Zor Test

MSÜ Felsefe Ahlak Felsefesi - Zor Test

MSÜ Felsefe Ahlak Felsefesi konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Felsefe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Ahlak Felsefesi
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir doktor, olası her sonucu düşünerek hastasına doğru bilgi vermenin ahlaki görev olduğunu, doğru bilgi vermek kısa vadede korku doğursa da ilkenin korunması gerektiğini savunur. Bu yaklaşımın ayırt edici tarafı hangisidir?

Soru 2 / 20

Bir filozof, iki aynı yardım eyleminden birinin ün kazanmak, ötekinin karşılık beklemeksizin insanın değerine saygı göstermek için yapıldığını söylüyor. Kant’ın ayrımıyla hangi sonuca ulaşılır?

Soru 3 / 20

Bir düşünür, kişisel çıkarını artıran bir kararın başkalarının ağır zararına yol açması nedeniyle doğru sayılamayacağını belirtir. Bu görüş yararcılığı hangi yanlış yorumdan ayırır?

Soru 4 / 20

“İki davranışın toplam mutluluk etkisi eşit olsa bile düşünsel gelişimi destekleyen tatmin, yalnız bedensel zevkten daha değerli olabilir.” savı kimin haz anlayışıyla daha uyumludur?

Soru 5 / 20

Aristoteles, korku karşısında kimi zaman cesurca direnmenin, kimi zaman geri çekilmenin uygun olabileceğini savunur. Buna göre altın orta neden sabit bir matematiksel ortalama değildir?

Soru 6 / 20

“İnsan evrensel kuralları hazır bulmasa da seçiminin bütün sonuçlarının sorumluluğunu taşır.” görüşünden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Soru 7 / 20

“Toplumdan topluma ahlaki kuralların değişmesi, bunların tümüyle haklı olduğu anlamına gelmez.” yargısı hangi düşünsel ayrımı gerektirir?

Soru 8 / 20

Bir öğrenci “Her seçimim önceki nedenlerle açıklanabilir.” diyor; arkadaşı “Bu nedenleri düşünüp kendi ilkelerimi belirleyebilirim.” diye yanıtlıyor. İki görüş sırasıyla hangileridir?

Soru 9 / 20

Bir yardım kampanyası tasarlanırken “En fazla bağışı toplamak mı, bağışçıların samimi niyetini korumak mı, yoksa yardımsever karakteri geliştirmek mi?” soruları soruluyor. Yaklaşımlar sırasıyla hangileridir?

Soru 10 / 20

“Bana hoş geleni yapmak her koşulda ahlakidir.” önermesine Epikürosçu açıdan hangi eleştiri daha uygundur?

Soru 11 / 20

Bir kişi “Hiçbir koşulda yalan söylememeliyim.” ilkesini herkes için düşünerek benimser; diğeri ise “Bu yalan genel zararı azaltıyor.” diyerek istisna savunur. Bu fark neyi gösterir?

Soru 12 / 20

“Hukuken cezalandırılmayan bir davranış vicdanen kınanabilir; hukukça zorunlu olan bir işlem de ahlaken tartışmalı olabilir.” önermesinin en güçlü sonucu hangisidir?

Soru 13 / 20

Bir düşünür “Eylemi yapan kişi, niyetini iyi saysa da başkalarının zararını göz ardı edemez.” diyor. Bu uyarı hangi etik değerlendirmenin sınırlılığını ortaya koyar?

Soru 14 / 20

“Bir filozof, çoğunluğun yararı uğruna bir insanı yalnızca kullanılacak araç saymayı ahlaken sakıncalı buluyor.” ifadesi hangi ilkeye doğrudan dayanır?

Soru 15 / 20

“Bir kişinin sürekli doğru karar vermesi, karakterinde yerleşik bir adalet alışkanlığı geliştirmesiyle bağlantılıdır.” diyen düşünür, tek tek eylem sonuçlarından çok neyi vurgular?

Soru 16 / 20

Bir filozof, insanın doğa yasalarına ilişkin bilgisinin artmasıyla tutkularına körü körüne boyun eğmekten uzaklaşacağını söylüyor. Bu yaklaşım hangi düşünürle daha yakından ilişkilidir?

Soru 17 / 20

Bir öğrenci “Ahlaki değerler tarihsel olarak değişmiştir; öyleyse şimdi savunulan hiçbir değer gerekçelendirilemez.” sonucuna varıyor. Bu akıl yürütmede hangi sorun vardır?

