Sıvı derinliği ve yer çekimi ivmesi sabitken sıvı yoğunluğu iki katına çıkarılırsa sıvı basıncı nasıl değişir?
- A) İki katına çıkar.
- B) Yarısına düşer.
- C) Dört katına çıkar.
- D) Değişmez.
- E) Sıfır olur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Sıvı basıncı yoğunlukla doğru orantılıdır: p = ρgh. Diğer büyüklükler aynı kalırsa yoğunluğun iki katına çıkması basıncı iki katına çıkarır.
Durgun ve yoğunluğu sabit sıvıda derinlik iki katına çıkarılırsa gösterge sıvı basıncı nasıl olur?
- A) Dört katına çıkar.
- B) Yarısına düşer.
- C) İki katına çıkar.
- D) Değişmez.
- E) Üç katına çıkar.
Doğru cevap: C
Çözüm: p = ρgh bağıntısında ρ ve g sabitken basınç derinlikle doğru orantılıdır. Derinlik 2h olunca basınç 2p olur.
Pascal prensibi hangi olguyu açıklar?
- A) Isının yalnız sıvılarda taşınmasını
- B) Bütün cisimlerin suda batmasını
- C) Sıvıların her zaman gazlaşmasını
- D) İpe uygulanan kuvvetin kaybolmasını
- E) Kapalı ve dengedeki sıkıştırılamaz sıvıya uygulanan basınç değişiminin her noktaya iletilmesini
Doğru cevap: E
Çözüm: Pascal prensibine göre kapalı bir sıvıya dışarıdan uygulanan basınç değişimi sıvının her yönüne iletilir. Hidrolik sistemler bu ilkeye dayanır.
İdeal hidrolik presin iki pistonu için hangi büyüklük aynı basınç artışını taşır?
- A) Pistonların yüzey alanı
- B) Pistonlara iletilen basınç artışı
- C) Pistonların aldığı yol
- D) Pistonlara uygulanan kuvvetin büyüklüğü
- E) Pistonlardaki toplam kütle
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal hidrolik presin eş düzeydeki pistonlarına iletilen basınç artışı aynıdır: F1/A1 = F2/A2. Kuvvetler alanlara göre farklılaşır.
İdeal hidrolik presin büyük alanlı pistonunda, aynı iletilen basınç altında kuvvet nasıl olur?
- A) Büyük piston alanıyla ters orantılı azalır.
- B) Her zaman sıfır olur.
- C) Küçük pistondaki kuvvetle mutlaka eşittir.
- D) Büyük piston alanıyla orantılı olarak daha büyük olur.
- E) Pistonun rengine göre değişir.
Doğru cevap: D
Çözüm: F = pA olduğu için aynı basınç altında büyük alanlı pistonda daha büyük kuvvet oluşur. Kazanç, daha kısa yer değiştirmeyle dengelenir.
Açık atmosferde yükselti arttıkça atmosfer basıncı genel olarak nasıl değişir?
- A) Azalır.
- B) Artar.
- C) Her yerde sabittir.
- D) Kesinlikle sıfır olur.
- E) Yalnız rüzgâra göre belirlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yükseğe çıkıldığında üzerimizdeki hava sütununun ağırlığı genel olarak azaldığı için atmosfer basıncı da azalır.
Atmosfer basıncını ölçmek için kullanılan araç hangisidir?
- A) Dinamometre
- B) Termometre
- C) Barometre
- D) Voltmetre
- E) Higrometre
Doğru cevap: C
Çözüm: Barometre atmosfer basıncını ölçer. Dinamometre kuvvet, termometre sıcaklık ölçer; bu araçların fiziksel görevleri farklıdır.
İdeal hidrolik sistemde küçük piston 2 cm², büyük piston 50 cm² alanlıdır. Küçük pistona 20 N uygulanırsa büyük pistondaki kuvvet kaç N olur?
- A) 500 N
- B) 40 N
- C) 100 N
- D) 250 N
- E) 1000 N
Doğru cevap: A
Çözüm: Pistonlara iletilen basınç artışları eşittir: F2 = F1·A2/A1 = 20·50/2 = 500 N. Bu kuvvet kazancı, hareket mesafesi kaybıyla dengelenir.
İdeal hidrolik presin piston alanları A1 = 5 cm², A2 = 100 cm²’dir. Küçük pistona 50 N uygulanırsa büyük pistonda kaç N oluşur?
- A) 100 N
- B) 250 N
- C) 1000 N
- D) 500 N
- E) 2000 N
Doğru cevap: C
Çözüm: F2/A2 = F1/A1 olduğundan F2 = 50·100/5 = 1000 N elde edilir. Alanlar aynı birimde alınmalıdır.
İdeal hidrolik sistemde büyük pistonun alanı küçük pistonun dört katıdır. Küçük piston 40 cm ilerlerse büyük piston kaç cm ilerler?
- A) 5 cm
- B) 20 cm
- C) 40 cm
- D) 160 cm
- E) 10 cm
Doğru cevap: E
Çözüm: Sıkıştırılamaz sıvıda hacim korunur: A1x1 = A2x2. A2 = 4A1 olduğundan x2 = 40/4 = 10 cm olur.
