Karma Test

MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi - Karma Test 3

MSÜ Felsefe Bilgi Felsefesi konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Felsefe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Bilgi Felsefesi
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Duyuların sağladığı verileri inceleyerek genel bilgiye ulaşmada deneyime önem veren İlkçağ filozofu kimdir?

Soru 2 / 20

Bir düşüncenin doğruluğunu pratik sonuçları ve işe yararlığıyla ilişkilendiren yaklaşım hangisidir?

Soru 3 / 20

Bilimsel bilgi açısından gözleme dayalı olguları esas alan ve metafizik iddialara mesafe koyan yaklaşım hangisidir?

Soru 4 / 20

“Dışarıda yağmur yağıyor.” yargısı gerçekten yağmur yağarken söylenmişse bu yargının niteliği nedir?

Soru 5 / 20

“Gerçeklik” ile “doğruluk” kavramları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 6 / 20

Aynı konuda ileri sürülen düşüncelerin birbiriyle çelişmemesi hangi doğruluk ölçütünü çağrıştırır?

Soru 7 / 20

“Haritada köyün doğusunda bir göl işaretli; arazi incelemesinde de göl doğuda.” denildiğinde hangi ölçüt kullanılmıştır?

Soru 8 / 20

Bir topluluk bir yargı üzerinde uzlaşmışsa onun doğru olduğunu savunan yaklaşım hangi ölçüte başvurur?

Soru 9 / 20

İnsanların aynı olay hakkında farklı kanılara sahip olmasını öne çıkarıp evrensel doğrular konusunda görececi tutum alan sofist kimdir?

Soru 10 / 20

Antik kuşkuculuk geleneğinde kesin yargılardan kaçınma tutumu hangi kavramla ifade edilir?

Soru 11 / 20

“Nesneler hakkında ne biliyoruz?” sorusu ile “Nesneler gerçekten var mı?” sorusu hangi alanlara aittir?

Soru 12 / 20

Bir öğrenci yalnız iddiayı savunan kişinin ünlü olduğunu söyleyerek görüşü doğru sayıyor. Hangi ölçütü atlıyor?

Soru 13 / 20

Bilgiye ulaşırken önce duyumları inceleyip sonra genel kavramlar oluşturan bir yaklaşımda hangi ikisi birlikte çalışır?

Soru 14 / 20

Bir kişi “En iyi araç benim işime yarayandır.” görüşünden “Araçların fiziksel özellikleri hiç önemli değildir.” sonucunu çıkarıyor. İtiraz nedir?

Soru 15 / 20

“Bilim gözlem yapar; o hâlde gözlem dışı hiçbir konuda anlamlı felsefi soru sorulamaz.” iddiasındaki sorun nedir?

Soru 16 / 20

İki kişi aynı trafik olayını ayrı açılardan görüp farklı anlatıyor. En uygun bilgi felsefesi değerlendirmesi hangisidir?

Soru 17 / 20

“Bir bilgi iddiasının kaynağı duyumdur” cümlesi ile “Bu iddia doğrudur çünkü olguyla örtüşür” cümlesi niçin aynı soruyu yanıtlamaz?

Soru 18 / 20

Bir öğretmen “Öğrencilerin hepsi aynı cevabı verdiği için doğru olmalı” diyor. Hangi ek işlem güvenilirliği artırır?

Soru 19 / 20

“Akıl hiçbir rol oynamaz; duyular ham veriyi verdiği anda bilgi tamamlanır.” iddiasına hangi karşı örnek en uygundur?

Soru 20 / 20

Bir yaklaşım “Matematiksel bilgi aklın zorunlu ilişkilerini; tarihsel bilgi ise belgelere dayanan olguları konu edinir.” diyor. Bu ayrım neyi gösterir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Duyuların sağladığı verileri inceleyerek genel bilgiye ulaşmada deneyime önem veren İlkçağ filozofu kimdir?

    • A) Parmenides
    • B) Platon
    • C) Descartes
    • D) Aristoteles
    • E) Bergson

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Aristoteles duyusal gözlemle başlayan bilgide aklın soyutlama ve kavramlaştırma işlevini de kabul eder.

