeklerin yeniden diploit duruma gelmesi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Mayoz II, kardeş kromatitlerin ayrılması bakımından mitozu andırır ve yeni bir S evresini izlemez.
Crossing-over olayı çoğunlukla mayozun hangi aşamasında görülür?
- A) Mitoz telofazında oluşan yeni hücre zarının üzerinde.
- B) Mayoz II sitokinezinde iki hücre birbirine bağlanırken.
- C) Profaz I’de homologların kardeş olmayan kromatitleri arasında.
- D) İnterfazın G1 döneminde ribozom alt birimleri arasında.
- E) Döllenme bittikten sonra zigotun hücre çeperinde.
Doğru cevap: C
Çözüm: Parça değişimi, homolog kromozomların sinapsis yaptığı profaz I sırasında kardeş olmayan kromatitler arasında olabilir.
Eşeyli üremede döllenmenin kromozom takımı açısından görevi nedir?
- A) İki haploit gametin birleşmesiyle diploit zigotun oluşmasını sağlamak.
- B) Bir diploit vücut hücresini doğrudan dört haploit hücreye ayırmak.
- C) Mitoz sırasında kromozom sayısını daima sıfırlamak.
- D) Yalnız babadan gelen genlerin zigotta kalmasını sağlamak.
- E) Üreme hücrelerinin DNA eşlenmesini tamamen engellemek.
Doğru cevap: A
Çözüm: Normal döllenmede n kromozomlu iki gamet birleşerek 2n kromozomlu zigot oluşturur.
Aşağıdakilerden hangisi eşeysiz üremeye örnektir?
- A) Sperm ile yumurtanın birleşerek embriyoyu başlatması.
- B) Çiçekli bitkinin polen ve yumurta hücresini birleştirmesi.
- C) İki gametin çekirdeğinin birleşmesiyle döllenme olması.
- D) Mayozla üretilmiş gametlerin karşılıklı kaynaşması.
- E) Hidranın tomurcuklanarak yeni birey oluşturması.
Doğru cevap: E
Çözüm: Tomurcuklanmada yeni birey, ana canlı üzerinde gelişir; bu yöntem gamet birleşmesi gerektirmez.
Eşeysiz üremeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi genellikle doğrudur?
- A) Her üreme olayında biri dişi biri erkek iki gamet birleşir.
- B) Tek bir ata birey yeni bireyin oluşumu için yeterlidir.
- C) Yavru bireylerin kromozom sayısı kesinlikle sıfır olur.
- D) Genetik çeşitlilik mutlaka crossing-over ile sağlanır.
- E) Yeni birey ancak mayozun iki bölünmesinden sonra gelişir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşeysiz üremede tek ata birey yeterli olabilir; yavrular çoğunlukla ata bireye genetik olarak çok benzer.
Mayoz I ve mayoz II karşılaştırıldığında doğru ifade hangisidir?
- A) Mayoz I kardeş kromatitleri, mayoz II homolog çiftleri ayırır.
- B) Her iki bölümde de yeni gametlerle döllenme zorunludur.
- C) Mayoz II sonunda hücredeki kromozom takımı yeniden 2n olur.
- D) Her iki bölünmeden önce bağımsız birer S evresi zorunludur.
- E) Mayoz I homologları, mayoz II kardeş kromatitleri birbirinden ayırır.
Doğru cevap: E
Çözüm: İndirgenme bölünmesi mayoz I’dir; mayoz II’de kardeş kromatitler ayrıldığı için ikinci bir kromozom takım azalması olmaz.
Bir insan deri hücresinin mitoz bölünmesinden sonra oluşan iki sağlıklı yavru hücrede kaç kromozom bulunur?
- A) Her yavru hücre çekirdeğinde yalnız 23 kromozom görülür.
- B) Her yavru hücre çekirdeğinde 46 kromozom bulunur.
- C) Yeni deri hücrelerinin her biri 92 homolog çift taşır.
- D) Bir yavru hücrede 46, diğerinde 23 kromozom oluşur.
- E) İki hücrenin kromozom toplamı mutlaka 46 ile sınırlıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Mitozda kromozom takım sayısı korunur. İnsanın normal diploit deri hücresi gibi yavru deri hücreleri de 46 kromozomludur.
