Zor Test

MSÜ Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi İslam’da Ahlak ve Değerler - Zor Test

MSÜ Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi İslam’da Ahlak ve Değerler konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İslam’da Ahlak ve Değerler
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir yönetici, yakın arkadaşıyla ilgili disiplin incelemesinde onu kayırmak amacıyla kanıtları gizliyor. Nisâ 135. ayet açısından temel sorun hangisidir?

Soru 2 / 20

Bir öğrenci arkadaşını gizlice karalayan asılsız mesajlar yayıyor, sonra “Sadece şakaydı.” diyor. Hangi değerlendirme en kapsamlıdır?

Soru 3 / 20

Bir çalışan kuruma ait aracı özel işlerinde kullanıyor, ardından “Kimse görmediği için sorun yok.” diyor. Hangi iki değer birlikte ihlal edilmiştir?

Soru 4 / 20

“Gıpta ile haset birbirine karıştırılmamalıdır.” uyarısını doğrulayan eşleştirme hangisidir?

Soru 5 / 20

Bir kişi yüksek tutarda bağış yapıyor fakat yardım alanı küçük düşürüyor. Bu örnekten hangi yargıya ulaşılır?

Soru 6 / 20

Bir arkadaş grubu, sınıftaki bir öğrenci yokken onun gerçek bir kusurunu konuşuyor; başka bir öğrenci ise olmayan bir suç uyduruyor. Doğru sınıflandırma hangisidir?

Soru 7 / 20

Bir aile gereksiz harcamaya karşı çıkarken hiçbir ihtiyaç sahibine yardım etmeyi de kabul etmiyor. İsrâ 23–29. ayetlerin dengeli harcama yaklaşımı açısından değerlendirme hangisidir?

Soru 8 / 20

Bir öğrenci “Sadece yasaklardan kaçınmak yeterlidir; kimseye iyilik yapmak gerekmez.” diyor. Nahl 90 bağlamında en güçlü cevap nedir?

Soru 9 / 20

Bir kurum yöneticisi “Güçlü kişiye ayrıcalık tanımak adaletlidir; güçsüz aynı hakları bekleyemez.” görüşünü savunuyor. Bu görüşteki esas hata nedir?

Soru 10 / 20

Bir kişi kaybettiği eşyayı bulan arkadaşına teşekkür ediyor fakat kendi sahip olduklarını da boşa harcıyor. Hangi sonuç çıkarılabilir?

Soru 11 / 20

Bir genç “Sabır haksızlığa sonsuza kadar boyun eğmektir.” diyor. Bu yorumun neden eksik olduğu en iyi nasıl açıklanır?

Soru 12 / 20

Kişilik gelişimiyle ilgili bir metin, geleneklerin yararlı olabileceğini fakat her geleneğin ahlaken doğru sayılamayacağını söylüyor. Hangi çıkarım uygundur?

Soru 13 / 20

Bir genç arkadaşının başarısını duyunca önce rahatsızlık hissediyor, sonra bu duyguyu yenip onunla çalışarak gelişmeye karar veriyor. Hangi dönüşüm söz konusudur?

Soru 14 / 20

“Kul hakkı yalnız bir kişinin parasını izinsiz almaktır; kişinin onurunu zedelemek bu kapsamda değildir.” yargısına en güçlü itiraz hangisidir?

Soru 15 / 20

Bir yönetici başkalarının görüşünü dinliyor ama tartışmada azınlığın temel hakkını yok saymayı öneriyor. Hangi değerlendirme daha doğrudur?

Soru 16 / 20

Bir kişi işyerinde bağış kampanyası düzenliyor fakat çalışanların ücretini geciktiriyor. Hangi ilke bu çelişkiyi en iyi açıklar?

Soru 17 / 20

Bir öğrenci “Hata yapan kişiyi sosyal medyada ifşa ederek küçük düşürürsem iyiliği emretmiş olurum.” diyor. En uygun karşılık hangisidir?