  2. Bir düşüncenin doğruluğunu pratik sonuçları ve işe yararlığıyla ilişkilendiren yaklaşım hangisidir?

    • A) Rasyonalizm
    • B) Septisizm
    • C) Pragmatizm
    • D) Entüisyonizm
    • E) Töz düalizmi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Pragmatizm düşünce ve inançları pratik sonuçları açısından değerlendirir; özellikle William James ve John Dewey ile anılır.

  3. Bilimsel bilgi açısından gözleme dayalı olguları esas alan ve metafizik iddialara mesafe koyan yaklaşım hangisidir?

    • A) Pozitivizm
    • B) Platoncu idealizm
    • C) Entüisyonizm
    • D) Septisizm
    • E) Varoluşçuluk

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Pozitivizm, özellikle Comte ile ilişkilidir; bilimsel araştırmada gözlenebilir olguları ve olgular arası ilişkileri öne çıkarır.

  4. “Dışarıda yağmur yağıyor.” yargısı gerçekten yağmur yağarken söylenmişse bu yargının niteliği nedir?

    • A) Yanlıştır; çünkü her önerme yorumdur.
    • B) Güzel bir sanat yapıtıdır.
    • C) Kesinlikle yalnız ahlaki bir buyruktur.
    • D) Gerçeğin yerini alan fiziksel bir nesnedir.
    • E) Doğrudur; yargı olguyla örtüşür.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Uygunluk anlayışına göre bir önermenin doğru olması, bildirdiği olgu veya durumla örtüşmesine bağlıdır.

  5. “Gerçeklik” ile “doğruluk” kavramları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Gerçeklik yalnız yanlış önermelere verilen addır.
    • B) Gerçeklik var olanla, doğruluk bir yargının uygunluğuyla ilgilidir.
    • C) Doğruluk yalnız nesnelerin ağırlığını belirtir.
    • D) İki kavram da yalnız sanat eserinin niteliğidir.
    • E) Gerçeklik ve doğruluk hiçbir bağlamda ayrılamaz.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gerçeklik nesne, durum ve olaylarla; doğruluk ise bunlar hakkında kurulan yargıların gerçeğe uygunluğuyla ilgilidir.

  6. Aynı konuda ileri sürülen düşüncelerin birbiriyle çelişmemesi hangi doğruluk ölçütünü çağrıştırır?

    • A) Rastlantısallık
    • B) Görsel güzellik
    • C) Duygusal coşku
    • D) Tutarlılık
    • E) Fiziksel büyüklük

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tutarlılık ölçütü, önermelerin bir düşünce sistemi içinde birbirini yalanlamamasına odaklanır; tek başına dış dünyaya uygunluğu garanti etmez.

  7. “Haritada köyün doğusunda bir göl işaretli; arazi incelemesinde de göl doğuda.” denildiğinde hangi ölçüt kullanılmıştır?

    • A) Yalnız iç tutarlılık
    • B) Önermenin gerçek durumla uygunluğu
    • C) Sadece işe yarama ölçütü
    • D) Toplumsal oy birliği
    • E) Sezgisel kavrayışın tek başına yeterliği

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Haritadaki yargı gözlenen coğrafi durumla karşılaştırılarak doğrulanmaktadır; bu uygunluk yaklaşımıdır.

  8. Bir topluluk bir yargı üzerinde uzlaşmışsa onun doğru olduğunu savunan yaklaşım hangi ölçüte başvurur?

    • A) Yalnız duyusal izlenim
    • B) Özdeşlik yasasının reddi
    • C) Ontolojik tekçilik
    • D) Tümel uzlaşım
    • E) Ölçü aletinin ağırlığı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tümel uzlaşım doğruluk için ortak kabulü ölçüt olarak öne çıkarır; bunun yanılma olasılığını ortadan kaldırmadığı unutulmamalıdır.

  9. İnsanların aynı olay hakkında farklı kanılara sahip olmasını öne çıkarıp evrensel doğrular konusunda görececi tutum alan sofist kimdir?

