Bitki hücrelerinde çoğu zaman büyük bir merkezî bölüm oluşturan depo organeli hangisidir?
- A) Hayvan hücresindeki sentriyol
- B) Bakterideki kapsül
- C) Mitokondri matriksinde krista
- D) Merkezî koful
- E) Çekirdek zarı üzerindeki delik
Doğru cevap: D
Çözüm: Bitki hücrelerinin büyük merkezî kofulu su ve çözünmüş maddeleri depolar; turgor basıncına katkı sağlayabilir.
Bitki hücre çeperinin temel yapısal maddesi hangisidir?
- A) Hayvan hücre zarındaki kolesterol
- B) Bakteri DNA’sındaki timin
- C) Selüloz polisakkariti
- D) Mantarın depo glikojeni
- E) Ribozomdaki ribozomal RNA
Doğru cevap: C
Çözüm: Bitki hücre çeperinin temel dayanıklılık elemanlarından biri selülozdur; çeper hücre zarının dışında bulunur.
Mantar hücre çeperinde yaygın olarak bulunan dayanıklı polisakkarit hangisidir?
- A) Kitin
- B) Kaslarda biriken glikojen
- C) Bitki çeperinin selülozu
- D) Bakteri çeperinin peptidoglikanı
- E) Memeli sütündeki laktoz
Doğru cevap: A
Çözüm: Mantar hücrelerinin çeperinde kitin bulunabilir; bitkilerde selüloz, birçok bakteride peptidoglikan ayırt edicidir.
Hayvan hücrelerinde mikrotübüllerin düzenlenmesine katkı sağlayan yapı hangisidir?
- A) Kloroplastın tilakoit zarı
- B) Mantarın kitin çeperi
- C) Bitki hücresinin nişasta tanesi
- D) Ribozomun mRNA bağlama bölgesi
- E) Sentrozom
Doğru cevap: E
Çözüm: Sentrozom hayvan hücrelerinde önemli bir mikrotübül düzenleme merkezidir; hücre bölünmesindeki iğ iplikleriyle ilişkilidir.
Hücre iskeletinin temel işlevlerinden biri hangisidir?
- A) Her hücrede fotosentezin tek merkezi olmak
- B) Hücre şekline ve hücre içi harekete katkı sağlamak
- C) DNA dizisini doğrudan proteinle değiştirmek
- D) Tüm hücrelerde selüloz duvar üretmek
- E) Hücrenin bütün zarlarını ortadan kaldırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Hücre iskeleti hücre biçimi, organellerin konumlanması, hücre içi taşınma ve bazı hareketlerde rol oynar.
Hidrojen peroksitin parçalanmasında katalaz enzimiyle ilişkili organel hangisidir?
- A) Ribozomun büyük alt birimi
- B) Çekirdekçiğin kromozom dizisi
- C) Golgi’nin salgı keseciği
- D) Peroksizom
- E) Kofulun tonoplast zarı
Doğru cevap: D
Çözüm: Peroksizomlar oksidatif tepkimelere katılır; katalaz hidrojen peroksitin su ve oksijene parçalanmasına katkı sağlar.
Mantar ve bitki hücreleri, hayvan hücresinden hangi ortak özellikleriyle ayrılabilir?
- A) İkisinin de zorunlu olarak kloroplast taşımasıyla
- B) Hücre zarının dışında çeper bulundurmalarıyla
- C) Mantar ve bitkilerde ribozom olmamasıyla
- D) Sadece hayvanlarda çekirdek zarı bulunmasıyla
- E) İki grubun da prokaryot olmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Bitki ve mantar hücreleri çeperli ökaryotlardır; bitki çeperi selüloz, mantar çeperi ise çoğunlukla kitin içerir.
Bir hücrede yaşlanmış organellerin parçalanmasında enzim taşıyan yapı hangisidir?
- A) Mitokondri dış zarı ve elektron taşıma zinciri
- B) Çekirdekçik ve mRNA’nın antikodonu
- C) Kloroplast grana ve ışık fotonları
- D) Lizozom ve lizozomal sindirim sistemi
- E) Sentrozom ve hücre dışı kitin tabakası
Doğru cevap: D
Çözüm: Lizozomal enzimler hücre içindeki kimi eski yapılar ve makromoleküllerin yıkımında görev alır; otofajiyle ilişkilidir.
