Orta Test

MSÜ Felsefe Bilim Felsefesi - Orta Test

MSÜ Felsefe Bilim Felsefesi konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Felsefe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Bilim Felsefesi
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Bütün bakır teller ısıtılınca uzar.” yargısına çok sayıda tekil gözlemden ulaşmak hangi çıkarımdır?

Soru 2 / 20

“Bütün metaller ısıtıldığında genleşir; demir metaldir; öyleyse demir genleşir.” örneği hangi yöntemdir?

Soru 3 / 20

Bir araştırmacı ışık miktarının bitki büyümesine etkisini incelerken sulamayı aynı tutuyor. Neden?

Soru 4 / 20

“Ne kadar çok gözlem yapılsa da tek bir evrensel önermenin kesin doğruluğu mantıken garanti değildir.” görüşü hangi sorunu belirtir?

Soru 5 / 20

“Bütün kuğular beyazdır.” iddiası için tek bir siyah kuğu gözlenirse Popper açısından ne söylenebilir?

Soru 6 / 20

Bir bilim insanı yıllarca sınanıp ayakta kalan kuramın artık hiçbir zaman yanlışlanamayacağını söylüyor. Popper’a göre sorun nedir?

Soru 7 / 20

“Bir bilim dalında ortak araştırma soruları ve çözüm örnekleri kabul edilmişse bilim insanları bunlar üzerinde çalışır.” durumu nedir?

Soru 8 / 20

Bir paradigma yeni sorunlara yanıt veremediğinde farklı açıklama çerçevesi benimseniyor. Kuhn bu değişime ne der?

Soru 9 / 20

Bilimde her yeni gözlemin eski bilgiyi hiçbir gerilim yaratmadan üst üste eklediğini savunmak Kuhn’un hangi vurgusunu ihmal eder?

Soru 10 / 20

“Bilimsel görüşün anlamlı olması için deneyim ve gözlemle sınanabilir içerik taşıması önemlidir.” tutumu hangi anlayışa yakındır?

Soru 11 / 20

Bir bilginin bilimsel sayılmasını yalnız uygulamada işe yarıyor olmasıyla açıklamak neden eksik kalabilir?

Soru 12 / 20

Bir deney farklı laboratuvarlarda benzer koşullarda benzer sonuçlar veriyor. Bu durum hangi niteliği güçlendirir?

Soru 13 / 20

Bir kuram gözlem verilerini açıklıyor ve henüz denenmemiş olaylara ilişkin öngörü üretiyor. Bu neyi gösterir?

Soru 14 / 20

Araştırmacı sonuçlara uymayan verileri raporundan çıkarıyor. Bilimsel yönteme en uygun eleştiri hangisidir?

Soru 15 / 20

“Bilim birikimlidir.” sözü en dikkatli biçimde nasıl yorumlanmalıdır?

Soru 16 / 20

Bir araştırmada “Kuram” ile “yasa” terimlerini karşılaştıran en doğru ifade hangisidir?

Soru 17 / 20

Bir araştırmacı deney düzenini ve ölçüm sonuçlarını başkalarının eleştirisine açıyor. Bu hangi bilim idealine uygundur?

Soru 18 / 20

Bir hipotezi kurduktan sonra araştırmacı onu sınayacak verileri topluyor. Bu sıranın temel amacı nedir?

Soru 19 / 20

Felsefeci “Bir iddia bilimsel olarak nasıl sınırlandırılır?” diye sorarken fizikçi belirli bir deney yapıyor. Aralarındaki ayrım nedir?

Soru 20 / 20

“Bilimsel yöntem bütün bilim dallarında tamamen aynı sıra ve teknikle işlemelidir.” savına en uygun ihtiyat nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Bütün bakır teller ısıtılınca uzar.” yargısına çok sayıda tekil gözlemden ulaşmak hangi çıkarımdır?

    • A) Genelden özele tümdengelim
    • B) Bir estetik beğeni sonucu
    • C) Tümevarım yoluyla genelleme
    • D) Sadece dil bilgisi eşleştirmesi
    • E) Yargının hiçbir kanıt olmadan kabulü

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tekil bakır tellerin davranışlarından bütün bakır teller hakkında genel yargıya geçmek tümevarımsal çıkarımdır.

