Basit seri devrede anahtar açık olduğunda kararlı durumda akım için hangisi doğrudur?
- A) Akım iki katına çıkar.
- B) Akım yalnız lambalarda artar.
- C) Her dirençten farklı akım geçer.
- D) Yalnız anahtarın direnci sıfır olur.
- E) Devreden akım geçmez.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık anahtar iletken yolu keser. Sürekli akım oluşması için kapalı bir iletken yol ve potansiyel fark gerekir.
İdeal bir üreteç basit devrede hangi temel işlevi sağlar?
- A) Tüm dirençleri ortadan kaldırır.
- B) Uçları arasında potansiyel fark oluşturur.
- C) Elektrik yükünü yoktan üretir.
- D) Teli tamamen yalıtkan yapar.
- E) Devredeki her voltmetreyi seri bağlar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Üreteç, yüklerin devre boyunca hareket etmesini sağlayan potansiyel farkı korur. Enerji dönüşümü yapar; net yükü yaratmaz.
Aynı değerde iki direnç seri bağlandığında her birinden geçen akım için hangisi doğrudur?
- A) Birincinin akımı iki kattır.
- B) İkincinin akımı sıfırdır.
- C) Akımlar daima ters işaretlidir.
- D) Akımları eşittir.
- E) Akım yalnız büyük dirençte vardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Seri devrede elemanlar tek bir akım yolu üzerindedir. Bu nedenle her dirençten aynı büyüklükte akım geçer.
İki direnç paralel bağlandığında uçları arasındaki gerilim için hangisi doğrudur?
- A) Gerilimleri eşittir.
- B) Dirençleri farklıysa birinin gerilimi sıfırdır.
- C) Büyük dirençte gerilim daima iki kattır.
- D) Gerilimler toplamı her zaman sıfırdır.
- E) Yalnız akımları eşitse gerilimleri eşittir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Paralel bağlı elemanların başlangıç ve bitiş düğümleri ortaktır. Aynı iki nokta arasındaki potansiyel farkları eşittir.
Bir elektrikli aygıtın birim zamanda harcadığı enerji hangi nicelikle ifade edilir?
- A) Elektrik yükü
- B) Özdirenç
- C) Elektriksel güç
- D) Elektriksel uzunluk
- E) Elektron sayısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Güç, birim zamanda aktarılan veya dönüştürülen enerjidir. P = E/t ve elektrik devrelerinde P = VI bağıntıları kullanılır.
Elektrik faturalarında tüketilen enerji yaygın olarak hangi birimle gösterilir?
- A) Kilovat (kW)
- B) Amper (A)
- C) Volt (V)
- D) Ohm (Ω)
- E) Kilovatsaat (kWh)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kilovatsaat bir enerji birimidir. Kilovat güç birimi olduğundan tüketim için güç ile çalışma süresi çarpılır.
4 Ω ve 12 Ω dirençler 12 V kaynağa paralel bağlanırsa toplam akım kaç amper olur?
- A) 1 A
- B) 2 A
- C) 4 A
- D) 3 A
- E) 6 A
Doğru cevap: C
Çözüm: Kollardan geçen akımlar 12/4 = 3 A ve 12/12 = 1 A’dır. Düğümde toplamları 4 A olur.
12 V gerilim altında 2 A akım çeken elektrikli aygıtın gücü kaç wattır?
- A) 6 W
- B) 10 W
- C) 12 W
- D) 48 W
- E) 24 W
Doğru cevap: E
Çözüm: Elektriksel güç P = VI ile hesaplanır. Gerilim 12 V ve akım 2 A ise P = 12·2 = 24 W olur.
3 Ω direnç üzerinden 2 A akım geçiyorsa dirençte harcanan güç kaç wattır?
- A) 3 W
- B) 12 W
- C) 6 W
- D) 9 W
- E) 18 W
Doğru cevap: B
Çözüm: Dirençte harcanan güç P = I²R bağıntısıyla bulunur. 2²·3 = 4·3 = 12 W elde edilir.
100 W gücündeki bir cihaz 2 saat çalışırsa kaç kWh enerji tüketir?
- A) 0,02 kWh
- B) 0,1 kWh
- C) 2 kWh
- D) 0,2 kWh
- E) 200 kWh
Doğru cevap: D
Çözüm: 100 W = 0,1 kW dönüşümü yapılır. E = P·t = 0,1 kW·2 saat = 0,2 kWh bulunur.
60 W gücündeki lamba 3 dakika çalışırsa kaç joule enerji tüketir?
- A) 10 800 J
- B) 180 J
- C) 1080 J
- D) 3600 J
- E) 18 000 J
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç dakika 180 saniyedir. Enerji E = P·t = 60 W·180 s = 10 800 J olarak hesaplanır.