    • A) Aristoteles
    • B) Auguste Comte
    • C) Protagoras
    • D) René Descartes
    • E) Francis Bacon

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Protagoras’ın insanı ölçü alan yaklaşımı, bilginin ve yargıların kişiye göre değişebilirliğine vurgu yapan sofist çizgide değerlendirilir.

  10. Antik kuşkuculuk geleneğinde kesin yargılardan kaçınma tutumu hangi kavramla ifade edilir?

    • A) Yargıyı askıya alma
    • B) Deneysel doğrulamanın tek biçimi
    • C) Doğuştan idea oluşturma
    • D) Teleolojik tasarım
    • E) Maddi tözün korunması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Pyrrhoncu kuşkuculukta yargıyı askıya almak, kesin onay veya reddetmenin önüne geçme tavrıdır.

  11. “Nesneler hakkında ne biliyoruz?” sorusu ile “Nesneler gerçekten var mı?” sorusu hangi alanlara aittir?

    • A) İlki estetiğe, ikincisi ahlak felsefesine
    • B) Her ikisi yalnız siyaset felsefesine
    • C) İlki etiğe, ikincisi bilim tarihine
    • D) İkisi de sadece deneysel kimyaya
    • E) İlki bilgi felsefesine, ikincisi varlık felsefesine

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Epistemoloji bilme ilişkisinin niteliğini, ontoloji ise varlığın kendisini soruşturur; sorular bu nedenle ayrılır.

  12. Bir öğrenci yalnız iddiayı savunan kişinin ünlü olduğunu söyleyerek görüşü doğru sayıyor. Hangi ölçütü atlıyor?

    • A) Sözün daha yüksek sesle söylenmesini
    • B) İddianın kanıt ve gerekçelerle sınanmasını
    • C) Söz sahibinin yaşının bilinmesini
    • D) İddianın yalnız şiir biçiminde yazılmasını
    • E) Konunun siyasal bir kararla kapatılmasını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Bir görüşü savunanın tanınmış olması tek başına doğruluğu kanıtlamaz; gerekçe ve delillerin incelenmesi gerekir.

  13. Bilgiye ulaşırken önce duyumları inceleyip sonra genel kavramlar oluşturan bir yaklaşımda hangi ikisi birlikte çalışır?

    • A) Yalnız hazır doğuştan bilgiler ve otorite
    • B) Rastlantı ve estetik beğeni
    • C) Sadece gelenek ve alışkanlık
    • D) Deneyim ve aklın soyutlama etkinliği
    • E) Yalnız siyasal güç ve yaptırım

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Duyu verileri malzeme sunarken akıl benzerlik ve farklılıklar üzerinden kavram oluşturabilir; bilme süreci çok aşamalıdır.

  14. Bir kişi “En iyi araç benim işime yarayandır.” görüşünden “Araçların fiziksel özellikleri hiç önemli değildir.” sonucunu çıkarıyor. İtiraz nedir?

    • A) Faydalı araçların hiçbir zaman değerlendirilememesi
    • B) Pratik yararın çoğu zaman nesnel koşulları da hesaba katmayı gerektirmesi
    • C) Fiziksel özelliklerin sadece sanat eserlerinde bulunması
    • D) Bütün doğruların yalnız otorite tarafından verilmesi
    • E) Her aracın herkes için eşit biçimde yararlı olması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Bir yöntemin işe yaraması nesnel koşullardan bağımsız değildir; pragmatik değerlendirme fiziksel verilerin önemini yok saymayı gerektirmez.

  15. “Bilim gözlem yapar; o hâlde gözlem dışı hiçbir konuda anlamlı felsefi soru sorulamaz.” iddiasındaki sorun nedir?

    • A) Bilimin olgularla hiç ilgilenmediğini göstermesi
    • B) Felsefenin hiçbir zaman akıl yürütme kullanmaması
    • C) Gözlemin doğada her zaman imkânsız olması
    • D) Bilimin yöntem ölçütünü bütün felsefi sorulara tartışmasız yayması
    • E) Bilimsel ölçümlerin yalnız sanata ait bulunması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Pozitivist yaklaşım gözleme önem verir; buradan bütün felsefi sorunların anlamsız olduğu sonucu ayrıca savunulması gereken daha geniş bir tezdir.