Soru 18 / 20

Bir metin “Ahlak yalnız bireyin iç dünyası değildir; aileye, topluma, çevreye ve kamusal alana karşı sorumlulukları da içerir.” diyor. Hangi sonuç metne aykırıdır?

Soru 19 / 20

“Şahit, doğruyu söylemesi kendisinin aleyhine sonuç doğuracak olsa bile gerçeği saklamamalıdır.” ifadesi hangi iki değeri birlikte öne çıkarır?

Soru 20 / 20

Bir arkadaş grubu, yanlış yaptığı düşünülen kişiyi dinlemeden dışlama kararı alıyor. Hangi tutum İslam ahlakındaki hakkaniyetle daha uyumludur?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir yönetici, yakın arkadaşıyla ilgili disiplin incelemesinde onu kayırmak amacıyla kanıtları gizliyor. Nisâ 135. ayet açısından temel sorun hangisidir?

    • A) Hakkaniyetli şahitliğin tercih edilmesi
    • B) Emanet edilen görevin tarafsız yürütülmesi
    • C) Yakınlık uğruna adaletten sapılması
    • D) Güvenilir delillerin değerlendirilmesi
    • E) Herkese aynı kuralların uygulanması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Nisâ 135, insanın kendi veya yakınları aleyhine bile olsa adil tanıklık etmesini öğütler; kayırma bu ilkeye aykırıdır.

  2. Bir öğrenci arkadaşını gizlice karalayan asılsız mesajlar yayıyor, sonra “Sadece şakaydı.” diyor. Hangi değerlendirme en kapsamlıdır?

    • A) İftira ve kul hakkı ihlali, şaka gerekçesiyle meşrulaşmaz.
    • B) Şaka yapıldığı için gerçek zarar söz konusu değildir.
    • C) Sosyal medyada yapılan suçlama daima güvenilir bilgidir.
    • D) Yalan haber kişinin onuruna zarar veremez.
    • E) İnternetteki davranışların ahlaki sonucu bulunmaz.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Asılsız suçlama iftiradır; dijital ortamda da insanın itibarına ve hakkına zarar verebilir, şaka gerekçesi bunu yok etmez.

  3. Bir çalışan kuruma ait aracı özel işlerinde kullanıyor, ardından “Kimse görmediği için sorun yok.” diyor. Hangi iki değer birlikte ihlal edilmiştir?

    • A) Tasarruf ile çevreyi koruma
    • B) İstişare ile hikmetli karar
    • C) Sabır ile öz denetim
    • D) Vefa ile aile bağları
    • E) Emanet sorumluluğu ve kamu hakkı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kamuya veya kuruma ait imkânların izinsiz kişisel menfaate kullanılması emanet ve başkalarının ortak hakkı bakımından sorunludur.

  4. “Gıpta ile haset birbirine karıştırılmamalıdır.” uyarısını doğrulayan eşleştirme hangisidir?

    • A) Gıpta: başkasını suçlamak; haset: sabırla beklemek
    • B) Gıpta: benzer başarıyı istemek; haset: diğerinin başarısının yok olmasını istemek
    • C) Gıpta: haksızlığı savunmak; haset: paylaşmak
    • D) Gıpta: gösteriş yapmak; haset: sır saklamak
    • E) Gıpta: başkalarını küçümsemek; haset: merhamet göstermek

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gıpta, diğerinin nimetine zarar vermeden onun benzerini isteme; haset ise o nimetin onda bulunmamasını arzulamadır.

  5. Bir kişi yüksek tutarda bağış yapıyor fakat yardım alanı küçük düşürüyor. Bu örnekten hangi yargıya ulaşılır?

    • A) Büyük bağış her türlü incitmeyi doğru kılar.
    • B) Yardım alanın onuru dinen korunmaya değer değildir.
    • C) Bağış yapanın niyeti asla değerlendirilmez.
    • D) Yardımın miktarı tek başına merhamet ve güzel ahlakın güvencesi değildir.
    • E) İyilik ile insan hakları arasında ilişki bulunmaz.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İslam ahlakında yardımın amacı kadar karşı tarafın onurunu koruma da önemlidir; başa kakma ve aşağılama erdem değildir.