Profaz I’de homolog kromozomların yan yana gelmesine ne ad verilir?
- A) Homologların zar değiştirmesi plazmoliz olarak adlandırılır.
- B) Çekirdekçik oluşumu sentrozom ayrılması diye tanımlanır.
- C) Gametlerin birleşmesi kromozomlaşma olarak isimlendirilir.
- D) Homologların eşleşmesi sinapsis olarak adlandırılır.
- E) Kromozomların ortadan kesilmesi difüzyon olarak adlandırılır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Sinapsis, mayoz profaz I sırasında homolog kromozomların yakınlaşıp eşleşmesidir; crossing-over bu bağlamda gerçekleşebilir.
Tetrat kavramıyla ilgili doğru ifade hangisidir?
- A) Dört ayrı çekirdek zarının birleşmesi tetrat oluşturur.
- B) Tek bir kopyalanmamış kromozom beş kromatitle tetrat yapar.
- C) Bir homolog çiftin toplam dört kromatidinden oluşan yapı tetrattır.
- D) İki ribozom alt birimi dört amino asitle tetrat oluşturur.
- E) Tetrat yalnız mayoz II telofazının son anında görülür.
Doğru cevap: C
Çözüm: Mayoz profaz I’de eşleşen iki homolog kromozomun her biri iki kromatit taşır; toplam dört kromatitli yapı tetrattır.
Eşeysiz üreme sonucu oluşan bireyler için aşağıdakilerden hangisi en doğru genellemedir?
- A) Mutasyon gibi olaylar dışlandığında yavrular ata bireye genetik olarak büyük ölçüde benzer.
- B) Eşeysiz yavruların tamamı mayozdaki crossing-over nedeniyle eşsizdir.
- C) Her eşeysiz yavrunun anne ve baba olarak iki ayrı atası vardır.
- D) Eşeysiz üreme yavruların kromozom sayısını her zaman yarıya indirir.
- E) Eşeysiz üremede bütün yavrular zorunlu olarak farklı türlere ayrılır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Eşeysiz çoğalmada gamet birleşmesi yoktur; genetik değişiklikler oluşmadığında yavrular çoğunlukla klonal niteliktedir.
Bakterilerin ikiye bölünmesi ile ökaryot hücrelerin mitozunu karşılaştıran doğru ifade hangisidir?
- A) Bakterilerde ikiye bölünmeden önce zorunlu olarak tetrat oluşur.
- B) Prokaryotlar mitoz için çekirdek zarı oluşturmak zorundadır.
- C) Bakteriler çoğalırken mayoz I ve mayoz II sırayla gerçekleşir.
- D) Bakterilerin ikiye bölünmesinde döllenme mutlaka görülür.
- E) Bakterilerin ikiye bölünmesi, çekirdekli hücrelere özgü mitoz evrelerini içermez.
Doğru cevap: E
Çözüm: Prokaryotlarda zarla çevrili çekirdek ve klasik mitotik iğ bulunmadığı için bölünmeleri ökaryot mitozuyla aynı değildir.
2n = 6 kromozomlu diploit bir hücre, DNA’sını eşleyip mitoz metafazına gelmiştir. Bir homolog çiftin toplam kromatit sayısı kaçtır?
- A) Bir homolog çiftte yalnız bir kromatit bulunur.
- B) Bir homolog çift üç ayrı kromatit taşır.
- C) Bir homolog çift toplam dört kromatit içerir.
- D) Bir homolog çift altı kromatit taşır.
- E) Bir homolog çift on iki kromatit içerir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir homolog çift iki kromozomdan oluşur; S evresinden sonra her kromozom iki kardeş kromatitli olduğundan toplam dört kromatit vardır.
2n = 8 hücrenin mayoz I sonunda oluşan iki hücresinde, hücre başına kromozom sayısı ve DNA kopyası durumu nasıldır?
- A) Her hücre n = 4 kromozom taşır ve her kromozom henüz iki kromatitlidir.
- B) Her hücre 2n = 8 kromozom taşır ve her biri tek kromatitlidir.
- C) Her hücre n = 2 kromozom taşır ve her kromozom dört kromatitlidir.
