Karma Test

MSÜ Felsefe Ahlak Felsefesi - Karma Test 3

MSÜ Felsefe Ahlak Felsefesi konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Felsefe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Ahlak Felsefesi
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

İnsanın bütün seçimlerinin önceki koşullar ve nedenler tarafından belirlendiğini ileri süren özgürlük yaklaşımı hangisidir?

Soru 2 / 20

İnsanın eylemlerinin bütünüyle zorunlu nedenlere bağlı olmadığını, özgür seçim yapabileceğini savunan yaklaşım hangisidir?

Soru 3 / 20

“İnsan aklıyla kendine ilke koyarak özgürleşir.” yaklaşımı hangi özgürlük görüşünü örneklendirir?

Soru 4 / 20

“Varoluş özden önce gelir; insan seçimleriyle kim olacağını oluşturur.” görüşü hangi filozofla ilişkilidir?

Soru 5 / 20

Ahlak felsefesinde bir davranışı doğru ya da yanlış sayarken özellikle eylemin amacına ve yönelişine bakma hangi unsuru öne çıkarır?

Soru 6 / 20

Evrensel ahlak yasasının var olup olamayacağını soruşturan filozofun temel olarak araştırdığı şey nedir?

Soru 7 / 20

“Dış etkiler bulunsa da birey aklı ve iradesiyle benimsediği ilkelere göre kendisini yönlendirebilir.” düşüncesi hangi görüşe örnektir?

Soru 8 / 20

Bir filozofa göre insanlar ahlak kurallarını hazır ve değişmez biçimde bulmaz; seçimleriyle kendi değerlerini yaratır. Bu düşünce hangi yaklaşıma yakındır?

Soru 9 / 20

Sokrates’in “Doğruyu gerçekten bilen kişi bilerek kötülük yapmaz.” iddiası hangi kavram çifti arasındaki bağı öne çıkarır?

Soru 10 / 20

Bir öğrenci “İnsanlar başkalarını yalnızca araç değil, başlı başına değer taşıyan kişiler olarak görmelidir.” diyor. Bu ilke hangi etik görüşle bağdaşır?

Soru 11 / 20

“Bir davranış yasa dışı olmayabilir; buna rağmen başkalarını aldatıyorsa ahlaki açıdan sorunlu olabilir.” diyen kişinin dikkat çektiği fark nedir?

Soru 12 / 20

Bir düşünür, ruhsal sükûnetin geçici ve yoğun bedensel zevkten daha sürdürülebilir bir iyi olduğunu savunuyor. Bu ifade en çok hangi anlayışı açıklar?

Soru 13 / 20

Bir toplulukta yardımlaşma alışkanlık hâline geldikçe üyelerin karakterinin geliştiği savunuluyor. Bu görüş hangi etik yaklaşımın odak noktasına daha yakındır?

Soru 14 / 20

“Bir filozof, çoğunluğun yararı uğruna bir insanı yalnızca kullanılacak araç saymayı ahlaken sakıncalı buluyor.” ifadesi hangi ilkeye doğrudan dayanır?

Soru 15 / 20

“Bir kişinin sürekli doğru karar vermesi, karakterinde yerleşik bir adalet alışkanlığı geliştirmesiyle bağlantılıdır.” diyen düşünür, tek tek eylem sonuçlarından çok neyi vurgular?

Soru 16 / 20

Bir filozof, insanın doğa yasalarına ilişkin bilgisinin artmasıyla tutkularına körü körüne boyun eğmekten uzaklaşacağını söylüyor. Bu yaklaşım hangi düşünürle daha yakından ilişkilidir?

Soru 17 / 20

Bir öğrenci “Ahlaki değerler tarihsel olarak değişmiştir; öyleyse şimdi savunulan hiçbir değer gerekçelendirilemez.” sonucuna varıyor. Bu akıl yürütmede hangi sorun vardır?

Soru 18 / 20

Bir kişi, felaketten kaçmak için yardım gerektiren bir komşusunu ihmal ediyor; sonra “Bütün davranışlarım doğa yasalarınca belirlendi.” diyor. Burada hangi felsefi sorun tartışılmaktadır?

Soru 19 / 20

“Kötü sonuç doğuran bir eylem mutlaka kötü niyetle yapılmıştır.” yargısı neden savunulamaz?

Soru 20 / 20

Bir düşünür, “Kimse görmese de adil davranmak gerekir; çünkü herkes kendi çıkarına göre kuralları bozarsa ortak yaşamın güveni çöker.” diyor. Bu gerekçe hangi iki öğeyi bir arada kullanır?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. İnsanın bütün seçimlerinin önceki koşullar ve nedenler tarafından belirlendiğini ileri süren özgürlük yaklaşımı hangisidir?