Tatlı suda yaşayan bazı tek hücreli ökaryotlarda fazla suyu dışarı atan yapı hangisidir?
- A) Çift zarlı kromozom
- B) Tilakoit granumu
- C) Kontraktil koful
- D) Mitokondri dış zar poru
- E) Kalsiyum depolayan ara filament
Doğru cevap: C
Çözüm: Kontraktil koful, tatlı suda osmotik olarak hücreye giren fazla suyu belirli aralıklarla dışarı atarak su dengesini destekler.
Hücre iskeletinin hücre içi keseciklerin yer değiştirmesindeki başlıca rolü hangisidir?
- A) Motor proteinler için taşıma yolları oluşturabilmesi
- B) Genetik kodu ribozom olmadan okuyabilmesi
- C) Her vezikülü doğrudan kloroplastta üretmesi
- D) Çekirdeği hücre duvarına dönüştürmesi
- E) Proteinlerdeki bütün bağları otomatik kesmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Mikrotübüller ve aktin gibi hücre iskeleti elemanları, uygun motor proteinlerle birlikte organel ve kesecik taşınmasına destek verir.
Bir hücrenin peptidoglikan içeren çepere sahip olması hangi canlı grubunu düşündürür?
- A) Selüloz taşıyan tipik bitki hücresi
- B) Kitin duvarlı mantar hifi
- C) Çepersiz memeli hücresi
- D) Yalnız silis iskeletli insan nöronu
- E) Bakteri grubundaki bir hücre
Doğru cevap: E
Çözüm: Peptidoglikan bakterilerin hücre çeperine özgü önemli bileşendir; bitkilerin selüloz ve mantarların kitin çeperinden ayrılır.
Bir yapının çift zarla çevrili, kendi DNA ve ribozomlarını taşıyan fotosentetik organel olduğu saptanırsa bu hangisidir?
- A) Tek zarlı Golgi kesesi
- B) Çift zarlı fotosentetik kloroplast organeli
- C) Zarsız sentriyol demeti
- D) Bakteri nükleoit bölgesi
- E) Tek zarlı lizozom keseciği
Doğru cevap: B
Çözüm: Kloroplast çift zarla çevrili olup fotosentez yapar ve kendine ait DNA ile ribozomlar taşır; bu özellikleri ayırt edicidir.
Bir hayvan hücresinde hücre zarının yapısal temelini oluşturan ve sulu ortamda çift tabaka hâlinde dizilen molekül hangisidir?
- A) Yalnız deoksiriboz içeren DNA baz çifti
- B) Hücre duvarına özgü selüloz demeti
- C) Peptit bağıyla bağlanan serbest glikoz
- D) Hidrofilik başlı, hidrofobik kuyruklu fosfolipit
- E) Kloroplastta depolanan nişasta polimeri
Doğru cevap: D
Çözüm: Fosfolipit moleküllerinin suyu seven başları sulu yüzeylere, suyu sevmeyen kuyrukları içe yönelerek çift tabakayı oluşturur.
Bir hücrede zarla çevrili çekirdek yoktur, çeper peptidoglikanlıdır ve ribozomlar vardır. En olası tanı hangisidir?
- A) Ökaryot hayvan hücresi
- B) Bakteri hücresi
- C) Selüloz çeperli bitki hücresi
- D) Kitin duvarlı mantar hücresi
- E) Çift zarlı kloroplast organeli
Doğru cevap: B
Çözüm: Peptidoglikanlı çeper ve gerçek çekirdeğin yokluğu bakteriyi düşündürür; ribozom bakterilerde protein sentezi yapar.
Bir hayvan hücresinde lizozom enzimleri üretiliyor fakat Golgi’de uygun hedeflere ayrıştırılamıyorsa hangi durum görülebilir?