  2. “Bütün metaller ısıtıldığında genleşir; demir metaldir; öyleyse demir genleşir.” örneği hangi yöntemdir?

    • A) Genel öncülden tikel sonuca giden tümdengelim
    • B) Tek örnekten evrene genelleme
    • C) Yalnız sezgisel tahmin
    • D) Sofist görecilik
    • E) Kontrolsüz deney

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Geçerli tümdengelimde genel öncül ile tikel durum birleştirilerek mantıksal sonuç çıkarılır.

  3. Bir araştırmacı ışık miktarının bitki büyümesine etkisini incelerken sulamayı aynı tutuyor. Neden?

    • A) Büyümeyi hiçbir veriyle ölçmemek için
    • B) Bitkinin türünü gizlemek için
    • C) Gözlem yapma zorunluluğunu kaldırmak için
    • D) Sonucun yalnız kanaate bağlı kalması için
    • E) Diğer değişkenlerin etkisini kontrol etmek için

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kontrollü deneyde araştırılan değişkenin etkisini ayırt etmek amacıyla diğer koşullar mümkün olduğunca sabit tutulur.

  4. “Ne kadar çok gözlem yapılsa da tek bir evrensel önermenin kesin doğruluğu mantıken garanti değildir.” görüşü hangi sorunu belirtir?

    • A) Tümdengelimin geçerliliğinin yokluğu
    • B) Tümevarımın sınırlılığı
    • C) Güzelin öznel oluşu
    • D) Devletin kuruluş ilkesi
    • E) Dilsel çevirinin güçlüğü

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sonlu gözlem sayısından evrensel ve zorunlu sonuca geçmek mantıksal kesinlik sağlamaz; tümevarım problemi bu noktadadır.

  5. “Bütün kuğular beyazdır.” iddiası için tek bir siyah kuğu gözlenirse Popper açısından ne söylenebilir?

    • A) İddia artık sonsuza dek doğrulanmıştır.
    • B) Siyah kuğu bütün bilimi geçersiz kılar.
    • C) Gözlem hiçbir karşılaştırma sağlamaz.
    • D) Genel iddiayı yanlışlayabilecek bir karşı örnek vardır.
    • E) İddia yalnız sanatın konusu olur.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Evrensel bir önermenin karşı örneği bulunması, gözlem güvenilir ve koşullar uygun ise o iddiayı yanlışlayabilir.

  6. Bir bilim insanı yıllarca sınanıp ayakta kalan kuramın artık hiçbir zaman yanlışlanamayacağını söylüyor. Popper’a göre sorun nedir?

    • A) Kuramların hiçbir sınavdan geçirilememesi
    • B) Bilimde gözlemlerin tamamen yasak olması
    • C) Başarılı sınamaları değişmez kesinlikle karıştırması
    • D) Matematiksel düşünmenin var olmaması
    • E) Bütün kuramların aynı gün yok olması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Popper için bir kuram birçok ciddi sınamayı geçebilir; yine de yanlışlama olasılığı prensipte açık kalır.

  7. “Bir bilim dalında ortak araştırma soruları ve çözüm örnekleri kabul edilmişse bilim insanları bunlar üzerinde çalışır.” durumu nedir?

    • A) Kuhn’un normal bilim dönemi
    • B) Sürekli yöntemli kuşku dönemi
    • C) Sanatsal üslup arayışı
    • D) Siyasi uzlaşma süreci
    • E) Metafizik özlerin reddi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Normal bilimde bilimsel topluluk ortak paradigma içinde sorunları çözmeye ve mevcut çerçeveyi ayrıntılandırmaya çalışır.

  8. Bir paradigma yeni sorunlara yanıt veremediğinde farklı açıklama çerçevesi benimseniyor. Kuhn bu değişime ne der?

    • A) Yalnız sözlük değişikliği
    • B) Hiçbir görüşün değişmemesi
    • C) Duyuların tümden kapatılması
    • D) Ahlaki yaptırım
    • E) Bilimsel devrim veya paradigma değişimi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kuhn’a göre biriken ciddi sorunlar ve alternatif açıklamalar zamanla bilimsel topluluğun paradigma değiştirmesine yol açabilir.