Soru 18 / 20

Bir kişi, felaketten kaçmak için yardım gerektiren bir komşusunu ihmal ediyor; sonra “Bütün davranışlarım doğa yasalarınca belirlendi.” diyor. Burada hangi felsefi sorun tartışılmaktadır?

Soru 19 / 20

“Kötü sonuç doğuran bir eylem mutlaka kötü niyetle yapılmıştır.” yargısı neden savunulamaz?

Soru 20 / 20

Bir düşünür, “Kimse görmese de adil davranmak gerekir; çünkü herkes kendi çıkarına göre kuralları bozarsa ortak yaşamın güveni çöker.” diyor. Bu gerekçe hangi iki öğeyi bir arada kullanır?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir doktor, olası her sonucu düşünerek hastasına doğru bilgi vermenin ahlaki görev olduğunu, doğru bilgi vermek kısa vadede korku doğursa da ilkenin korunması gerektiğini savunur. Bu yaklaşımın ayırt edici tarafı hangisidir?

    • A) Tüm ilkeleri hastanın anlık haz düzeyine indirgemesi
    • B) Doğru davranışı yalnız çoğunluğun oyuna göre belirlemesi
    • C) Eylemin ahlaki değerini öncelikle ilke ve ödevde temellendirmesi
    • D) Ahlaki seçimi nedensiz bir rastlantı olarak tanımlaması
    • E) Hastalığa ilişkin bilginin doğruluğunu gereksiz bulması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kantçı ödev yaklaşımı, sonuçlar değişse bile ahlaki ilkenin gerekçesini korur; burada doğruyu söylemenin yükümlülük oluşu öne çıkmıştır.

  2. Bir filozof, iki aynı yardım eyleminden birinin ün kazanmak, ötekinin karşılık beklemeksizin insanın değerine saygı göstermek için yapıldığını söylüyor. Kant’ın ayrımıyla hangi sonuca ulaşılır?

    • A) Dış davranış aynı olsa da yalnız ödevden yapılan eylem ahlaki değer taşır.
    • B) Eylemin fiziksel sonucu aynıysa ahlaki değer zorunlu olarak aynıdır.
    • C) Ün kazanma arzusu her durumda evrensel ahlak yasasının tek temelidir.
    • D) Ödevden yapılan yardım, hiçbir toplumsal sonuç doğurmadığı için anlamsızdır.
    • E) Ahlaki değerlendirmenin niyetle hiçbir bağı bulunamaz.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kant, ödeve uygun davranmak ile ödevden dolayı davranmayı ayırır. Niyetin ahlaki değeri, yalnız dışarıdan gözlenen sonuçla ölçülemez.

  3. Bir düşünür, kişisel çıkarını artıran bir kararın başkalarının ağır zararına yol açması nedeniyle doğru sayılamayacağını belirtir. Bu görüş yararcılığı hangi yanlış yorumdan ayırır?

    • A) Yararcılığın bütün sonuçları yok sayan niyet etiği olmasından
    • B) Yararcılığın her davranışta tek kişinin ödülünü aramasından
    • C) Yararcılığın mutluluğu ölçüt olarak kullanmayı kesinlikle reddetmesinden
    • D) Yararcılığın özgürlük sorununu doğa yasalarına indirgemesinden
    • E) Yararcılığın yalnız karar vereni değil, etkilenen herkesin yararını hesaba katmasından

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yararcılık, özçıkarcılıkla aynı değildir; değerlendirme etkilenenlerin toplam iyiliğine yönelir ve başka kişilerin zararlarını da hesaba katar.

  4. “İki davranışın toplam mutluluk etkisi eşit olsa bile düşünsel gelişimi destekleyen tatmin, yalnız bedensel zevkten daha değerli olabilir.” savı kimin haz anlayışıyla daha uyumludur?

    • A) Jeremy Bentham’ın yalnız niceliği hesaba katmasıyla
    • B) John Stuart Mill’in hazların niteliksel ayrımıyla
    • C) Kant’ın her türlü sonucu ahlakın tek ölçütü saymasıyla
    • D) Sokrates’in erdemi doğuştan gelen alışkanlık görmesiyle
    • E) Sartre’ın özgürlüğü koşulsuz mekanizme indirgemesiyle

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mill, hazları yalnız miktar açısından değil nitelik açısından da ayırır. Bu onu Bentham’ın daha çok nicel hesapla ilişkilendirilen anlayışından farklılaştırır.

