Havada yayılan sesin titreşim doğrultusu ilerleme yönüne göre nasıldır?
- A) Daima 45° açı yapar.
- B) Titreşim hiç oluşmaz.
- C) Daima ters yöndedir.
- D) Diktir.
- E) Paraleldir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Havadaki ses boyuna dalgadır; hava tanecikleri yayılma yönüne paralel titreşir.
Enine dalgada titreşim yönü ilerleme yönüne göre nasıldır?
- A) Paralel
- B) Dik
- C) Her zaman aynı yönde
- D) Her zaman ters yönde
- E) Yalnız dairesel
Doğru cevap: B
Çözüm: Enine dalgaların tanımı titreşim doğrultusunun yayılma doğrultusuna dik olmasıdır.
Su yüzeyindeki noktasal kaynak uygun koşullarda hangi dalga cephesini oluşturur?
- A) Altıgen
- B) Üçgensel
- C) Yalnız doğrusal
- D) Dairesel
- E) Kare
Doğru cevap: D
Çözüm: Noktasal kaynağın eş yönlü su yüzeyinde oluşturduğu dalga tepeleri dairesel yayılır.
Yukarı yönlü yay atması sabit uçtan yansırsa yönü nasıl olur?
- A) Dönmeden yok olur
- B) İlerlemeyi bırakır
- C) Aşağı yönlü
- D) Yine yukarı yönlü
- E) Yatay yönde
Doğru cevap: C
Çözüm: Sabit uç yer değiştiremediğinden yansıyan enine atma baş aşağı döner.
Yukarı yönlü yay atması serbest uçtan yansırsa hangi durum gerçekleşir?
- A) Yukarı yönlü olarak geri döner.
- B) Hiç yansımaz.
- C) Ses dalgasına dönüşür.
- D) Genliği her zaman sıfır olur.
- E) Aşağı yönlü olarak geri döner.
Doğru cevap: A
Çözüm: İdeal serbest uçta atma ters dönmeden yansır; yukarı yönlü gelen atma yukarı yönlü döner.
Sesin ince (tiz) ya da kalın (pes) algılanması temelde neye bağlıdır?
- A) Sesin katettiği yol
- B) Ortamın toplam kütlesi
- C) Odanın alanı
- D) Dalganın rengi
- E) Frekans
Doğru cevap: E
Çözüm: Sesin tizliği frekansla ilişkilidir; yüksek frekanslı ses daha ince duyulur.
Bir sesin daha gür duyulması öncelikle hangi kavramla ilgilidir?
- A) Dalga boyunun sıfırlanması
- B) Ses şiddeti
- C) Frekansın mutlaka artması
- D) Ses hızının ikiye katlanması
- E) Periyodun daima uzaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Gürlük ses şiddetiyle bağlantılıdır; genlik artışı genellikle daha fazla enerji taşınması demektir.
Ses hızı 340 m/s, yankı süresi 0,5 s ise duvarın uzaklığı kaç m’dir?
- A) 68 m
- B) 170 m
- C) 340 m
- D) 34 m
- E) 85 m
Doğru cevap: E
Çözüm: Ses 0,5 saniyede 170 metre toplam yol alır; duvara tek yön uzaklık 170/2=85 metredir.
Enine dalgada birbirine en yakın bir tepe ile çukur arasındaki uzaklık kaç λ’dır?
- A) λ/4
- B) λ/2
- C) λ
- D) 2λ
- E) 4λ
Doğru cevap: B
Çözüm: Tepeden en yakın çukura geçiş uzamsal periyodun yarısıdır; aralık λ/2 olur.
Aynı ortamda genliği daha büyük olan bir dalga için genellikle hangisi doğrudur?
- A) Mekanik dalga olamaz.
- B) Frekansı kesinlikle düşüktür.
- C) Hızı her zaman iki kat olur.
- D) Daha fazla enerji taşır.
- E) Dalga boyu sıfır olur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Genlik büyüdükçe ideal dalgalarda taşınan enerji artar; hızın da zorunlu değişmesi gerekmez.