  9. Bilimde her yeni gözlemin eski bilgiyi hiçbir gerilim yaratmadan üst üste eklediğini savunmak Kuhn’un hangi vurgusunu ihmal eder?

    • A) Bilimin her durumda hiç ilerleyememesini
    • B) Paradigma dönüşümleriyle gerçekleşen kopuşları
    • C) Bütün verilerin önemsiz oluşunu
    • D) Düzenli araştırma yapılamamasını
    • E) Bilginin yalnız estetik kalmasını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kuhn bilim tarihinde yalnız kümülatif birikimin değil araştırma çerçevelerinin köklü dönüşümünün de bulunduğunu savunur.

  10. “Bilimsel görüşün anlamlı olması için deneyim ve gözlemle sınanabilir içerik taşıması önemlidir.” tutumu hangi anlayışa yakındır?

    • A) Katı varlık nihilizmi
    • B) Salt estetik öznelcilik
    • C) Kaderci siyaset kuramı
    • D) Mantıkçı pozitivizm veya empirist bilim anlayışı
    • E) Dinsel ritüel yöntemi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Mantıkçı pozitivist çizgide olgusal ifadelerin deneyimle bağlantısı ve mantıksal çözümlemesi önemli bir yer tutar.

  11. Bir bilginin bilimsel sayılmasını yalnız uygulamada işe yarıyor olmasıyla açıklamak neden eksik kalabilir?

    • A) Bilim pratik sorunlarla asla ilgilenmediği için
    • B) Her işe yarayan araç zorunlu olarak yanlıştır.
    • C) Bilimsel iddianın sınanması ve gerekçelendirilmesi de gerekir.
    • D) Deneysel yöntem ancak siyasi kararla yapılır.
    • E) Açıklama kuramlarının hiçbir önemi olmadığı için

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Pratik yarar önemli olsa da bilimsel kabul için yöntemsel sınama, kanıt ve eleştiri gibi ölçütler de değerlendirilir.

  12. Bir deney farklı laboratuvarlarda benzer koşullarda benzer sonuçlar veriyor. Bu durum hangi niteliği güçlendirir?

    • A) Sonuçların tekrarlanabilirliği ve güvenilirliği
    • B) Her sonucun metafizik zorunluluğunu
    • C) Bilginin yalnız kişiye özgü oluşunu
    • D) Gözlemden vazgeçme gereğini
    • E) Tartışmanın yasak olmasını

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Benzer yöntemlerle elde edilen tutarlı sonuçlar bulguların güvenilirliğini destekler; yine de yöntemin ve verilerin incelenmesi sürer.

  13. Bir kuram gözlem verilerini açıklıyor ve henüz denenmemiş olaylara ilişkin öngörü üretiyor. Bu neyi gösterir?

    • A) Kuramın hiçbir sınamaya ihtiyacı olmadığını
    • B) Bütün alternatif kuramların mantıken imkânsızlığını
    • C) Kuramın yalnız şiirsel bir benzetme olduğunu
    • D) Olgusal verinin her zaman gereksizliğini
    • E) Kuramın açıklayıcı ve öngörü gücünü

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Bilimsel kuramlar geçmiş olguları düzenleyip açıklayabilir ve yeni koşullarda sınanabilecek beklentiler doğurabilir.

  14. Araştırmacı sonuçlara uymayan verileri raporundan çıkarıyor. Bilimsel yönteme en uygun eleştiri hangisidir?

    • A) Yalnız olumlu sonuçların raporlanması zorunludur.
    • B) Seçici veri kullanımı nesnel değerlendirmeyi zedeler.
    • C) Veri saklama eleştiriyi kolaylaştırır.
    • D) Ölçüm sonuçlarının gerekçesi hiç önemli değildir.
    • E) Araştırmada yöntem açıklamak gereksizdir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Olumsuz veya aykırı sonuçların gizlenmesi, kanıtın eksik görünmesine ve diğer araştırmacıların değerlendirmesinin yanıltılmasına yol açar.