  6. Bir arkadaş grubu, sınıftaki bir öğrenci yokken onun gerçek bir kusurunu konuşuyor; başka bir öğrenci ise olmayan bir suç uyduruyor. Doğru sınıflandırma hangisidir?

    • A) İlk davranış vefa, ikinci davranış şükürdür.
    • B) İlk davranış iftira, ikinci davranış gıptadır.
    • C) İlk davranış gıybet, ikinci davranış iftiradır.
    • D) İki davranış da istişare örneğidir.
    • E) İki davranışın da kul hakkıyla ilişkisi yoktur.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gıybet gerçekte var olan ancak kişinin hoşlanmayacağı şeyin arkasından konuşulması; iftira ise asılsız suçlama yapılmasıdır.

  7. Bir aile gereksiz harcamaya karşı çıkarken hiçbir ihtiyaç sahibine yardım etmeyi de kabul etmiyor. İsrâ 23–29. ayetlerin dengeli harcama yaklaşımı açısından değerlendirme hangisidir?

    • A) İsraftan kaçınmak kadar cimriliğe düşmemek de önemlidir.
    • B) Yalnız hiçbir şey harcamamak ideal davranıştır.
    • C) Gösteriş için tüm malı dağıtmak öğütlenir.
    • D) Yakınların ve yoksulların hakları tamamen unutulur.
    • E) İhtiyaçları gözeterek harcamak kesin yasaktır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İsrâ ayetlerinde savurganlık ve eli sıkılık arasında dengeli tutum, yakınların ve ihtiyaç sahiplerinin gözetilmesiyle birlikte ele alınır.

  8. Bir öğrenci “Sadece yasaklardan kaçınmak yeterlidir; kimseye iyilik yapmak gerekmez.” diyor. Nahl 90 bağlamında en güçlü cevap nedir?

    • A) İyilik yalnız gösteriş amacıyla yapılmalıdır.
    • B) Adalet ve ihsan dinî değerler arasında bulunmaz.
    • C) Haksızlık yapmak kişisel tercihten ibarettir.
    • D) Ahlak sadece cezadan kaçınmaktan oluşur.
    • E) Ahlak kötülükten uzak durmanın yanı sıra adalet ve ihsanla iyilik yapmayı da içerir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Nahl 90 kötülükleri yasaklarken adaleti ve ihsanı da emreder; ahlakın olumlu sorumluluk boyutu bulunur.

  9. Bir kurum yöneticisi “Güçlü kişiye ayrıcalık tanımak adaletlidir; güçsüz aynı hakları bekleyemez.” görüşünü savunuyor. Bu görüşteki esas hata nedir?

    • A) Adaletin herkese aynı ciddiyetle uygulanması
    • B) Hakkın kişilerin güç veya statüsüne göre dağıtılması
    • C) Kişilerin haklarının korunmaya değer görülmesi
    • D) Zengin ve yoksul karşısında tarafsızlık
    • E) Kanıtların benzer durumlarda aynı ölçütle değerlendirilmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hakkaniyet kişilerin zenginliği, statüsü veya gücüne göre ölçü değiştirilmesine izin vermez; herkesin hakkı gözetilmelidir.

  10. Bir kişi kaybettiği eşyayı bulan arkadaşına teşekkür ediyor fakat kendi sahip olduklarını da boşa harcıyor. Hangi sonuç çıkarılabilir?

    • A) Teşekkür etmek bütün savurganlıkları doğru kılar.
    • B) Eşyayı boşa harcamak şükrün en açık biçimidir.
    • C) Minnettarlığın davranışlarla hiç ilişkisi yoktur.
    • D) Şükür sözel minnettarlığın yanında nimetleri yerinde kullanmayı da gerektirir.
    • E) İsrafın kaynak kullanımıyla ilişkisi bulunmaz.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Şükür, nimeti fark etme ve teşekkür etmenin yanı sıra onu israf etmeden sorumlu biçimde kullanmakla da bağlantılıdır.

