Devletin niçin var olduğunu, yönetme hakkının kaynağını ve adil bir siyasal düzenin nasıl kurulacağını sorgulayan alan hangisidir?
- A) Bilgi felsefesi
- B) Bilim felsefesi
- C) Siyaset felsefesi
- D) Sanat felsefesi
- E) Din felsefesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Siyaset felsefesi devlet, iktidar, meşruiyet, özgürlük ve ideal düzen gibi konuları anlamaya ve değerlendirmeye çalışır.
Siyasi kurumları ve yönetim süreçlerini gözlem ve verilerle olduğu gibi incelemeyi ön plana çıkaran alan hangisidir?
- A) Siyaset bilimi
- B) Normatif etik
- C) Varlık felsefesi
- D) Estetik
- E) Metafizik
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyaset bilimi siyasal olguları betimleyip açıklamaya, siyaset felsefesi ise bunların olması gereken yönünü sorgulamaya ağırlık verir.
Toplumda yönetim ve denetim yetkisini belirli kurumlar aracılığıyla kullanan siyasi örgütlenme biçimi hangisidir?
- A) Birey
- B) Sivil toplum kuruluşu
- C) Gelenek
- D) Vicdan
- E) Devlet
Doğru cevap: E
Çözüm: Devlet, toplum üzerinde düzen kurma ve kamu gücü kullanma yetkisine sahip siyasi örgütlenmedir; tek tek vatandaşlardan farklı bir kurumsal yapıdır.
Bir kişi veya grubun toplum adına bağlayıcı kararlar alabilme ve yönetme gücü siyaset felsefesinde ne olarak adlandırılır?
- A) Erdem
- B) İktidar
- C) Özdeşlik
- D) Estetik değer
- E) Bilgi
Doğru cevap: B
Çözüm: İktidar siyasal yönetme ve karar alma gücüdür. Bu gücün hangi gerekçeyle haklı kabul edildiği ayrıca meşruiyet sorunudur.
Siyasal gücün kendi yetki alanında en üstün otorite olarak kullanılabilmesini ifade eden kavram hangisidir?
- A) Tümevarım
- B) Haz
- C) İroni
- D) Egemenlik
- E) Determinizm
Doğru cevap: D
Çözüm: Egemenlik, devletin kendi alanında üstün siyasal yetki kullanabilmesini anlatır; iktidarın sadece fiilen güçlü olmasıyla aynı değildir.
Yönetim gücünün neden haklı ve kabul edilebilir sayıldığını açıklayan siyaset felsefesi kavramı hangisidir?
- A) Güzellik
- B) Ölçülülük
- C) Meşruiyet
- D) Rastlantı
- E) Bencillik
Doğru cevap: C
Çözüm: Meşruiyet, iktidarın salt güç kullanması değil, yönetme hakkının hangi kabul edilebilir temele dayandığı sorunuyla ilgilidir.
Bireyin hukuk düzenince tanınan ve korunabilen bir şeyi yapma ya da talep etme yetkisine ne ad verilir?
- A) Hak
- B) Kader
- C) Paradigma
- D) Ödev ahlakı
- E) Mimesis
Doğru cevap: A
Çözüm: Hak, kişinin hukukça korunan yetki veya talebini ifade eder; siyaset felsefesinde özgürlük ve adaletle birlikte tartışılır.
Herkese hak ettiğinin verilmesini, hakların tarafsız ve hakkaniyetli biçimde korunmasını hedefleyen ilke hangisidir?
- A) Politeizm
- B) Şüphecilik
- C) Hazcılık
- D) Pozitivizm
- E) Adalet
Doğru cevap: E
Çözüm: Adalet, hakların korunması ve hakkaniyetli davranılmasıyla ilgilidir; herkese her durumda aynı şeyin verilmesiyle özdeş değildir.
İnsanların hukuk önünde aynı temel statüye sahip olması ve keyfî ayrımcılığa uğramaması hangi kavramın gereğidir?
- A) Tesadüf
- B) Eşitlik
- C) Geleneksel otorite
- D) Yabancılaşma
- E) Ontolojik zorunluluk
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşitlik, bireylerin temel haklar ve hukuk önünde ayrım yapılmaksızın değerlendirilmesini içerir; adaletle ilişkili olmakla birlikte tüm bağlamlarda aynı anlam değildir.
Kişinin düşünce ve davranışlarında keyfî baskıya uğramadan kendi iradesini kullanabilmesi siyaset felsefesinde neyi ifade eder?
- A) Salt itaat
- B) Kaba kuvvet
- C) Bürokrasi
- D) Özgürlük
- E) Nedensel zorunluluk
Doğru cevap: D
Çözüm: Siyasal özgürlük kişinin düşünme, ifade etme ve davranma alanlarının keyfî müdahalelere karşı korunmasıyla ilgilidir.
Devlet hizmetlerini yürütmek üzere görev ve yetkileri belirlenmiş kurum ve memurlardan oluşan hiyerarşik yapıya ne denir?