  15. “Bilim birikimlidir.” sözü en dikkatli biçimde nasıl yorumlanmalıdır?

    • A) Her teori yasa hâline dönüşür ve sabitlenir.
    • B) Hiçbir önceki bulgunun değeri kalmaz.
    • C) Bütün bilim dalları aynı hızla ilerler.
    • D) Önceki araştırmalar yenilere temel olabilir; eski açıklamalar gerektiğinde değişebilir.
    • E) Yeni bilgi yalnız eski metinlerin tekrarıdır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Bilimin birikimli yönü önceki verilerden yararlanmayı ifade eder; bu, hiçbir kuramın değişmeyeceği anlamına gelmez.

  16. Bir araştırmada “Kuram” ile “yasa” terimlerini karşılaştıran en doğru ifade hangisidir?

    • A) Her bilimsel kuram yeterince doğrulanınca yasa olur.
    • B) Bilimsel yasalar nedenleri her zaman ayrıntılı açıklar.
    • C) Yasa düzenli ilişkiyi betimler; kuram ilişkileri açıklayan çerçeve sunabilir.
    • D) Kuramlar mutlaka kanıtsız günlük tahmindir.
    • E) Yasalar hiçbir deneyle sınanamaz.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Bilimsel yasa ve kuram farklı işlevler üstlenebilir; aralarında zorunlu bir terfi veya olgunlaşma basamağı ilişkisi yoktur.

  17. Bir araştırmacı deney düzenini ve ölçüm sonuçlarını başkalarının eleştirisine açıyor. Bu hangi bilim idealine uygundur?

    • A) Eleştiriye ve kamusal denetime açıklık
    • B) Yalnız otoritenin kararına uyma
    • C) Yöntemin saklı tutulması
    • D) Her sonucun önceden belirlenmesi
    • E) Yalnız öznel beğeniye dayanma

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Bilimsel tartışma kanıtların, yöntemlerin ve sonuçların başkalarınca incelenebilmesini gerektirir.

  18. Bir hipotezi kurduktan sonra araştırmacı onu sınayacak verileri topluyor. Bu sıranın temel amacı nedir?

    • A) Hipotezi her sonuçta doğru kabul etmek
    • B) Yalnız tanınmış insanların görüşlerini saymak
    • C) Bilimsel soruyu tamamen unutturmak
    • D) Bütün değişkenleri rastgele değiştirmek
    • E) Önerilen açıklamayı bağımsız gözlemlerle değerlendirmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Hipotez, uygun sınama koşullarında desteklenebilir veya reddedilebilir; veri toplamanın görevi onu peşinen doğrulamak değildir.

  19. Felsefeci “Bir iddia bilimsel olarak nasıl sınırlandırılır?” diye sorarken fizikçi belirli bir deney yapıyor. Aralarındaki ayrım nedir?

    • A) Her ikisi de yalnız estetik yargı geliştirir.
    • B) İlki bilimin ölçütünü, ikincisi belirli olguyu araştırır.
    • C) Fizikçi hiçbir yöntem kullanmaz.
    • D) Filozof yalnız sayısal veri üretir.
    • E) Bilim felsefesi fizik deneyinin aynısıdır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Bilim felsefesi bilimsel etkinliğin yapısını, ölçütlerini ve yöntemlerini sorgular; fizik belirli olgusal süreçleri inceler.

  20. “Bilimsel yöntem bütün bilim dallarında tamamen aynı sıra ve teknikle işlemelidir.” savına en uygun ihtiyat nedir?

    • A) Bilimde hiçbir ortak ilke bulunamaz.
    • B) Yalnız tek bir bilim dalı gerçek bilimdir.
    • C) Tüm gözlemler doğası gereği yanlıştır.
    • D) Araştırma alanlarına göre kullanılan teknik ve yöntemler farklılaşabilir.
    • E) Her bilimsel kuram yalnız tarihsel şiirdir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Bilimsel araştırmanın ortak ilkeleri olsa da astronomi, jeoloji ve deneysel biyoloji gibi alanların teknikleri farklılık gösterebilir.