Kesir ölçeği 1/100.000 olan haritada 1 santimetre gerçekte kaç kilometreyi gösterir?
- A) 1 kilometre
- B) 100 kilometre
- C) 10 kilometre
- D) 100 metre
- E) 5 kilometre
Doğru cevap: A
Çözüm: Haritada 1 cm gerçekte 100.000 cm’dir. 100.000 santimetre 1.000 metreye, yani 1 kilometreye eşittir.
Aşağıdakilerden hangisi aynı büyüklükteki kâğıtta daha fazla ayrıntı gösteren ölçek türüdür?
- A) Küçük ölçek
- B) Enlem ölçeği
- C) Büyük ölçek
- D) Saat dilimi ölçeği
- E) İzohips aralığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük ölçekli haritalarda küçültme oranı daha az olduğu için yer şekilleri ve insan yapıları daha ayrıntılı gösterilir.
0° enlem dairesi hangisidir?
- A) Başlangıç meridyeni
- B) Yengeç Dönencesi
- C) Kuzey Kutup Dairesi
- D) Oğlak Dönencesi
- E) Ekvator
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekvator 0° enlem dairesidir ve Dünya’yı Kuzey ile Güney yarım kürelere ayırır. Başlangıç meridyeni ise 0° boylamdır.
0° boylam çizgisi hangi adla bilinir?
- A) Ekvator
- B) Greenwich başlangıç meridyeni
- C) 180° tarih değiştirme çizgisi
- D) Yengeç Dönencesi
- E) Kuzey Kutup Dairesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Greenwich’ten geçen başlangıç meridyeni 0° boylam kabul edilir ve doğu-batı boylamları buradan itibaren ölçülür.
Bir noktanın Ekvator’a olan açısal uzaklığına ne denir?
- A) Boylam
- B) Ölçek
- C) Yükselti
- D) Enlem
- E) Eğim
Doğru cevap: D
Çözüm: Enlem bir yerin Ekvator’a göre kuzeyde veya güneyde kalan açısal konumudur; 0 ile 90 derece arasında ifade edilir.
Bir noktanın başlangıç meridyenine göre doğu-batı yönündeki açısal konumu hangisidir?
- A) Boylam
- B) Enlem
- C) Rakım
- D) Bakı
- E) İzohips
Doğru cevap: A
Çözüm: Boylam Greenwich başlangıç meridyenine göre açısal uzaklıktır ve doğuda ya da batıda 0 ile 180 derece arasında belirtilir.
Meridyenler nerede birleşir?
- A) Ekvator çizgisinin tamamında
- B) Yengeç Dönencesi üzerinde
- C) Kutup noktalarında
- D) Oğlak Dönencesi üzerinde
- E) Herhangi bir paralelin orta noktasında
Doğru cevap: C
Çözüm: Meridyenler iki kutup noktasında birleşir. Aralarındaki uzaklık Ekvator’dan kutuplara doğru genel olarak azalır.
Akarsu vadisini geçen izohipslerin V biçimli kıvrımının ucu genellikle hangi yönü gösterir?
- A) Akarsuyun kaynağına, yani yukarı çığırına
- B) Akarsuyun döküldüğü aşağı çığıra
- C) Daima coğrafi güneye
- D) Daima başlangıç meridyenine
- E) Haritadaki en düz yola
Doğru cevap: A
Çözüm: Akarsu vadilerini kesen izohipslerin V şeklindeki sivri kısmı genel olarak akış yönünün tersine, yüksek kesime bakar.
Bir izohips haritasında eş yükselti aralığı 25 m ise 100 m ve 175 m arasındaki yükselti farkı kaç metredir?
- A) 25 m
- B) 50 m
- C) 75 m
- D) 100 m
- E) 175 m
Doğru cevap: C
Çözüm: Yükselti farkı son ve ilk değerlerin çıkarılmasıyla bulunur: 175 − 100 = 75 m. Bu değer 25 metrelik üç aralığa eşittir.
40° doğu ve 10° doğu boylamlarında bulunan iki yerin yerel saat farkı kaç saattir?
- A) 30 dakika
- B) 1 saat
- C) 3 saat
- D) 4 saat
- E) 2 saat
Doğru cevap: E
Çözüm: Boylam farkı 30 derecedir. Her derece 4 dakika olduğuna göre 30 × 4 = 120 dakika, yani 2 saat fark vardır.
