Bir yerde kilometrekareye düşen kişi sayısını ifade eden kavram hangisidir?
- A) Nüfus artış hızı
- B) Aritmetik nüfus yoğunluğu
- C) Net göç hızı
- D) Bağımlı nüfus oranı
- E) Doğal nüfus artışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Aritmetik nüfus yoğunluğu toplam nüfusun toplam yüzölçümüne bölünmesiyle bulunur; birimi genellikle kişi/km² olur.
Nüfusun yeryüzündeki dağılışını etkileyen doğal faktörlerden biri hangisidir?
- A) Fabrika sayısı
- B) Ulaşım yatırımları
- C) İstihdam olanakları
- D) İklim koşulları
- E) Üniversite sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: İklim doğal bir faktördür; tarım, yerleşme ve yaşam koşullarını etkileyerek nüfusun bazı alanlarda yoğunlaşmasına katkıda bulunur.
Nüfus dağılışında insan faaliyetlerine bağlı bir faktör hangisidir?
- A) Sanayi tesislerinin yaygınlığı
- B) Yükselti
- C) Eğim
- D) Yağış miktarı
- E) Toprak yapısı
Doğru cevap: A
Çözüm: Sanayi faaliyetleri iş olanakları oluşturarak nüfus çekebilir. Yükselti, eğim ve yağış daha çok doğal faktörlere girer.
İnsanların yer değiştirmesine coğrafyada genel olarak ne ad verilir?
- A) Doğum
- B) Ölüm
- C) Göç
- D) Nüfus sayımı
- E) Yaş bağımlılığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Göç, insanların sürekli ya da belirli sürelerle yaşadığı yerden başka bir yere taşınmasıdır; nedenleri ve sonuçları farklı olabilir.
Bir kişinin Türkiye içinde bir ilden başka bir ile yaşamak için taşınması hangi göç türüdür?
- A) Dış göç
- B) Uluslararası göç
- C) Kıtalar arası göç
- D) Beyin göçü zorunlu
- E) İç göç
Doğru cevap: E
Çözüm: Ülke sınırları içindeki yer değiştirme iç göçtür. Dış göçte devlet sınırı aşılır; beyin göçü ise nitelikli emeğin hareketini anlatır.
Bir ülkeden başka bir ülkeye yerleşmek amacıyla taşınmak hangi göç türüdür?
- A) Mevsimlik yaylacılık
- B) Dış göç
- C) İl içi göç
- D) Günlük işe gidiş
- E) Köy içi mahalle değişimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Ülkeler arasındaki insan hareketi dış göçtür; aynı ülkenin illeri arasında yapılan hareket iç göç kabul edilir.
Bir bölgenin verdiği göçün aldığı göçten daha fazla olması ne anlama gelir?
- A) Net göçünün pozitif olmasına
- B) Doğum sayısının artmasına
- C) Ortalama yükseltisinin azalmasına
- D) Net göçünün negatif olmasına
- E) Yıllık yağışının kesin artmasına
Doğru cevap: D
Çözüm: Net göç alınan göç eksi verilen göçtür. Bölgeden ayrılanların sayısı daha fazlaysa net göç negatiftir.
Nüfus piramidinin tabanının çok geniş olması en çok hangi özelliğe işaret eder?
- A) Çocuk nüfus payının yüksekliğine
- B) Yaşlı nüfusun bütün nüfusu oluşturduğuna
- C) Göçün hiç gerçekleşmediğine
- D) Yalnız erkeklerin sayıldığına
- E) Bütün nüfusun aynı yaşta olduğuna
Doğru cevap: A
Çözüm: Nüfus piramidinin tabanı küçük yaş gruplarını gösterir. Geniş taban, genç yaş gruplarının nüfusta belirgin yer tuttuğunu gösterir.
Nüfus piramidinin tabanının dar olması ve üst yaş gruplarının payının artması hangi sürece işaret edebilir?
- A) Doğum oranının çok yükselmesine
- B) Çocuk payının hızla artmasına
- C) Nüfusun yaşlanmasına
- D) Bütün yetişkinlerin göç etmesine kesin olarak
- E) Toplam nüfusun mutlaka sıfırlanmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: Tabanın daralması düşük doğum oranlarıyla, üst yaşların payının büyümesi yaşlanmayla ilişkili olabilir; göç de yaş yapısını etkileyebilir.
Şehirlerde yaşayanların toplam nüfustaki payının artması hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Mutlak yükselti
- B) Buharlaşma
- C) Kütle hareketi
- D) Karstlaşma
- E) Kentleşme
Doğru cevap: E
Çözüm: Kentleşme, şehir nüfusunun ve kentsel yaşamın yaygınlaşması sürecidir; şehirleşme yalnız bina sayısının artması değildir.
Türkiye’de toplu kır yerleşmelerinin görece yaygın olduğu yerlerden biri hangisidir?
