Kişinin bir işte başkalarının görüşünü alarak ortak akla yönelmesine ne denir?
- A) İstişare
- B) İtham
- C) Gıybet
- D) Savurganlık
- E) Zorlama
Doğru cevap: A
Çözüm: İstişare, karar sürecinde ilgili kişilerin görüşünü almaktır; sorumlulukla karar vermeye ve hatayı azaltmaya yardımcı olur.
İslam inancında insanların davranışlarını kaydetmekle görevli melekler genel olarak nasıl adlandırılır?
- A) Hamele-i Arş
- B) Zebâniler
- C) Sûr melekleri
- D) Kirâmen kâtibîn
- E) Rızık melekleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Kirâmen kâtibîn insanın yaptıklarını kaydeden melekleri ifade eder; hesap ve sorumluluk inancıyla bağlantılıdır.
Kur’an-ı Kerim’deki surelerin oluşturduğu küçük metin birimlerine ne ad verilir?
- A) Hadis
- B) Hutbe
- C) Kıssa
- D) Fetva
- E) Ayet
Doğru cevap: E
Çözüm: Ayet, sureyi oluşturan ilahî söz birimidir. Hadis Hz. Peygamber’e atfedilen rivayet, kıssa ise olay anlatısı anlamına gelir.
Hindu gelenekte yaratmayla ilişkilendirilen ilahi figür aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vişnu: koruma ile ilişkilendirilen figür
- B) Şiva: dönüşüm ile ilişkilendirilen figür
- C) Brahma: yaratma ile ilişkilendirilen figür
- D) Buda: aydınlanmış öğretici
- E) Konfüçyüs: Çinli ahlak düşünürü
Doğru cevap: C
Çözüm: Hindu geleneğinde Brahma yaratma, Vişnu koruma, Şiva ise dönüşüm ve yıkım ile ilişkilendirilir. Bu üçlü adları görevleriyle karıştırılmamalıdır.
Kur’an-ı Kerim’de anlam bütünlüğü taşıyan, belirli başlangıcı ve sonu bulunan bölümlere ne denir?
- A) Sure
- B) Cüz
- C) Hizb
- D) Meal
- E) Tefsir
Doğru cevap: A
Çözüm: Sure, Kur’an-ı Kerim’deki bağımsız bölümün adıdır. Sureler ayetlerden oluşur; cüz ise okumayı kolaylaştıran bölümlemedir.
Bir kişinin dinen yapıp yapmamakta serbest bırakıldığı davranışa ne denir?
- A) Farz
- B) Haram
- C) Mübah
- D) Kesin yükümlülük
- E) Mutlak yasak
Doğru cevap: C
Çözüm: Mübah, dinî hüküm bakımından yapılması veya terk edilmesi serbest bırakılmış fiildir.
Öldükten sonra insanların yeniden diriltilmesini anlatan kavram hangisidir?
- A) Mizan
- B) Mahşer
- C) Sırat
- D) İnfak
- E) Ba’s
Doğru cevap: E
Çözüm: Ba’s yeniden dirilişi, mahşer toplanma yerini, mizan amellerin değerlendirilmesini ifade eder.
İslam dininde Allah’a sevgi, saygı ve bağlılığı göstermek amacıyla yapılan kulluk davranışlarının genel adı nedir?
- A) Tevhit inancının karşıtı
- B) Tarihî gelenek aktarımı
- C) İbadet
- D) Sadece kültürel tören
- E) Ekonomik alışveriş
Doğru cevap: C
Çözüm: İbadet, Allah’ın rızasını gözeterek gösterilen kulluk ve itaat davranışlarının genel adıdır.
Bir kişi “Allah yaratılmış varlıklara benzemez; insan gibi düşünülüp sınırlandırılamaz.” diyor. Burada hangi sıfatın anlamına vurgu vardır?
- A) Vahdaniyetin çoğulluk anlamı
- B) Kudretin yalnız bedensel güç olması
- C) Sıdkın peygamberlik dışı anlamı
- D) Beka sıfatının başlangıçsızlık oluşu
- E) Muhalefetün lilhavâdis
Doğru cevap: E
Çözüm: Muhalefetün lilhavâdis Allah’ın sonradan var edilenlere benzememesi anlamına gelir; başlangıçsızlık kıdem, sonsuzluk bekadır.