30° doğu boylamında yerel saat 10.00 iken 45° doğu boylamında yerel saat kaçtır?
- A) 09.00
- B) 11.00
- C) 10.15
- D) 10.30
- E) 12.00
Doğru cevap: B
Çözüm: 45° doğu, 30° doğunun 15 derece doğusundadır. Yerel saat 15 × 4 = 60 dakika ileride olduğundan 11.00 olur.
Aralarında 2° enlem farkı bulunan ve aynı meridyen üzerindeki iki noktanın yaklaşık kuzey-güney uzaklığı kaç km’dir?
- A) 22 km
- B) 111 km
- C) 444 km
- D) 222 km
- E) 2.222 km
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir derecelik enlem farkı yeryüzünde yaklaşık 111 km’ye karşılık gelir. İki derece için 2 × 111 = 222 km hesaplanır.
Aynı meridyen üzerindeki iki noktanın hangisi ortaktır?
- A) Yerel öğle vakti
- B) Enlemleri
- C) Gece-gündüz süreleri
- D) Denize uzaklıkları
- E) Yükseltileri
Doğru cevap: A
Çözüm: Yerel saat esas olarak boylama bağlıdır; aynı meridyen üzerindeki noktaların Güneş’in en yükseğe ulaştığı yerel öğle anı aynıdır.
Yükselti farkı 120 m, yatay uzunluk 3 km ise ortalama eğim yüzde kaçtır?
- A) %0,4
- B) %12
- C) %25
- D) %4
- E) %40
Doğru cevap: D
Çözüm: Yatay mesafe 3 km = 3.000 metredir. (120 ÷ 3.000) × 100 = 4 olduğundan ortalama eğim %4’tür.
27° doğu ile 45° doğu boylamları arasındaki yerel saat farkı kaç dakikadır?
- A) 72 dakika
- B) 18 dakika
- C) 36 dakika
- D) 60 dakika
- E) 90 dakika
Doğru cevap: A
Çözüm: Boylam farkı 45 − 27 = 18 derecedir. Her derece 4 dakika olduğundan 18 × 4 = 72 dakika olur.
35° doğudaki kentte yerel saat 14.00 olduğunda 20° doğudaki kentte yerel saat kaçtır?
- A) 12.00
- B) 14.30
- C) 13.00
- D) 15.00
- E) 15.30
Doğru cevap: C
Çözüm: 20° doğu, 35° doğunun 15 derece batısındadır. Batıda yerel saat 60 dakika geri olduğu için 13.00 bulunur.
45° doğudaki A merkezinde yerel saat 12.00 iken 30° doğudaki B merkezinde yerel saat kaçtır?
- A) 10.00
- B) 11.30
- C) 12.30
- D) 13.00
- E) 11.00
Doğru cevap: E
Çözüm: A ile B arasında 15° fark bulunur. B, A’nın batısında olduğundan bir saat geri kalır ve saat 11.00 olur.
28° doğu boylamındaki A merkezinde yerel saat 16.00 ise 43° doğu boylamındaki B merkezinde yerel saat kaçtır?
- A) 15.00
- B) 17.00
- C) 16.15
- D) 16.30
- E) 18.00
Doğru cevap: B
Çözüm: Meridyen farkı 43 − 28 = 15 derecedir. B doğuda olduğu için 15 × 4 = 60 dakika ileridedir; 17.00 olur.
A noktası 38° kuzey–32° doğu, B noktası 40° kuzey–30° doğu koordinatındadır. A, B’ye göre hangi yöndedir?
- A) Kuzeydoğu
- B) Güneybatı
- C) Kuzeybatı
- D) Güneydoğu
- E) Tam kuzey
Doğru cevap: D
Çözüm: A’nın enlemi 38° ile daha güneyde, boylamı 32° doğu ile daha doğudadır. Bu iki bilgi birlikte güneydoğuyu gösterir.
A ve B merkezleri 36° kuzey paralelinde ve sırasıyla 25° doğu ile 40° doğu meridyenlerindedir. Hangisi kesindir?
- A) B’nin yerel saati A’dan bir saat ileridir.
- B) B, A’dan 15° daha kuzeydedir.
- C) İki merkezde yerel saat aynıdır.
- D) A, B’den her zaman daha sıcaktır.
- E) İki merkezin gerçek yükseltisi aynıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: İki merkez aynı enlemde ancak 15° boylam farkıyla konumlanmıştır. Daha doğuda olan B’de yerel saat 60 dakika ileridir.