  16. İki kişi aynı trafik olayını ayrı açılardan görüp farklı anlatıyor. En uygun bilgi felsefesi değerlendirmesi hangisidir?

    • A) Farklı anlatımların hepsi zorunlu olarak aynı derecede doğrudur.
    • B) Olayın hiçbir fiziksel yönü bulunamaz.
    • C) Bakış açısı ve algı koşulları farklı olabilir; iddialar ek kanıtla sınanmalıdır.
    • D) Görgü tanıklığı hiçbir bilgi değeri taşımaz.
    • E) Yalnız en yüksek sesle konuşan kişinin anlatımı doğrudur.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Algı farklılıkları bilginin sınırlarını düşündürür; hangi yargının daha güvenilir olduğunu belirlemek için delil ve tutarlılık aranır.

  17. “Bir bilgi iddiasının kaynağı duyumdur” cümlesi ile “Bu iddia doğrudur çünkü olguyla örtüşür” cümlesi niçin aynı soruyu yanıtlamaz?

    • A) İlki bilginin kaynağını, ikincisi doğruluk ölçütünü bildirir.
    • B) İlki ontolojiye, ikincisi yalnız estetiğe aittir.
    • C) İkisi de bilginin imkânsızlığını aynı biçimde savunur.
    • D) Her ikisi yalnız siyasal meşruiyet koşulunu verir.
    • E) İki cümle de sadece dildeki sözcük sayısını açıklar.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Bilgi felsefesinde kaynağın ne olduğu ve bilgiyi hangi ölçüte göre doğru sayacağımız iki ayrı temel problemdir.

  18. Bir öğretmen “Öğrencilerin hepsi aynı cevabı verdiği için doğru olmalı” diyor. Hangi ek işlem güvenilirliği artırır?

    • A) Öğrenci sayısını iki katına çıkarmadan karar vermek
    • B) Cevabın daha kalın yazılmasını istemek
    • C) En popüler öğrencinin önerisini otomatik seçmek
    • D) Yanıtların hepsini aynı anda görünmez kılmak
    • E) Cevabı bağımsız kanıt ve gerekçelerle karşılaştırmak

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Uzlaşımın yanı sıra kanıt ve gerekçe incelemesi yapılması, toplu yanılgı ihtimaline karşı değerlendirmeyi güçlendirir.

  19. “Akıl hiçbir rol oynamaz; duyular ham veriyi verdiği anda bilgi tamamlanır.” iddiasına hangi karşı örnek en uygundur?

    • A) Duyuların çevreden hiçbir uyarı almaması
    • B) Ölçüm verilerini yorumlamak için kavram ve çıkarımlara ihtiyaç duyulması
    • C) Her gözlemin mutlaka yanlış olması
    • D) Sadece siyasi tercihlerin zamana göre değişmesi
    • E) Bütün kavramların deneyden önce tamamlanmış bulunması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Duyu verisinin sınıflandırılması ve sonuç çıkarılması zihinsel işlem gerektirir; bu durum salt ham duyumun yetersizliğine işaret eder.

  20. Bir yaklaşım “Matematiksel bilgi aklın zorunlu ilişkilerini; tarihsel bilgi ise belgelere dayanan olguları konu edinir.” diyor. Bu ayrım neyi gösterir?

    • A) Tüm bilgilerin aynı deney cihazıyla ölçüldüğünü
    • B) Tarihsel belgelerin hiçbir gerçeklik değeri taşımadığını
    • C) Matematiksel çıkarımın sadece çoğunluk oyuna bağlı olduğunu
    • D) Bilgi türleri için gerekçelendirme yollarının farklılaşabileceğini
    • E) Hiçbir gerekçelendirme biçiminin karşılaştırılamayacağını

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Bilginin konusu ve yöntemi değiştikçe doğrulama ve gerekçelendirme yolları da farklılaşabilir; ikisini tek ölçüte indirgemek gerekmez.