“Bir uyuşturucu bağımlılığı bireyin sağlığının yanında ailesini ve ekonomik düzenini de etkiler” yargısı hangi çıkarımı destekler?
- A) Bağımlılığın sadece kişiye ait bir eğlence olduğunu
- B) Bağımlılığın bireysel ve toplumsal zararlar doğurabildiğini
- C) Zararlı alışkanlıkların ekonomik sonucu bulunmadığını
- D) Aklın korunması ilkesinin hiç önem taşımadığını
- E) Tedavinin yalnız bir tür tüketim faaliyeti olduğunu
Doğru cevap: B
Çözüm: Bağımlılık, akıl ve canın korunmasını ilgilendirirken aileye, çalışma hayatına ve ekonomik imkânlara da zarar verebilir.
Abdülkadir Geylânî’nin adıyla ilişkilendirilen tasavvufî yorum hangisidir?
- A) Kadirilik
- B) Şâfiîliğin başka adı
- C) Haricîliğin tarihî kolu
- D) Fıkıh mezheplerinin tümü
- E) Eş’arîliğin diğer adı
Doğru cevap: A
Çözüm: Kadirilik, Abdülkadir Geylânî ile ilişkilendirilen tasavvufî gelenektir; fıkhî mezheplerle aynı sınıfa girmez.
Bir kurumda kararlar alınırken etkilenecek kişilerin görüşleri de dinleniyor. Bu davranış hangi ahlaki ilkenin örneğidir?
- A) Tek kişinin eleştirilemez üstünlüğü
- B) İstişare ve katılımcı sorumluluk
- C) Çoğunluğun haklarını bütünüyle reddetme
- D) Gizli çıkarı tek karar ölçütü kılma
- E) Kararları bilgi almadan uygulama
Doğru cevap: B
Çözüm: İstişare, karar vermeden önce ilgili görüş ve bilgileri dinlemeye dayanır; sorumlu davranmayı destekler.
Dinî bir görevi yerine getiren kişinin başka insanlara haksızlık etmemesi gerektiği hangi bütünlüğü vurgular?
- A) Yalnız ibadetlerin dış görünüşünü
- B) İbadeti sorumluluktan bağımsız görmeyi
- C) İbadet ile kul hakkı ve ahlak bütünlüğünü
- D) İyiliği yalnız maddi kazanca indirgemeyi
- E) Kul hakkını yalnız ibadetle otomatik silmeyi
Doğru cevap: C
Çözüm: İbadetler ahlaki sorumluluğun yerine geçmez; başkalarının hakkına saygı ve dürüstlük kulluk bilinciyle birlikte düşünülür.
Hz. Yusuf’un hayatındaki olayların Kur’an’da anlatılmasından hangi temel amaç ön plana çıkar?
- A) Tüm ticari sözleşmeleri sayısal örneklere indirgemek
- B) Peygamber kıssalarının ahlakla ilgisiz olduğunu göstermek
- C) Sabır, iffet ve bağışlama gibi erdemler üzerinden ibret vermek
- D) Olayların yalnız coğrafi konumlarını ezberletmek
- E) Tarihî anlatıların günlük davranışları etkileyemeyeceğini kanıtlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Hz. Yusuf kıssası, zor koşullarda iffet, sabır ve bağışlama gibi erdemleri öne çıkaran öğretici bir anlatı olarak değerlendirilir.
İnsanın dünyada yaptığı iyilik ve kötülüklerden ahirette hesaba çekileceğine inanması en doğrudan hangi davranışı destekler?
- A) Bütün davranışları önemsiz görmeyi
- B) Dürüstlüğü yalnız çıkarla açıklamayı
- C) Sorumluluk bilincini
- D) Başkalarının hakkını yok saymayı
- E) Yaptıklarının sonucundan kaçmayı
Doğru cevap: C
Çözüm: Ahiret ve hesap inancı kişinin davranışlarının sonuçlarını düşünmesini, adalet ve sorumlulukla hareket etmesini destekler.