Aynı havadaki 200 Hz ve 400 Hz sesleri karşılaştıran doğru ifade hangisidir?
- A) 200 Hz boşlukta da gider.
- B) İkisi eşit frekanslıdır.
- C) 400 Hz daha tizdir; hızları yaklaşık aynıdır.
- D) 200 Hz daha tizdir.
- E) 400 Hz iki kat hızlıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sesin tizliği frekansla artar; sabit hava koşullarında hız esas olarak ortamdan etkilenir.
Doğrusal su dalgası engele normalle 35° gelirse yansıma açısı kaç derecedir?
- A) 35°
- B) 20°
- C) 55°
- D) 70°
- E) 0°
Doğru cevap: A
Çözüm: Yansıma yasasına göre normale göre ölçülen gelme açısı, yansıma açısına eşittir.
Su dalgası derin ortamdan sığ ortama eğik geçince ne olur?
- A) Hız artar; normalden uzaklaşır.
- B) Frekans azalır; hız artar.
- C) Dalga boyu artar.
- D) Frekans iki katına çıkar.
- E) Hız ve boy azalır; normale yaklaşır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sığda dalga yavaşlar; kaynak frekansı sabit olduğundan boy küçülür ve kırılma normale doğrudur.
Aynı kaynakla su dalgasının boyu 12 cm’den 8 cm’ye düşüyor. Yeni hız/eski hız oranı nedir?
- A) 2/3
- B) 2
- C) 3
- D) 1/3
- E) 3/2
Doğru cevap: A
Çözüm: Frekans değişmediği için hız oranı dalga boyları oranıdır: 8/12=2/3.
Ardışık iki tepe aynı noktadan 0,04 s arayla geçiyor. Frekans kaç Hz olur?
- A) 10 Hz
- B) 20 Hz
- C) 40 Hz
- D) 4 Hz
- E) 25 Hz
Doğru cevap: E
Çözüm: Ardışık tepe geçişleri arasındaki süre T=0,04 s olur; f=1/T=25 Hz.
T=0,04 s ve λ=0,8 m olan dalganın yayılma hızı kaç m/s olur?
- A) 2 m/s
- B) 20 m/s
- C) 8 m/s
- D) 12,5 m/s
- E) 32 m/s
Doğru cevap: B
Çözüm: v=λ/T bağıntısıyla 0,8/0,04=20 m/s sonucu bulunur.
Ses hızı 320 m/s, yankı süresi 0,8 s ise engel uzaklığı kaç m’dir?
- A) 320 m
- B) 64 m
- C) 160 m
- D) 128 m
- E) 256 m
Doğru cevap: D
Çözüm: Toplam yol 320×0,8=256 m; gidiş-dönüş olduğundan engel mesafesi 128 m olur.
340 m/s ses hızıyla 170 m uzaktaki duvardan gelen yankı kaç saniyede duyulur?
- A) 1,5 s
- B) 2 s
- C) 1 s
- D) 0,25 s
- E) 0,5 s
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam yol 2×170=340 m, hız 340 m/s olduğundan süre tam 1 saniyedir.
İpte gerilme kuvveti 4 katına çıkarılıyor, μ ve kaynak f sabit. Hız ve boy nasıl değişir?
- A) İkisi de 2 katına çıkar.
- B) Hız 2 katına, boy yarıya iner.
- C) Hız değişmez, boy 4 kat olur.
- D) İkisi de yarıya iner.
- E) İkisi de 4 katına çıkar.
Doğru cevap: A
Çözüm: v=√(F/μ) gereği hız 2 katına çıkar; f sabitken λ=v/f de 2 kat olur.
Kaynak 1,5 saniyede 9 tam titreşim yapıyor, λ=0,5 m. Hız kaç m/s olur?
- A) 0,75 m/s
- B) 1,5 m/s
- C) 4,5 m/s
- D) 6 m/s
- E) 3 m/s
Doğru cevap: E
Çözüm: f=9/1,5=6 Hz olduğundan hız λf=0,5×6=3 m/s olarak hesaplanır.