    • A) İndeterminizm
    • B) Otodeterminizm
    • C) Hazcılık
    • D) Determinizm (belirlenimcilik)
    • E) Erdem etiği

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Determinizm, insan davranışlarını nedenler ve koşulların belirlediğini vurgular; özgür iradenin bulunup bulunmadığı tartışmasında yer alır.

  2. İnsanın eylemlerinin bütünüyle zorunlu nedenlere bağlı olmadığını, özgür seçim yapabileceğini savunan yaklaşım hangisidir?

    • A) Katı determinizm
    • B) Felsefi realizm
    • C) İndeterminizm (belirlenmezcilik)
    • D) Siyasi otoritarizm
    • E) Empirizm

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İndeterminizm, iradeyi zorunlu nedenlerin mutlak belirleyiciliğine indirgemez ve kişinin farklı davranma imkânını savunur.

  3. “İnsan aklıyla kendine ilke koyarak özgürleşir.” yaklaşımı hangi özgürlük görüşünü örneklendirir?

    • A) Otodeterminizm (özbelirlenimcilik)
    • B) Katı kadercilik
    • C) Doğalcı hazcılık
    • D) Etik şüphecilik
    • E) Toplumsal görecilik

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Otodeterminizm, özgürlüğü rastgele davranmakta değil, kişinin akıl ve iradesiyle kendisini yönlendirebilmesinde temellendirir.

  4. “Varoluş özden önce gelir; insan seçimleriyle kim olacağını oluşturur.” görüşü hangi filozofla ilişkilidir?

    • A) Platon
    • B) Aristoteles
    • C) Immanuel Kant
    • D) Francis Bacon
    • E) Jean-Paul Sartre

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Sartre, insanın önceden belirlenmiş bir özle doğmadığını, seçimlerinin kişiliğini ve sorumluluğunu biçimlendirdiğini savunur.

  5. Ahlak felsefesinde bir davranışı doğru ya da yanlış sayarken özellikle eylemin amacına ve yönelişine bakma hangi unsuru öne çıkarır?

    • A) Kütle
    • B) Niyet
    • C) Kavramın kapsamı
    • D) Nesnenin rengi
    • E) Fiziksel uzaklık

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Niyet, bir eylemin hangi gerekçeyle gerçekleştirildiğiyle ilgilidir. Özellikle Kantçı yaklaşım ahlaki değerde güdüyü önemser.

  6. Evrensel ahlak yasasının var olup olamayacağını soruşturan filozofun temel olarak araştırdığı şey nedir?

    • A) Doğa yasalarının matematikle ifade edilmesi
    • B) Devletlerin yönetim biçimlerinin tarihi
    • C) Sanat akımlarının teknik özellikleri
    • D) Herkes için geçerli ahlaki ilkelerin bulunup bulunmadığı
    • E) Bilgilerin deneyle sınanma yöntemi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Evrensel ahlak yasası sorunu, kişilere ve toplumlara göre değişmeyen ahlaki ölçütler bulunup bulunamayacağını tartışır.

  7. “Dış etkiler bulunsa da birey aklı ve iradesiyle benimsediği ilkelere göre kendisini yönlendirebilir.” düşüncesi hangi görüşe örnektir?

    • A) Kaderciliğe
    • B) Otodeterminizme
    • C) Katı mekanizme
    • D) Hazcı bencilliğe
    • E) Bilgi göreceliğine

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Otodeterminizm, özgürlüğü dış koşulların yokluğunda değil, kişinin kendi akılcı ilkelerini belirleyip onlara göre davranabilmesinde görür.

  8. Bir filozofa göre insanlar ahlak kurallarını hazır ve değişmez biçimde bulmaz; seçimleriyle kendi değerlerini yaratır. Bu düşünce hangi yaklaşıma yakındır?

    • A) Katı Platonculuğa
    • B) Doğalcı pozitivizme
    • C) Skolastik otoriteciliğe
    • D) Varoluşçuluğa
    • E) Mekanist determinizme

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Varoluşçulukta birey önceden belirlenmiş sabit bir özün taşıyıcısı değil, seçimleriyle kendisini oluşturan ve sonuçlarını üstlenen varlıktır.

  9. Sokrates’in “Doğruyu gerçekten bilen kişi bilerek kötülük yapmaz.” iddiası hangi kavram çifti arasındaki bağı öne çıkarır?