Ebû Hanife’nin fıkıh alanındaki görüşleri çevresinde oluşan gelenek ile Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin yaklaşımı hangi sırayla adlandırılır?
- A) Eş’arîlik — Şâfiîlik
- B) Mevlevilik — Yesevilik
- C) Hanefilik — Mâtürîdîlik
- D) Mâlikîlik — Hanbelîlik
- E) Caferîlik — Kadirilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Ebû Hanife fıkhî Hanefî gelenekle, Ebû Mansûr el-Mâtürîdî itikadî Mâtürîdî gelenekle ilişkilidir. İsim benzerliğine değil alana bakılır.
Siyer, sünnet ve hadis kavramlarının ayrımıyla ilgili hangi ifade doğrudur?
- A) Siyer yalnız Kur’an’ın yazımını inceler; hadis yalnız mezheplerin tarihidir.
- B) Sünnet sadece ekonomik sözleşmedir; siyer ibadetlerin vakitlerini gösterir.
- C) Siyer Hz. Peygamber’in hayatını inceler; sünnet örnek tutum ve uygulamalarını, hadis bunları aktaran rivayetleri kapsar.
- D) Hadis Hz. Peygamber’in yaşamını konu edinmez; siyer yalnız doğum yılını söyler.
- E) Üç kavram birbirinin yerine her bağlamda hiçbir anlam farkı olmadan kullanılır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Siyer tarihî hayat anlatımı, sünnet davranışsal örneklik ve hadis söz, fiil ve onayları aktaran rivayetlerle ilgilidir; örtüşseler de özdeş değildir.
Bir sınav maddesinde “Kişi eylemlerinin sonuçlarını yaşar; bu açıklama onu hangi Hint kavramına götürür?” soruluyor. Hangisinin gerekçesi doğru kurulmuştur?
- A) Mokşa; çünkü sözcük yalnızca tapınağın duvarını belirtir.
- B) Karma; çünkü davranışların sonuçlarıyla ilgili ilkedir.
- C) Mandır; çünkü ahlaki sonuçların tek adı bir yapıdır.
- D) Nirvana; çünkü Brahma’nın koruyucu sıfatıdır.
- E) Puja; çünkü Çin’de devlet memurluğu sınavı demektir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Eylemin ahlaki sonuçları karma başlığına girer. Mokşa kurtuluş, mandır tapınak, nirvana Budist hedef, puja ise ibadet kavramıdır.
Bir metin “Niyet fiilin maksadını, ihlas ise Allah rızası dışındaki gösterişten arınmışlığını öne çıkarır.” diyor. Bu ifadeden hangisi çıkarılamaz?
- A) Niyet ve ihlas yakın fakat ayrı yönleri vurgular.
- B) İbadetin amacı iç dünyayla bağlantılıdır.
- C) Gösteriş, ihlas anlayışıyla çelişir.
- D) İyi niyet ortaya konduğunda kişinin tüm davranışları otomatik olarak farza dönüşür.
- E) Allah rızasını gözetmek ibadetin değerlendirilmesinde önemlidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Samimi niyet manevi değer kazandırabilir; ancak bir davranışın dinî hükmünü otomatik olarak farza dönüştürmez.
Aşağıdaki öğrenci notlarından hangisi dört kavramı doğru ve birbirinden farklı işlevleriyle eşleştirir?
- A) Mushaf: tefsirin bir alt dalı; meal: ilk inen ayet; tefsir: cüz sayısı; kıssa: sesli okuma
- B) Mushaf: yazılı metin; meal: anlam aktarımı; tefsir: ayrıntılı açıklama; kıssa: ibretlik anlatı
- C) Mushaf: peygamber biyografisi; meal: sure sırası; tefsir: ezan; kıssa: ibadet vakti
- D) Mushaf: sosyal hukuk; meal: vahiy meleği; tefsir: hatim; kıssa: tek harf
- E) Mushaf: hadis derlemesi; meal: kıraat eğitimi; tefsir: ticaret; kıssa: mealin Arapça metni
Doğru cevap: B
Çözüm: Mushaf Kur’an’ın yazılı nüshasıdır; meal anlam aktarır; tefsir açıklar; kıssa ise geçmiş olaylar üzerinden öğüt ve ibret verir.