- A) Doğu Karadeniz’in dik ve yağışlı yamaçları
- B) İç Anadolu düzlükleri
- C) Kaçkar dağ zirveleri
- D) Falezli bütün kıyılar
- E) Deniz içindeki adalar
Doğru cevap: B
Çözüm: İç Anadolu’da arazi koşulları ve suya erişim gibi etkenlerle yerleşmeler birçok yerde toplu köyler biçimindedir.
Dağınık kır yerleşmesinin Türkiye’de yaygın görüldüğü alanlardan biri hangisidir?
- A) Konya kapalı havzasının bütün düzlükleri
- B) Tuz Gölü’nün su yüzeyi
- C) Büyük şehirlerin iş merkezleri
- D) Doğu Karadeniz kırsalı
- E) Kıyıdaki tüm turizm tesisleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğu Karadeniz’in parçalı reliefi, nemli koşulları ve tarım alanlarının dağınıklığı dağınık kır yerleşmesini destekler.
Yaz mevsiminde hayvancılık için çıkılan yüksek geçici kır yerleşmesine ne denir?
- A) Yayla yerleşmesi
- B) Metropol
- C) Liman kenti
- D) Sanayi bölgesi
- E) Merkezî iş alanı
Doğru cevap: A
Çözüm: Yayla yerleşmesi genellikle yazın hayvanların otlatılması amacıyla kullanılan mevsimlik, geçici kırsal yerleşme türüdür.
Tarım ve hayvancılık ekonomide hangi temel faaliyet grubunda yer alır?
- A) İkincil sektör
- B) Üçüncül sektör
- C) Birincil sektör
- D) Dördüncül sektör
- E) Finansal hizmetler grubu
Doğru cevap: C
Çözüm: Tarım, hayvancılık, ormancılık ve madencilik doğadan doğrudan kaynak elde edilen birincil sektör faaliyetleridir.
Hammaddeyi işleyerek ürün üreten fabrika faaliyetleri hangi sektöre girer?
- A) Birincil sektör
- B) Üçüncül sektör
- C) Dördüncül sektör
- D) Yalnız kamu yönetimi
- E) İkincil sektör
Doğru cevap: E
Çözüm: İkincil sektör sanayi ve imalatı kapsar; hammadde işlenir ve yeni ürün oluşturulur. Tarım birincil, hizmetler üçüncül sektördedir.
Sağlık, eğitim ve konaklama gibi hizmetler ekonomide hangi sektöre girer?
- A) Birincil sektör
- B) Üçüncül sektör
- C) İkincil sektör
- D) Yalnız madencilik
- E) Yalnız tarımsal üretim
Doğru cevap: B
Çözüm: Sağlık, eğitim, turizm, ulaştırma ve ticaret hizmet sektörüdür; genel sektör sınıflamasında üçüncül faaliyetler arasında yer alır.
Yetişme döneminde sıcaklık ve sulama ihtiyacı yüksek olan tarım ürünü hangisidir?
- A) Çay
- B) Fındık
- C) Çavdar
- D) Pamuk
- E) Yulaf
Doğru cevap: D
Çözüm: Pamuk sıcak bir büyüme dönemi ister ve birçok üretim alanında sulama gereksinimi yüksektir; Ege ve Çukurova üretim alanlarındandır.
Türkiye’de çay tarımının yoğunlaştığı kıyı kesimi hangisidir?
- A) Doğu Karadeniz
- B) Güney Ege
- C) Marmara’nın güneybatısı
- D) İç Anadolu kapalı havzası
- E) Batı Akdeniz’in kurak platoları
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye’de çay tarımı özellikle Rize çevresinde ve Doğu Karadeniz’in yıl boyu nemli, yağışlı kıyı kuşağında yoğunlaşır.
Türkiye’de fındık yetiştiriciliğinin yaygın olduğu bölge hangisidir?
- A) Güneydoğu Anadolu’nun kurak ovaları
- B) İç Anadolu’nun tuzlu göl çevresi
- C) Karadeniz Bölgesi
- D) Doğu Anadolu’nun yüksek zirveleri
- E) Tuz Gölü kıyılarının tamamı
Doğru cevap: C
Çözüm: Fındık Türkiye’de özellikle Karadeniz ikliminin etkili olduğu yamaç ve kıyı kuşağında yaygın yetiştirilen üründür.
Türkiye’de geniş kuru tarım alanlarıyla önemli buğday üretim merkezlerinden biri hangisidir?
- A) Yalnız Doğu Karadeniz kıyıları
- B) Bütün yüksek dağ zirveleri
- C) Hazar Denizi kıyıları
- D) Yalnız kıyı lagünleri
- E) İç Anadolu
Doğru cevap: E
Çözüm: İç Anadolu’nun geniş tarım alanlarında buğday önemli bir üründür; yağış ve sulama koşulları üretim miktarını etkiler.