- A) Kloroplastta ATP sentezinin doğrudan iki katına çıkması
- B) Hücrede bakteriye özgü peptidoglikanın ortaya çıkması
- C) Çekirdekçikte bütün DNA’nın selüloza dönüşmesi
- D) Lizozomal sindirim işlevinde aksama ve bazı maddelerin birikmesi
- E) Mitokondri matriksinin hücre dışına çıkıp çeper oluşturması
Doğru cevap: D
Çözüm: Lizozomal enzimlerin uygun bölgelere yönlendirilmesinde Golgi ile ilişkili işaretleme ve taşıma süreçleri görev alır.
Bir organelin çift zarı, kristaları ve kendine özgü ribozomları gözleniyor. Bu organel için en uygun ifade hangisidir?
- A) Kloroplasttır; kristalar grana adıyla anılır.
- B) Golgi aygıtıdır; kristalar bütün keseciklerinin adıdır.
- C) Mitokondridir; kristalar iç zarda yer alır.
- D) Lizozomdur; iki zar fotosentezin merkezidir.
- E) Sentrozomdur; kendi DNA’sını tilakoit zarına depolar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Krista mitokondri iç zarının kıvrımıdır; mitokondri çift zar, DNA ve ribozom taşıyabilir.
İki hücreden X fotosentez yapıyor ve çepere sahip; Y oksijenli solunum yapıyor ve çeper taşımıyor. Hangi ifade doğrudur?
- A) X bitki veya fotosentetik ökaryot olabilir; Y’nin hayvan hücresi olması mümkündür.
- B) X kesinlikle insan nöronudur ve kloroplast içermez.
- C) Y oksijenli solunum yaptığı için mitokondri barındıramaz.
- D) X çeper taşıdığından mutlaka peptidoglikanlı bakteridir.
- E) İki hücre de ribozomsuz olmak zorundadır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Fotosentez ve çeper bitkiyi düşündürür; hayvan hücresi çepersiz ve mitokondrili olabilir. Bu verilerle mutlak tür belirlenemez.
Aynı hücrede mitokondri ve kloroplast bulunuyorsa hücresel enerji dönüşümleri için hangi yorum doğrudur?
- A) İki organel birbirinin görevini tamamen ortadan kaldırır.
- B) Fotosentez yalnız mitokondrinin kristasında gerçekleşir.
- C) Solunum yalnız hücre çeperinin selülozunda yürür.
- D) Kloroplast bulunması ATP’nin asla sentezlenemeyeceğini gösterir.
- E) Fotosentez ve oksijenli solunumun ilgili organellerde gerçekleşmesi mümkündür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Fotosentetik ökaryotlarda kloroplast güneş enerjisi dönüşümünde, mitokondri ise hücresel solunumda rol oynar.
Bir hücrenin sekresyon kesecikleri hücre zarına ulaşamıyor; ancak granüllü ER ve Golgi’de protein üretimi sürüyor. En olası sorun hangisidir?
- A) DNA’daki her genin kimyasal olarak silinmesi
- B) Hücre iskeleti üzerinde kesecik taşınmasının bozulması
- C) Çeperde selüloz üretilmediği için bakteriye dönüşmesi
- D) Kloroplastın tilakoit zarlarında ışığın ikiye bölünmesi
- E) Mitoz sırasında kromozomların ribozom içine alınması
Doğru cevap: B
Çözüm: Hücre iskeleti ve motor proteinler salgı veziküllerinin hedeflerine taşınmasına yardımcı olur; taşıma aksarsa salgı düşebilir.
Bir ökaryot hücrede protein sentezi sürerken çekirdekte yeni ribozom alt birimleri birleştirilemiyorsa önce hangi yapıdaki işlev bozukluğu araştırılmalıdır?
- A) Bitki çeperinin lignin katmanı
- B) Kloroplastta granum zarlarının klorofili
- C) Peroksizomdaki katalaz aktif bölgesi
- D) Çekirdekçiğin ribozom üretimiyle ilişkili bölümleri
- E) Mitokondri dış zarındaki fosfolipit kuyrukları
Doğru cevap: D
Çözüm: Çekirdekçik ribozomal RNA ve alt birimlerin oluşumuna katkı verir; bozukluğu yeni ribozom üretimini zamanla sınırlar.