  5. Aristoteles, korku karşısında kimi zaman cesurca direnmenin, kimi zaman geri çekilmenin uygun olabileceğini savunur. Buna göre altın orta neden sabit bir matematiksel ortalama değildir?

    • A) Her eylemde iki uçtan herhangi birine yönelmeyi zorunlu saydığı için
    • B) Cesareti bütünüyle yasaklayan bir ilke olduğu için
    • C) Erdemi yalnız kişinin anlık isteklerine göre tanımladığı için
    • D) Koşullar ve aklın belirlediği uygun davranışa göre değiştiği için
    • E) Ahlaki davranışta hiçbir ölçüt bulunmadığını savunduğu için

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Aristoteles’in ölçülülüğü eylemin bağlamına, amacına ve akla uygun değerlendirmeye bağlıdır; aritmetik olarak ortada kalmak değildir.

  6. “İnsan evrensel kuralları hazır bulmasa da seçiminin bütün sonuçlarının sorumluluğunu taşır.” görüşünden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

    • A) Bireyin seçimleriyle kendisini oluşturduğu
    • B) Kişinin eyleminin sonuçlarını üstlenmesi gerektiği
    • C) Özgür insanın hiçbir ahlaki sorumluluğunun bulunmadığı
    • D) Hazır değerlerin bulunmamasının seçim gereğini ortadan kaldırmadığı
    • E) Özgürlüğün kişiye karar verme yükü getirebildiği

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Varoluşçu özgürlük, sorumluluktan kaçış değildir. Seçimler kişinin kendisini belirlediğinden özgürlük ve sorumluluk bir arada vurgulanır.

  7. “Toplumdan topluma ahlaki kuralların değişmesi, bunların tümüyle haklı olduğu anlamına gelmez.” yargısı hangi düşünsel ayrımı gerektirir?

    • A) Betimleyici kültürel farklılık ile normatif doğruluk iddiasının ayrılmasını
    • B) Farklı kültürlerin varlığının inkâr edilmesini
    • C) Ahlakın yalnızca bilimsel ölçümden oluşmasını
    • D) Her hukuk kuralının zorunlu olarak ahlaki sayılmasını
    • E) Ahlak yargılarının fiziksel nesne sayılmasını

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Normların farklılığına dair betimleyici bilgi, o normların doğru veya yanlışlığına dair felsefi bir hükümle aynı türden değildir.

  8. Bir öğrenci “Her seçimim önceki nedenlerle açıklanabilir.” diyor; arkadaşı “Bu nedenleri düşünüp kendi ilkelerimi belirleyebilirim.” diye yanıtlıyor. İki görüş sırasıyla hangileridir?

    • A) İndeterminizm ve kadercilik
    • B) Otodeterminizm ve duyumculuk
    • C) Hazcılık ve yararcılık
    • D) Görecilik ve şüphecilik
    • E) Determinizm ve otodeterminizm

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İlk sav, eylemin nedenlerle belirlendiğini vurgular; ikinci sav ise akıl yoluyla özbelirleme ve kendini yönlendirme imkânını öne çıkarır.

  9. Bir yardım kampanyası tasarlanırken “En fazla bağışı toplamak mı, bağışçıların samimi niyetini korumak mı, yoksa yardımsever karakteri geliştirmek mi?” soruları soruluyor. Yaklaşımlar sırasıyla hangileridir?

    • A) Erdem etiği, sonuç etiği, yalnız kültürel görecilik
    • B) Sonuç etiği, niyet/ödev etiği, erdem etiği
    • C) Ontoloji, estetik, epistemoloji
    • D) Determinizm, indeterminizm, mekanizm
    • E) Hazcılık, bilimcilik, sanat kuramı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sonuç etiği eylemin etkisine; Kantçı niyet-ödev etiği gerekçeye; erdem etiği ise kişide gelişen karakter özelliklerine odaklanır.

  10. “Bana hoş geleni yapmak her koşulda ahlakidir.” önermesine Epikürosçu açıdan hangi eleştiri daha uygundur?