  11. Bir genç “Sabır haksızlığa sonsuza kadar boyun eğmektir.” diyor. Bu yorumun neden eksik olduğu en iyi nasıl açıklanır?

    • A) Sabır bütün sorumlulukların bırakılmasını ister.
    • B) Haksızlığı düzeltme çabası hiçbir zaman erdem olamaz.
    • C) Sabır, doğru davranışı sürdürürken mücadele ve çabayı terk etmek demek değildir.
    • D) Sabrın azim ve kararlılıkla ilgisi yoktur.
    • E) Sabır her koşulda hiçbir eylem yapmamayı gerektirir.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sabır edilgenlik değildir; güçlükler karşısında dayanıklılık, azim ve doğru yoldan ayrılmama anlamıyla değerlendirilir.

  12. Kişilik gelişimiyle ilgili bir metin, geleneklerin yararlı olabileceğini fakat her geleneğin ahlaken doğru sayılamayacağını söylüyor. Hangi çıkarım uygundur?

    • A) Örf ve âdetler temel ahlaki ilkeler ışığında değerlendirilmelidir.
    • B) Her gelenek sırf eski olduğu için değişmez doğrudur.
    • C) Değerler ile gelenekler hiçbir zaman karşılaştırılamaz.
    • D) Haksız bir alışkanlık toplumca benimsense de sorgulanamaz.
    • E) Ahlaki davranışın yalnız modaya uyması yeterlidir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kültür ve gelenekler bireyin kişiliğini etkiler; ancak adalet, insan onuru ve merhamet gibi değerlerle çelişen uygulamalar eleştirilebilir.

  13. Bir genç arkadaşının başarısını duyunca önce rahatsızlık hissediyor, sonra bu duyguyu yenip onunla çalışarak gelişmeye karar veriyor. Hangi dönüşüm söz konusudur?

    • A) Vefadan iftiraya geçiş
    • B) Tevazudan gösterişe yönelme
    • C) Adaletten kayırmacılığa geçiş
    • D) Merhametten duyarsızlığa yönelme
    • E) Haset eğiliminden gıpta ve yapıcı gayrete yönelme

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Başkalarının başarısını yok etmek yerine onlardan öğrenmek, haset duygusunu yapıcı gıpta ve kişisel çabaya dönüştürebilir.

  14. “Kul hakkı yalnız bir kişinin parasını izinsiz almaktır; kişinin onurunu zedelemek bu kapsamda değildir.” yargısına en güçlü itiraz hangisidir?

    • A) İnsanın onuru yalnız ekonomik değer taşıdığında önemlidir.
    • B) Kul hakkı maddi varlıkların yanında onur, itibar ve benzeri manevi hakları da kapsar.
    • C) Asılsız suçlama kimseye zarar vermez.
    • D) Hakaret ve iftira dinen tümüyle övgüye değerdir.
    • E) Maddi zarar verilmeyen her davranış mutlaka doğrudur.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Diyanet’in kul hakkı açıklamasında mal ve emek kadar şeref, itibar ve onura yönelik ihlaller de hak ihlali olarak değerlendirilir.

  15. Bir yönetici başkalarının görüşünü dinliyor ama tartışmada azınlığın temel hakkını yok saymayı öneriyor. Hangi değerlendirme daha doğrudur?

    • A) Toplantı yapıldığı için her karar adildir.
    • B) Çoğunluk isterse her türlü haksızlık erdem olur.
    • C) İstişarenin kişiler arası saygıyla ilişkisi yoktur.
    • D) İstişare, hak ve adalet ilkelerini ortadan kaldıran bir yetki vermez.
    • E) Temel hakları gözetmek ortak kararları engeller.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İstişare, ortak bilgi ve görüş toplamaktır; alınan kararın adalet ve başkalarının hakları bakımından da doğru olması gerekir.