- A) Demagoji
- B) Ütopya
- C) Bürokrasi
- D) Sofizm
- E) Anarşizm
Doğru cevap: C
Çözüm: Bürokrasi, kamu işlerini yürüten kurumsal ve hiyerarşik örgütlenmedir; devlet yönetiminin düzenli işleyişine ilişkin yapıdır.
Yurttaşların gönüllü olarak bir araya gelip hakları ve toplumsal talepleri için oluşturduğu, devletten ayrı örgütlenmelerin genel adı nedir?
- A) Sivil toplum
- B) Mutlak monarşi
- C) Devlet bürokrasisi
- D) Yargı organı
- E) Zorunlu askerlik
Doğru cevap: A
Çözüm: Sivil toplum, devlet kurumlarından ayrı ve gönüllü oluşumlarla toplumsal katılımı, dayanışmayı ve hak savunusunu mümkün kılar.
İktidarın haklılığını yönetenle yönetilenlerin yaptığı anlaşma ve ortak rızaya dayandıran yaklaşım hangisidir?
- A) İlahi hak yaklaşımı
- B) İdealar kuramı
- C) Salt estetik beğeni
- D) Panteizm
- E) Toplum sözleşmesi görüşü
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplum sözleşmesi düşüncesi, siyasal otoritenin doğuşunu ve meşruluğunu bireylerin uzlaşma ve rızasıyla açıklamaya çalışır.
Devletin kaynağını insanın toplumsal doğası, korunma ve güvenlik ihtiyacıyla açıklayan yaklaşım hangisidir?
- A) Tamamen kutsal buyruk yaklaşımı
- B) Doğalcı devlet anlayışı
- C) Yalnız rastlantısal sanat anlayışı
- D) Ateist metafizik kanıtı
- E) Salt bilimsel yanlışlama
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğalcı yaklaşım, insanın birlikte yaşama ve güvenlik gereksinimlerinin siyasal örgütlenmeyi doğurduğunu vurgular.
Siyasal yönetme hakkının kaynağını Tanrı’nın iradesi ve buyruklarına dayandıran görüş hangisidir?
- A) Toplum sözleşmesi yaklaşımı
- B) Pozitif bilimsel yöntem
- C) Ahlaki görecilik
- D) Tanrısal kaynak yaklaşımı
- E) Teleolojik sanat kuramı
Doğru cevap: D
Çözüm: Tanrısal kaynak görüşü siyasal otoriteyi ilahi iradeye bağlar; toplum sözleşmesi ise bireylerin anlaşmasını öne çıkarır.
Henüz gerçekleştirilmemiş, daha iyi bir toplumsal ve siyasal düzeni hayalî olarak tasarlayan eserlere genel olarak ne denir?
- A) Paralojizm
- B) Bürokrasi
- C) Ütopya
- D) Deneysel hipotez
- E) Epistemik şüphe
Doğru cevap: C
Çözüm: Ütopyalar, gerçek hayatta bulunmayan fakat tasarlanan daha iyi toplumsal ve siyasal modeller sunabilir; mevcut düzene eleştiri içerir.
Baskıcı gözetim, özgürlüklerin yokluğu veya insanlık dışı gelecek tasvirleriyle uyarıda bulunan toplum kurgusuna ne ad verilir?
- A) Distopya
- B) İdealist ütopya
- C) Kozmolojik kanıt
- D) Erdem etiği
- E) Rasyonalizm
Doğru cevap: A
Çözüm: Distopya, korkutucu veya baskıcı olumsuz düzeni betimler; ütopya kavramıyla ilişkili ama olumlu ideal düzen tasarımından farklıdır.
Toplumda yöneticilerin halkın doğrudan veya temsilcileri aracılığıyla katılımına dayanan yönetim anlayışı hangisidir?
- A) Oligarşi
- B) Mutlak monarşi
- C) Teokrasi
- D) Aristokrasi
- E) Demokrasi
Doğru cevap: E
Çözüm: Demokrasi siyasal katılım ve halkın egemenliği ilkelerine dayanır; iktidarın yalnız tek kişiye ya da dar gruba ait olmasıyla ayrılır.
Yönetim gücünün tek bir hükümdarın elinde toplandığı siyasal yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Demokrasi
- B) Monarşi
- C) Oligarşi
- D) Anarşizm
- E) Federasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Monarşi, devlet yönetiminde hükümdarlık kurumunun bulunmasını ifade eder; yetkilerin kapsamı tarihsel olarak farklılaşabilir.
Devletin yönetme gücünün dar ve ayrıcalıklı bir grubun elinde bulunmasına dayanan yönetim biçimi hangisidir?
- A) Doğrudan demokrasi
- B) Mutlak monarşi
- C) Katılımcı yurttaşlık
- D) Oligarşi
- E) Yargı bağımsızlığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Oligarşi siyasal gücün az sayıdaki kişi veya grubun elinde toplanmasıdır; demokrasi ya da tek kişilik yönetimle aynı değildir.