    • A) Bütün hazlar kötü olduğu için insan her tür mutluluktan uzak durmalıdır.
    • B) Ahlak yalnız devletin yazılı yasalarından oluştuğu için hazın önemi yoktur.
    • C) Haz almak, düşünsel açıdan hiçbir seçim gerektirmediği için değerli değildir.
    • D) Kısa süreli hazlar daha büyük acılara yol açabilir; dinginlik ve ölçü dikkate alınmalıdır.
    • E) Kişinin bir davranışı seçme gücü bütünüyle doğuştan sabitlenmiştir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Epiküros için haz, ölçüsüz isteklerin peşinden gitmek değildir; gelecekteki acı ve kaygıları da düşünerek huzurlu bir yaşam sürmektir.

  11. Bir kişi “Hiçbir koşulda yalan söylememeliyim.” ilkesini herkes için düşünerek benimser; diğeri ise “Bu yalan genel zararı azaltıyor.” diyerek istisna savunur. Bu fark neyi gösterir?

    • A) İki yaklaşımın da yalnız toplum geleneklerini ölçüt aldığını
    • B) Birinci yaklaşımın yalnız kazanç hesabını temel aldığını
    • C) Ödev merkezli etik ile sonuç merkezli etik arasındaki ölçüt farkını
    • D) İkinci yaklaşımın ahlaki sonuçları önemsiz saydığını
    • E) Evrensel yasa sorusunun bilgi felsefesiyle aynı olduğunu

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İlk gerekçe evrenselleştirilebilir ödevi, ikincisi davranışın zarar ve yarar sonucunu önceler; aynı olayın farklı etik ölçütlerle yorumlanmasıdır.

  12. “Hukuken cezalandırılmayan bir davranış vicdanen kınanabilir; hukukça zorunlu olan bir işlem de ahlaken tartışmalı olabilir.” önermesinin en güçlü sonucu hangisidir?

    • A) Hukuki geçerlilik ile ahlaki haklılığın birbirine indirgenemeyeceği
    • B) Hukuk ile ahlakın hiçbir durumda ortak kurala sahip olamayacağı
    • C) Her hukuki yaptırımın kişinin vicdanına bağlı olduğu
    • D) Yazılı yasaların toplumsal yaşamda hiçbir işlevinin bulunmadığı
    • E) Ahlak kurallarının tümünün mahkemelerce belirlendiği

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Hukuk ve ahlakın kuralları çoğu zaman kesişir; ancak birine uygunluk ötekine uygunluğu mantıken her durumda garanti etmez.

  13. Bir düşünür “Eylemi yapan kişi, niyetini iyi saysa da başkalarının zararını göz ardı edemez.” diyor. Bu uyarı hangi etik değerlendirmenin sınırlılığını ortaya koyar?

    • A) Bütün eylemlerin toplumsal sonuç doğurduğu düşüncesinin
    • B) Kişilerin seçim yapabildiğini kabul eden yaklaşımın
    • C) Yararın farklı kişilere dağıldığını inceleyen hesabın
    • D) Ahlakın gerekçelendirilmesi gerektiği ilkesinin
    • E) Yalnız niyete bakarak sonuçları bütünüyle dışlayan değerlendirmenin

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İyi niyetin varlığı, eylemin etkilediği kişilere verilen zararın yok sayılmasını haklı çıkarmaz; etik analiz farklı boyutlar içerir.

  14. “Bir filozof, çoğunluğun yararı uğruna bir insanı yalnızca kullanılacak araç saymayı ahlaken sakıncalı buluyor.” ifadesi hangi ilkeye doğrudan dayanır?

    • A) Haz miktarının en yüksek tutulmasına
    • B) İnsanı kendi başına amaç olarak gören Kantçı ilkeye
    • C) Kişisel çıkarın mutlak üstünlüğüne
    • D) Ahlaki ölçütlerin yalnız kültüre bağlılığına
    • E) Değerlerin sadece rastlantı eseri oluştuğuna

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kant’ın kişiye saygı ilkesi, insanı salt araç olarak kullanmayı reddeder. Bu ilke, yalnız toplam sonuca bakmaktan farklı bir etik sınır koyar.

  15. “Bir kişinin sürekli doğru karar vermesi, karakterinde yerleşik bir adalet alışkanlığı geliştirmesiyle bağlantılıdır.” diyen düşünür, tek tek eylem sonuçlarından çok neyi vurgular?

    • A) Hazzın her koşulda en yüksek niceliğe ulaşmasını
    • B) Ahlaki ilkelerin yalnız yazılı kanunlarla var olmasını
    • C) İnsan kararlarının hiçbir gerekçesi bulunmamasını
    • D) Erdemli karakterin eğitim ve pratikle oluşmasını
    • E) Ödevin yalnız dış ödülle yerine getirilmesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Erdem etiği iyi yaşamın kişilik ve alışkanlık yönüne odaklanır; adalet gibi özelliklerin sürekli pratikle geliştiğini savunur.

