İslam inancında Allah’ın varlığına ve birliğine inanmayı ifade eden temel kavram hangisidir?
- A) Şirk
- B) Riya
- C) Tevhit
- D) İsraf
- E) Gıybet
Doğru cevap: C
Çözüm: Tevhit, Allah’ın tek ve eşsiz olduğu inancıdır; İslam inanç esaslarının merkezinde bulunur.
Allah’a ortak veya eş koşulmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şirk
- B) İhlas
- C) Tevekkül
- D) Tefekkür
- E) Takva
Doğru cevap: A
Çözüm: Şirk, Allah’a ait ilahlık veya ibadet hakkını başka varlıklara da nispet etmedir; tevhit inancına aykırıdır.
Bir kimsenin dinî esasları kalbiyle tasdik etmesini ifade eden kavram hangisidir?
- A) İnfak
- B) İbadetin şekli
- C) Zekât oranı
- D) Sadece gelenek
- E) İman
Doğru cevap: E
Çözüm: İmanın temel anlamı inanılacak esasları kalben benimseyip doğrulamaktır; bilgi edinme ve bilinçli kabul önemlidir.
İslam’da iman esaslarını genel biçimde bir arada açıklayan hadis aşağıdakilerden hangisiyle anılır?
- A) Veda hutbesi
- B) Cibril hadisi
- C) Medine Sözleşmesi
- D) Hudeybiye Antlaşması
- E) Hicret olayı
Doğru cevap: B
Çözüm: Cibril hadisi imanı, İslam’ı ve ihsanı ayrı ayrı açıklayarak iman esaslarının altı başlıkta bilinmesine kaynaklık eder.
İslam inanç esasları arasında sayılmayan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Allah’a iman etmek
- B) Meleklerin varlığına inanmak
- C) Peygamberlere inanmak
- D) Her gün nafile oruç tutmak
- E) Ahiret gününe inanmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Nafile oruç ibadet kapsamında değerlendirilir; altı iman esası arasında bağımsız bir inanç şartı değildir.
Allah’ın bir ve eşsiz oluşunu ifade eden sıfat aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kıdem
- B) Beka
- C) Vahdaniyet
- D) İlim
- E) Basar
Doğru cevap: C
Çözüm: Vahdaniyet Allah’ın birliğini ifade eder; kıdem başlangıcı olmamayı, beka ise sonu olmamayı anlatır.
Allah’ın her şeyi bilmesini ifade eden sıfat hangisidir?
- A) İlim
- B) Semi
- C) Basar
- D) Kudret
- E) Kelam
Doğru cevap: A
Çözüm: İlim sıfatı Allah’ın bilgi sahibi olmasını; semi işitmesini, basar görmesini, kudret ise güç sahibi olmasını anlatır.
Bir öğrenci “İnanç esası yalnız ailem öyle düşündüğü için değil; okuyup araştırdığım ve gerekçelerini kavradığım için benimsiyorum.” diyor. Bu hangi iman biçimine örnektir?
- A) Taklidî iman
- B) Riya ile yapılan ibadet
- C) Tahkikî iman
- D) Sadece sözlü tekrar
- E) Geleneksel alışkanlığı sürdürme
Doğru cevap: C
Çözüm: Tahkikî iman araştırma, düşünme ve gerekçeyle bilinçli biçimde benimsemeye; taklidî iman ise sorgulamadan çevreyi izlemeye işaret eder.
“İnanmak için kişinin iradesi gerekir; zor kullanılarak kalpte samimi tasdik oluşturulamaz.” yargısı İslam inanç esaslarının hangi özelliğini vurgular?
- A) Özgür iradeye ve gönüllü kabule dayanmasını
- B) Sadece toplumsal baskıyla kurulmasını
- C) Doğruluğun seçimle ilgisiz olmasını
- D) Akıl yürütmenin yasaklanmasını
- E) İmanın yalnız şekilsel hareketten ibaret olmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: İman bireyin kalben ve özgürce tasdik etmesiyle ilgilidir; zorlamayla içten benimseme ortaya konamaz.
Bir kişi “Allah yaratılmış varlıklara benzemez; insan gibi düşünülüp sınırlandırılamaz.” diyor. Burada hangi sıfatın anlamına vurgu vardır?
- A) Vahdaniyetin çoğulluk anlamı
- B) Kudretin yalnız bedensel güç olması
- C) Sıdkın peygamberlik dışı anlamı
- D) Beka sıfatının başlangıçsızlık oluşu
- E) Muhalefetün lilhavâdis
Doğru cevap: E
Çözüm: Muhalefetün lilhavâdis Allah’ın sonradan var edilenlere benzememesi anlamına gelir; başlangıçsızlık kıdem, sonsuzluk bekadır.
“Allah var olmak için hiçbir varlığa ihtiyaç duymaz.” ifadesi aşağıdaki sıfatlardan hangisini açıklar?
- A) Semi
- B) Kıyam bi-nefsihî
- C) Basar
- D) Kelam
- E) Fetanet
Doğru cevap: B
Çözüm: Kıyam bi-nefsihî Allah’ın varlığının başka bir şeye bağlı olmamasını anlatır; diğer seçenekler farklı sıfatlardır.
“Göklerdeki düzeni inceliyorum, varlıkların yaratılışı üzerine düşünüyorum.” diyen kişinin tutumu hangi kavramla daha iyi karşılanır?
- A) Taklitçi bağlılık
- B) Riya
- C) Gıybet
- D) Tefekkür
- E) İsraf
Doğru cevap: D
Çözüm: Tefekkür yaratılış, hayat ve varlıklar üzerine düşünerek anlam ve hikmet aramaktır; dinî bilgiyi anlamada aklın kullanımına örnektir.