Hacminin 0,002 m³’lük bölümü suya batmış cisme etki eden kaldırma kuvveti kaç N’dur? (ρsu = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²)
- A) 2 N
- B) 20 N
- C) 10 N
- D) 40 N
- E) 200 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Fk = ρgVbatan = 1000·10·0,002 = 20 N bulunur. Cismin toplam hacmi değil batan hacmi kullanılır.
Yoğunluğu 1200 kg/m³ olan sıvıya 0,003 m³ hacmi batırılan cismin kaldırma kuvveti kaç N’dur? (g = 10 m/s²)
- A) 12 N
- B) 24 N
- C) 30 N
- D) 36 N
- E) 120 N
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaldırma kuvveti Fk = 1200·10·0,003 = 36 N olur. Sıvının yoğunluğu doğrudan etkilidir.
Kütlesi 5 kg olan cisim sıvı içinde askıdayken üzerine 20 N kaldırma kuvveti etki ediyor. İpte ölçülen görünür ağırlık kaç N’dur? (g = 10 m/s²)
- A) 30 N
- B) 20 N
- C) 40 N
- D) 50 N
- E) 70 N
Doğru cevap: A
Çözüm: Ağırlık mg = 5·10 = 50 N’dur. İpteki gerilme mg − Fk = 50 − 20 = 30 N olur.
Piston alanları 10 cm² ve 100 cm² olan ideal hidrolik düzende büyük piston 100 kg kütle taşıyor. Sistemi dengede tutmak için küçük pistona kaç N kuvvet uygulanmalıdır? (g = 10 m/s²)
- A) 10 N
- B) 50 N
- C) 500 N
- D) 100 N
- E) 1000 N
Doğru cevap: D
Çözüm: Büyük pistondaki ağırlık 100·10 = 1000 N’dur. Basınç dengesiyle F1 = 1000·10/100 = 100 N bulunur.
Hacmi 0,004 m³, yoğunluğu 600 kg/m³ olan homojen blok, yoğunluğu 1000 kg/m³ suda serbestçe yüzüyor. Batan hacim kaç m³’tür?
- A) 0,0024 m³
- B) 0,0016 m³
- C) 0,0020 m³
- D) 0,0032 m³
- E) 0,0040 m³
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzen cisimde batan hacim oranı 600/1000 = 0,6’dır. Batan hacim 0,6·0,004 = 0,0024 m³ olur.
Hacmi 0,002 m³, özkütlesi 1500 kg/m³ olan cisim, özkütlesi 1000 kg/m³ suda tümüyle batırılıp serbest bırakılıyor. İlk net kuvvetin yönü ve büyüklüğü nedir? (g = 10 m/s²)
- A) 10 N yukarı
- B) 20 N aşağı
- C) 10 N aşağı
- D) 30 N yukarı
- E) 50 N aşağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağırlık 1500·0,002·10 = 30 N, kaldırma kuvveti 1000·0,002·10 = 20 N’dur. Net 10 N aşağı yönlüdür.
Havadaki ağırlığı 50 N olan cisim tamamen suya batırıldığında 0,003 m³ sıvı yer değiştiriyor. İpte ölçülen görünür ağırlık kaç N olur? (ρsu = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²)
- A) 10 N
- B) 30 N
- C) 50 N
- D) 80 N
- E) 20 N
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaldırma kuvveti 1000·10·0,003 = 30 N’dur. İpteki gerilme 50 − 30 = 20 N olur.
0,002 m³ hacimli cisim bir kez suda (ρ = 1000), bir kez yağda (ρ = 800 kg/m³) tamamen batırılıyor. Kaldırma kuvvetlerinin farkı kaç N’dur? (g = 10 m/s²)
- A) 2 N
- B) 4 N
- C) 8 N
- D) 16 N
- E) 20 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Fark ΔFk = (1000 − 800)·10·0,002 = 4 N’dur. Aynı batan hacimde yoğun sıvı daha büyük kaldırma kuvveti uygular.
Bir blok suda hacminin %80’i batacak biçimde yüzüyor. Yoğunluğu 1200 kg/m³ olan başka sıvıya konulursa batan hacim oranı kaç olur? (ρsu = 1000 kg/m³)
- A) 1/2
- B) 3/4
- C) 4/5
- D) 2/3
- E) 1
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk durumda blok yoğunluğu 0,8·1000 = 800 kg/m³’tür. Yeni sıvıda batan oran 800/1200 = 2/3 olur.
Ağırlığı 40 N olan, hacmi 0,003 m³ olan blok su içinde tümüyle batırılıyor. Blok ipten asılıysa ip gerilmesi kaç N’dur? (ρsu = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²)
- A) 10 N
- B) 0 N
- C) 20 N
- D) 30 N
- E) 40 N
Doğru cevap: A
Çözüm: Kaldırma kuvveti 1000·10·0,003 = 30 N’dur. İpin taşıdığı görünür ağırlık 40 − 30 = 10 N olur.