  16. Bir filozof, insanın doğa yasalarına ilişkin bilgisinin artmasıyla tutkularına körü körüne boyun eğmekten uzaklaşacağını söylüyor. Bu yaklaşım hangi düşünürle daha yakından ilişkilidir?

    • A) Aristippos’un yalnız anlık haz anlayışıyla
    • B) Sartre’ın önce varoluş sonra öz anlayışıyla
    • C) Spinoza’nın akıl ve zorunluluğu kavrama anlayışıyla
    • D) Bentham’ın niceliksel haz hesabıyla
    • E) Nietzsche’nin üst insanın kendi değerlerini koymasıyla

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Spinoza, özgürlüğü rastlantıya değil zorunluluğu akılla anlamaya bağlar; tutkuların nedenselliğini kavramak daha etkin yaşamı destekler.

  17. Bir öğrenci “Ahlaki değerler tarihsel olarak değişmiştir; öyleyse şimdi savunulan hiçbir değer gerekçelendirilemez.” sonucuna varıyor. Bu akıl yürütmede hangi sorun vardır?

    • A) Değişim olgusundan gerekçelendirme imkânsızlığını zorunlu sonuç gibi çıkarması
    • B) Değerlerin toplumsal tarihle ilişkili olabileceğini fark etmesi
    • C) Normların farklı gerekçelerle savunulabileceğini düşünmesi
    • D) Bir görüşün temellerini sorgulamayı önermesi
    • E) Kültürlerin çeşitli değerler üretebildiğini saptaması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Bir düşüncenin tarih boyunca değişmiş olması onun hiçbir koşulda savunulamayacağını kanıtlamaz. Olgudan normatif sonuca geçiş ayrıca gerekçe ister.

  18. Bir kişi, felaketten kaçmak için yardım gerektiren bir komşusunu ihmal ediyor; sonra “Bütün davranışlarım doğa yasalarınca belirlendi.” diyor. Burada hangi felsefi sorun tartışılmaktadır?

    • A) Güzelin nesnel mi öznel mi olduğu
    • B) Duyusal bilginin kesinliğinin sınanması
    • C) Devlet biçimlerinin tarihsel kökeni
    • D) Bilimsel kuramların yanlışlanabilirliği
    • E) Nedensel belirlenim ile ahlaki sorumluluğun bağdaştırılması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Olay, eylemlerin nedensel açıklanabilirliğinin kişinin sorumluluğunu nasıl etkilediği sorusunu doğurur; özgürlük ve determinizm tartışmasıdır.

  19. “Kötü sonuç doğuran bir eylem mutlaka kötü niyetle yapılmıştır.” yargısı neden savunulamaz?

    • A) Ahlaki eylem için hiçbir zaman niyet gerekmediği için
    • B) Eylemin niyeti ile gerçekleşen sonucu her durumda özdeş olmadığı için
    • C) Sonuçlar daima eyleyenin bütün isteklerine uyduğu için
    • D) Her iyi niyet mutlaka aynı derecede mutluluk sağladığı için
    • E) Bireyin bütün tercihleri bilimsel deneyle açıklanamadığı için

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İnsanların amaçlarıyla eylemlerinin fiili etkileri ayrışabilir. Etik değerlendirmede niyet, yöntem ve sonuç birbirinden ayrılmalıdır.

  20. Bir düşünür, “Kimse görmese de adil davranmak gerekir; çünkü herkes kendi çıkarına göre kuralları bozarsa ortak yaşamın güveni çöker.” diyor. Bu gerekçe hangi iki öğeyi bir arada kullanır?

    • A) Yalnız kişisel zevki ve duyusal uyarımı
    • B) Sadece tarihteki olayların kronolojik sırasını
    • C) Yalnız kanunun ceza miktarıyla ilgili hesaplamayı
    • D) Evrenselleştirilebilir kural düşüncesi ile ortak yaşamın sonuçlarını
    • E) Salt bilinçsiz alışkanlığın zorunluluğunu

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gerekçede bir davranış kuralının herkesçe uygulanması sınanırken ortak yaşam üzerindeki sonuçlar da dikkate alınır; iki farklı düşünme boyutu birleşmiştir.