Bir kişinin yaratılıştan gelen inanma ve anlam arama yönelimi din kültüründe hangi kavramla anlatılır?
- A) Mizan
- B) Hicret
- C) Fıtrat
- D) Tenasüh
- E) Tebliğ
Doğru cevap: C
Çözüm: Fıtrat, insanın yaratılıştan sahip olduğu temel eğilimler ve özelliklerle ilgili kavramdır; iman ve Allah–insan ilişkisi bağlamında değerlendirilir.
Aşağıdakilerden hangisi ilahi kitaplara iman ilkesinin doğru yorumudur?
- A) Allah’ın peygamberlere gönderdiği vahiy kaynaklarına inanmak
- B) Bütün kutsal kitapların aynı peygambere verildiğini savunmak
- C) Yalnızca insan eserlerine kutsallık yüklemek
- D) Peygamberlik kurumunun bulunmadığını iddia etmek
- E) Her kitabın tarihsel olarak eşzamanlı indiğini söylemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Kitaplara iman, Allah’ın farklı peygamberlere ilahi mesajlar gönderdiğini kabul etmeyi kapsar; her kitap aynı peygambere verilmemiştir.
Bir genç inanç esaslarını değerlendirdiğinde “Akıl yürütme, sorgulama ve benimseme imanı zayıflatmaz; bilinçli kabulü güçlendirir.” sonucuna varıyor. Bu yaklaşımın adı nedir?
- A) Gerekçesiz taklit anlayışı
- B) İnsanın iradesini yok sayma
- C) Tahkikî imanın temel yaklaşımı
- D) Yalnız geleneksel ritüellerle yetinme
- E) Bilgiye tümüyle kapalı bir tutum
Doğru cevap: C
Çözüm: Tahkikî iman, inanç esaslarının akıl, araştırma ve düşünme yoluyla kavranmasına önem verir; çevreden olduğu gibi devralmayı aşar.
“Allah’ın başlangıcı ve sonu yoktur; var olmak için hiçbir şeye muhtaç değildir.” yargısında sırasıyla hangi sıfatlar vurgulanır?
- A) Kıdem, beka ve kıyam bi-nefsihî
- B) Vahdaniyet, semi ve basar
- C) Kelam, tekvin ve fetanet
- D) Sıdk, emanet ve tebliğ
- E) İsmet, hikmet ve infak
Doğru cevap: A
Çözüm: Kıdem başlangıçsızlığı, beka sonsuzluğu, kıyam bi-nefsihî ise Allah’ın var olmak için başka bir varlığa muhtaç olmayışını anlatır.
“Allah bütün varlıkları bilir; bu bilgi insanda olduğu gibi görüp öğrenmeye veya deney yapmaya bağlı değildir.” yargısının gerekçesi hangisidir?
- A) İlahi bilginin yalnız gözlemle kazanılması
- B) Allah’ın ancak geçmiş olayları bilmesi
- C) İlahi bilginin insan bilgisinin aynısı olması
- D) Evrenin Allah’ın bilgisi dışında kalması
- E) İlahi bilginin yaratılmışların sınırlı bilgisine benzememesi
Doğru cevap: E
Çözüm: İslam inancında Allah’ın ilim sıfatı sınırsızdır; insanın deneyimle ve zamanla kazandığı sınırlı bilgiyle özdeş görülmez.
“Tevhit yalnız Allah’ın tek olduğunu söylemek değil, ibadet ve kullukta O’na ortak koşmamak anlamına da gelir.” ifadesinden hangi sonuç çıkar?
- A) Tevhit yalnız sayısal bir hesaplamadır.
- B) Tevhit inancı davranış ve yönelişleri de ilgilendirir.
- C) İbadetlerin kaynağı tamamen toplumsal gelenektir.
- D) Şirk, tevhit ile eş anlamlıdır.
- E) İnanç ile davranış hiçbir koşulda ilişkilendirilemez.
Doğru cevap: B
Çözüm: Tevhit, Allah’ın birliğini ve kulluğun O’na yönelmesini içerir; yalnız sözcük olarak bir sayısını ifade etmek değildir.
Bir metinde insanın yaratılıştan anlam arayışına, aklıyla düzen üzerine düşünmesine ve özgür iradesiyle iman etmesine vurgu yapılıyor. Bu metinden hangisine ulaşılamaz?
- A) İnsanın inanmaya yönelik yaratılış özelliklerinin önemsendiğine
- B) Aklın dinî konuları kavramada kullanılabildiğine
- C) İnancın bilinçli seçimle ilişkili olduğuna
- D) İmanın ancak baskıyla ve düşünmeden gerçekleşeceğine
- E) Düşünmenin imanla bir arada ele alınabileceğine
Doğru cevap: D
Çözüm: Fıtrat, tefekkür ve özgür iradeye yapılan vurgu, inanmanın zorla ve düşünmeden gerçekleşeceği iddiasına dayanak oluşturmaz.
“Peygamberlerin getirdiği ilahi mesajların kaynağı aynıdır; ancak tarihî dönemlerine ve topluluklarına göre bildirilen hükümler değişebilir.” düşüncesi hangi genel ilkeye dayanır?
- A) Bütün peygamberlerin tek kişi olduğuna
- B) Tüm toplulukların aynı çağda yaşadığına
- C) Peygamberlerin tevhidi bildiren ortak çağrısına
- D) Vahyin insan düşüncesiyle özdeş olduğuna
- E) Peygamberlik görevinin yalnız siyasi bir görev olduğuna
Doğru cevap: C
Çözüm: İslam inancına göre peygamberlerin temel tevhid çağrısı ortaktır; ilahi mesaj farklı toplum ve zamanlarda bildirilmiştir.