    • A) Haz ve rastlantı
    • B) Korku ve itaat
    • C) Bilgi ve erdem
    • D) Duyu ve madde
    • E) Sanat ve taklit

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sokrates, erdemi bilgiyle temellendirir. Kötü davranışın temelini iyinin bilgisinden uzaklıkta görmesi, bilgi-erdem bağını açıklar.

  10. Bir öğrenci “İnsanlar başkalarını yalnızca araç değil, başlı başına değer taşıyan kişiler olarak görmelidir.” diyor. Bu ilke hangi etik görüşle bağdaşır?

    • A) Kant’ın insanı amaç olarak görme ilkesiyle
    • B) Sınırsız hazcılığın her isteği meşru saymasıyla
    • C) Yalnız tek kişinin çıkarını esas alan egoizmle
    • D) Doğruları bütünüyle inkâr eden şüphecilikle
    • E) Sanatın taklitten ibaret olduğunu savunan anlayışla

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kant’ın ahlak anlayışı, insanın sırf bir hedefe ulaşmak için kullanılmasını reddeder; kişilerin kendi başlarına amaç olduğuna vurgu yapar.

  11. “Bir davranış yasa dışı olmayabilir; buna rağmen başkalarını aldatıyorsa ahlaki açıdan sorunlu olabilir.” diyen kişinin dikkat çektiği fark nedir?

    • A) Her yasak davranışın zorunlu olarak güzel olması
    • B) Ahlak kurallarının yalnız fizik yasalarından çıkması
    • C) Vicdanın hukuki kurumların yerini tamamen alması
    • D) İyi davranışın ancak mahkemede belirlenebilmesi
    • E) Hukuka uygunluk ile ahlaki doğruluğun aynı şey olmaması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Hukuk, yaptırımı olan yazılı kurallara; ahlak ise eylemlerin iyi-kötü yönünü değerlendiren ilkelere dayanır. İkisi örtüşse de özdeş değildir.

  12. Bir düşünür, ruhsal sükûnetin geçici ve yoğun bedensel zevkten daha sürdürülebilir bir iyi olduğunu savunuyor. Bu ifade en çok hangi anlayışı açıklar?

    • A) Aristippos’un anlık hazzı öncelemesini
    • B) Epikürosçu ölçülü haz anlayışını
    • C) Nietzsche’nin üst insan kavramını
    • D) Kant’ın ödevden başka hiçbir kavram tanımamasını
    • E) Sartre’ın varoluş önceliğini

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Epiküros’un haz kavrayışı, acı ve kaygıdan uzak dingin bir yaşamı önemser; zevkleri ölçüsüzce çoğaltmakla özdeş değildir.

  13. Bir toplulukta yardımlaşma alışkanlık hâline geldikçe üyelerin karakterinin geliştiği savunuluyor. Bu görüş hangi etik yaklaşımın odak noktasına daha yakındır?

    • A) Yalnız eylem sonuçlarını sayısallaştırmaya
    • B) Bilginin yalnız duyuma dayanmasına
    • C) İnsan davranışlarının bütünüyle değişmez kalmasına
    • D) Erdem etiğinin karakteri geliştirmesine
    • E) Değer yargılarının mantıksal olarak anlamsız olmasına

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Erdem etiği, ahlaki gelişimi tek kararın sonucundan öte kişinin karakteri, alışkanlıkları ve iyi yaşam becerileri üzerinden değerlendirir.

  14. “Bir filozof, çoğunluğun yararı uğruna bir insanı yalnızca kullanılacak araç saymayı ahlaken sakıncalı buluyor.” ifadesi hangi ilkeye doğrudan dayanır?

    • A) Haz miktarının en yüksek tutulmasına
    • B) İnsanı kendi başına amaç olarak gören Kantçı ilkeye
    • C) Kişisel çıkarın mutlak üstünlüğüne
    • D) Ahlaki ölçütlerin yalnız kültüre bağlılığına
    • E) Değerlerin sadece rastlantı eseri oluştuğuna

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kant’ın kişiye saygı ilkesi, insanı salt araç olarak kullanmayı reddeder. Bu ilke, yalnız toplam sonuca bakmaktan farklı bir etik sınır koyar.

  15. “Bir kişinin sürekli doğru karar vermesi, karakterinde yerleşik bir adalet alışkanlığı geliştirmesiyle bağlantılıdır.” diyen düşünür, tek tek eylem sonuçlarından çok neyi vurgular?