- D) Her hücre 16 kromozom taşır ve DNA eşlenmesi yeni başlamıştır.
- E) Mayoz I sonunda her hücre tamamen kromozomsuzdur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Mayoz I sonunda homolog çiftler ayrılmıştır; kardeş kromatitler mayoz II’ye kadar birlikte kaldığından n = 4 ve iki kromatitli kromozomlar bulunur.
Aşağıdaki olaylardan hangisi kromozom sayısını azaltmaksızın DNA miktarını artırır?
- A) Mayoz I anafazında homolog kromozomların iki kutba ayrılması.
- B) Mitoz anafazında kardeş kromatitlerin bağımsız kromozom olması.
- C) Mayoz II anafazında sentromerlerin ayrılarak karşı kutba yönelmesi.
- D) Döllenmede iki gametin çekirdeğinin diploit zigotta birleşmesi.
- E) G1’den S evresi sonuna geçişte kromozomlar eşlenir, sentromer sayısı değişmez.
Doğru cevap: E
Çözüm: S evresinde kromozomların DNA içeriği iki katına çıkar; kardeş kromatitler birlikteyken kromozom sayısı sentromer ölçütüne göre sabit kalır.
Mayoz metafaz I’deki bir hücrede 7 tetrat görülüyorsa canlı türünün diploit kromozom sayısı kaçtır?
- A) Bu hücrenin diploit kromozom sayısı 7’dir.
- B) Tetrat sayısı n = 7 olduğundan diploit sayı 14’tür.
- C) Tetrat başına sekiz kromozom düşünülürse sayı 56’dır.
- D) Her tetrat bir kromatit sayıldığı için diploit sayı 4’tür.
- E) Metafaz I’de diploit sayı 28 homolog çift olarak bulunur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Tetrat sayısı homolog çift sayısına eşittir. Yedi tetrat, yedi homolog çift ve 2n = 14 kromozom anlamına gelir.
Bir hücrede mitoz metafazında 18 kromatit gözlenmiştir. Bu hücre bölünme tamamlandığında her yavru hücrede kaç kromozom olur?
- A) Her yavru çekirdekte 18 homolog çift yer alır.
- B) Her yavru hücrede 36 ayrı kromozom bulunur.
- C) Her yavru hücrede zorunlu olarak 4 kromozom görülür.
- D) Her yavru çekirdekte 9 kromozom bulunur.
- E) Yavru çekirdeklerin her biri 27 kromozom taşır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metafazda her kromozom iki kromatitli olduğundan 18 kromatit 9 kromozoma karşılık gelir; mitozda sayı korunur.
Mayozda ana hücredeki DNA miktarı G1’de 2C olarak verilirse, S evresi sonrası ve mayoz I sonrası hücre başına DNA miktarları sırasıyla nedir?
- A) S evresi sonunda 2C, mayoz I sonunda hücre başına 4C olur.
- B) S evresi sonunda 8C, mayoz I sonunda hücre başına 8C olur.
- C) S evresi sonunda 4C, mayoz I sonunda hücre başına 2C olur.
- D) S evresi sonunda C, mayoz I sonunda hücre başına 4C olur.
- E) S evresi sonunda 4C, mayoz I sonunda hücre başına 8C olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç diploit hücrenin DNA’sı S’de 2C’den 4C’ye çıkar; homologların ayrıldığı mayoz I sonunda iki hücreye ikişer C birimi düşer.
Mayozda ana hücredeki DNA miktarı G1’de 2C ise normal mayoz II sonundaki her ürünün DNA miktarı nedir?
- A) Mayoz II bitiminde her haploit üründe C kadar DNA bulunur.
- B) Mayoz II bitiminde her üründe 4C kadar DNA birikir.
- C) Mayoz II sonunda tek bir üründe 8C kadar DNA bulunur.
- D) Her ürün başlangıç diploit hücreyle aynı 2C DNA taşır.
- E) Normal bir mayoz ürününün DNA miktarı 3C olur.
Doğru cevap: A
Çözüm: S evresinden sonra 4C DNA, mayoz I’de hücre başına 2C’ye ve mayoz II’de C’ye düşer.