  16. Bir kişi işyerinde bağış kampanyası düzenliyor fakat çalışanların ücretini geciktiriyor. Hangi ilke bu çelişkiyi en iyi açıklar?

    • A) Bağış yapanın iş hukuku ve ahlak yükümlülüğü kalmaz.
    • B) İnfak ancak hakkı yenmiş çalışanla yapılabilir.
    • C) Hayırseverlik, çalışanların emek hakkını ihlal etmeyi telafi etmez.
    • D) Ücret geciktirmek toplumsal yardımlaşmayı güçlendirir.
    • E) İşçinin hak ettiği ücret isteğe bağlı ödüldür.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İyilik yapmak başkasının hakkını çiğnemeyi haklı çıkarmaz; emek hakkı ve hayırseverlik birlikte gözetilmelidir.

  17. Bir öğrenci “Hata yapan kişiyi sosyal medyada ifşa ederek küçük düşürürsem iyiliği emretmiş olurum.” diyor. En uygun karşılık hangisidir?

    • A) İyiliğe davet, insanın onurunu koruyan yapıcı ve ölçülü bir yöntem gerektirir.
    • B) İncitmek ve alay etmek iyiliğin temel şartıdır.
    • C) Her yanlışın doğruluğu yaygın teşhirle ispatlanır.
    • D) Hakaret ahlaki eğitimin vazgeçilmez aracıdır.
    • E) Bir kusur görüldüğünde bağlamı araştırmaya gerek yoktur.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İyiliği teşvik ve kötülükten sakındırma sorumluluğu, hakaret ve küçültme ile değil hikmetli, adil ve yapıcı davranışla yürütülmelidir.

  18. Bir metin “Ahlak yalnız bireyin iç dünyası değildir; aileye, topluma, çevreye ve kamusal alana karşı sorumlulukları da içerir.” diyor. Hangi sonuç metne aykırıdır?

    • A) Aile ilişkilerinde saygının ahlaki bir boyutu vardır.
    • B) Çevreyi kirletmemek sorumlulukla ilgilidir.
    • C) Kamu hakkı bireysel tercihlerde dikkate alınmalıdır.
    • D) Doğruluk ve adalet toplumsal güven oluşturur.
    • E) Ortak malları korumak ahlaki değerlendirmenin tamamen dışındadır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Metin ahlakın kamusal alana da uzandığını belirtir; kamu malını korumayı ahlaki kapsamın dışında tutmak onunla çelişir.

  19. “Şahit, doğruyu söylemesi kendisinin aleyhine sonuç doğuracak olsa bile gerçeği saklamamalıdır.” ifadesi hangi iki değeri birlikte öne çıkarır?

    • A) Haset ve gösteriş
    • B) Doğruluk ve adalet
    • C) İsraf ve cimrilik
    • D) Kibir ve üstünlük taslama
    • E) İftira ve gıybet

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Doğru şahitlik gerçeğe sadakat gerektirir; sonucunun kişisel çıkarla çatışması adalet ilkesini ortadan kaldırmaz.

  20. Bir arkadaş grubu, yanlış yaptığı düşünülen kişiyi dinlemeden dışlama kararı alıyor. Hangi tutum İslam ahlakındaki hakkaniyetle daha uyumludur?

    • A) Doğruluğu araştırılmamış söylentiye dayanmak
    • B) Kişiyi yalnız kalabalığın isteğiyle cezalandırmak
    • C) Gıybeti bilgi edinmenin tek yolu saymak
    • D) Önce güvenilir bilgi toplayıp herkesin sözünü dinlemek
    • E) Savunma ve düzeltme imkânı tanımamak

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Adalet ve doğruluk, söylentilere teslim olmak yerine delilleri değerlendirmeyi ve muhatabın sözünü dinlemeyi gerektirir.