    • A) Hazzın her koşulda en yüksek niceliğe ulaşmasını
    • B) Ahlaki ilkelerin yalnız yazılı kanunlarla var olmasını
    • C) İnsan kararlarının hiçbir gerekçesi bulunmamasını
    • D) Erdemli karakterin eğitim ve pratikle oluşmasını
    • E) Ödevin yalnız dış ödülle yerine getirilmesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Erdem etiği iyi yaşamın kişilik ve alışkanlık yönüne odaklanır; adalet gibi özelliklerin sürekli pratikle geliştiğini savunur.

  16. Bir filozof, insanın doğa yasalarına ilişkin bilgisinin artmasıyla tutkularına körü körüne boyun eğmekten uzaklaşacağını söylüyor. Bu yaklaşım hangi düşünürle daha yakından ilişkilidir?

    • A) Aristippos’un yalnız anlık haz anlayışıyla
    • B) Sartre’ın önce varoluş sonra öz anlayışıyla
    • C) Spinoza’nın akıl ve zorunluluğu kavrama anlayışıyla
    • D) Bentham’ın niceliksel haz hesabıyla
    • E) Nietzsche’nin üst insanın kendi değerlerini koymasıyla

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Spinoza, özgürlüğü rastlantıya değil zorunluluğu akılla anlamaya bağlar; tutkuların nedenselliğini kavramak daha etkin yaşamı destekler.

  17. Bir öğrenci “Ahlaki değerler tarihsel olarak değişmiştir; öyleyse şimdi savunulan hiçbir değer gerekçelendirilemez.” sonucuna varıyor. Bu akıl yürütmede hangi sorun vardır?

    • A) Değişim olgusundan gerekçelendirme imkânsızlığını zorunlu sonuç gibi çıkarması
    • B) Değerlerin toplumsal tarihle ilişkili olabileceğini fark etmesi
    • C) Normların farklı gerekçelerle savunulabileceğini düşünmesi
    • D) Bir görüşün temellerini sorgulamayı önermesi
    • E) Kültürlerin çeşitli değerler üretebildiğini saptaması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Bir düşüncenin tarih boyunca değişmiş olması onun hiçbir koşulda savunulamayacağını kanıtlamaz. Olgudan normatif sonuca geçiş ayrıca gerekçe ister.

  18. Bir kişi, felaketten kaçmak için yardım gerektiren bir komşusunu ihmal ediyor; sonra “Bütün davranışlarım doğa yasalarınca belirlendi.” diyor. Burada hangi felsefi sorun tartışılmaktadır?

    • A) Güzelin nesnel mi öznel mi olduğu
    • B) Duyusal bilginin kesinliğinin sınanması
    • C) Devlet biçimlerinin tarihsel kökeni
    • D) Bilimsel kuramların yanlışlanabilirliği
    • E) Nedensel belirlenim ile ahlaki sorumluluğun bağdaştırılması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Olay, eylemlerin nedensel açıklanabilirliğinin kişinin sorumluluğunu nasıl etkilediği sorusunu doğurur; özgürlük ve determinizm tartışmasıdır.

  19. “Kötü sonuç doğuran bir eylem mutlaka kötü niyetle yapılmıştır.” yargısı neden savunulamaz?

    • A) Ahlaki eylem için hiçbir zaman niyet gerekmediği için
    • B) Eylemin niyeti ile gerçekleşen sonucu her durumda özdeş olmadığı için
    • C) Sonuçlar daima eyleyenin bütün isteklerine uyduğu için
    • D) Her iyi niyet mutlaka aynı derecede mutluluk sağladığı için
    • E) Bireyin bütün tercihleri bilimsel deneyle açıklanamadığı için

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İnsanların amaçlarıyla eylemlerinin fiili etkileri ayrışabilir. Etik değerlendirmede niyet, yöntem ve sonuç birbirinden ayrılmalıdır.

  20. Bir düşünür, “Kimse görmese de adil davranmak gerekir; çünkü herkes kendi çıkarına göre kuralları bozarsa ortak yaşamın güveni çöker.” diyor. Bu gerekçe hangi iki öğeyi bir arada kullanır?

    • A) Yalnız kişisel zevki ve duyusal uyarımı
    • B) Sadece tarihteki olayların kronolojik sırasını
    • C) Yalnız kanunun ceza miktarıyla ilgili hesaplamayı
    • D) Evrenselleştirilebilir kural düşüncesi ile ortak yaşamın sonuçlarını
    • E) Salt bilinçsiz alışkanlığın zorunluluğunu

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gerekçede bir davranış kuralının herkesçe uygulanması sınanırken ortak yaşam üzerindeki sonuçlar da dikkate alınır; iki farklı düşünme boyutu birleşmiştir.