Bir telin uzunluğu iki katına çıkarılıp kesit alanı ve özdirenci sabit tutulursa direnci kaç katına çıkar?
- A) Yarısına
- B) 4 katına
- C) 2 katına
- D) 8 katına
- E) Değişmez
Doğru cevap: C
Çözüm: R = ρL/A bağıntısına göre direnç uzunlukla doğru orantılıdır. Uzunluk 2L olunca yeni direnç 2R olur.
Bir telin kesit alanı yarıya indirilip uzunluğu ve özdirenci sabit tutulursa direnci nasıl değişir?
- A) Yarıya iner.
- B) 4 katına çıkar.
- C) Dörtte birine iner.
- D) Değişmez.
- E) 2 katına çıkar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Direnç kesit alanıyla ters orantılıdır: R = ρL/A. Alan A/2 yapıldığında R yeni = ρL/(A/2) = 2R olur.
İdeal ampermetre yanlışlıkla direnç yerine üretecin kutuplarına doğrudan paralel bağlanırsa temel sorun nedir?
- A) Devre direncini sonsuza çıkarması
- B) Akımı her zaman sıfıra indirmesi
- C) Çok büyük akıma neden olabilecek kısa devre oluşturması
- D) Gerilimi otomatik iki katına çıkarması
- E) Üretecin yükünü değiştirmeden açığa çıkarması
Doğru cevap: C
Çözüm: İdeal ampermetrenin direnci sıfır kabul edilir. Üreteç uçlarını neredeyse sıfır dirençle birleştirmek kısa devre riski doğurur.
Üç adet özdeş 2 Ω direnç paralel bağlanırsa devrenin eşdeğer direnci kaç Ω olur?
- A) 1/3 Ω
- B) 1 Ω
- C) 2 Ω
- D) 3 Ω
- E) 2/3 Ω
Doğru cevap: E
Çözüm: n tane özdeş R direnç paralel bağlıysa R eş = R/n olur. 2 Ω değerindeki üç direnç için 2/3 Ω bulunur.
İki 6 Ω direnç önce seri bağlanıyor. Bu kol üçüncü 6 Ω dirençle paralel bağlanırsa eşdeğer direnç kaç Ω olur?
- A) 2 Ω
- B) 4 Ω
- C) 3 Ω
- D) 6 Ω
- E) 12 Ω
Doğru cevap: B
Çözüm: Seri kol 6+6 = 12 Ω’dur. Bu kol 6 Ω ile paralel olduğundan R eş = 12·6/(12+6) = 4 Ω olur.
İdeal 1,5 V gerilimli iki pil artı ucu eksi uca gelecek biçimde seri ve aynı yönde bağlanıyor. Devreye 6 Ω direnç takılırsa akım kaç A olur?
- A) 0,25 A
- B) 1 A
- C) 1,5 A
- D) 0,5 A
- E) 3 A
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı yönde seri bağlanan ideal pillerin gerilimleri toplanır: 1,5+1,5 = 3 V. Direnç 6 Ω ise I = 3/6 = 0,5 A.
9 V ve 3 V değerinde ideal iki kaynak birbirine zıt yönde seri bağlanmıştır. Devredeki tek direnç 3 Ω ise akımın büyüklüğü kaç A’dır?
- A) 2 A
- B) 1 A
- C) 3 A
- D) 4 A
- E) 6 A
Doğru cevap: A
Çözüm: Birbirine zıt seri bağlı kaynakların eşdeğer elektromotor kuvveti 9 − 3 = 6 V’tur. I = 6/3 = 2 A olur.
İdeal sabit gerilim kaynağına bağlı bir direncin değeri iki katına çıkarılırsa direncin harcadığı güç kaç katına iner?
- A) Dörtte birine iner.
- B) Değişmez.
- C) Yarısına iner.
- D) İki katına çıkar.
- E) Dört katına çıkar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerilim sabitken direnç gücü P = V²/R biçimindedir. R yerine 2R gelince güç ilk değerin yarısı olur.
4 Ω ve 6 Ω dirençler 12 V ideal kaynağa paralel bağlıdır. 6 Ω kolu devreden ayrılırsa kaynağın çekilen toplam akımı nasıl değişir?
- A) 5 A’den 2 A’e düşer.
- B) 3 A’den 5 A’e çıkar.
- C) 5 A olarak kalır.
- D) 3 A’den 6 A’e çıkar.
- E) 5 A’den 3 A’e düşer.
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıçta kollar 12/4 = 3 A ve 12/6 = 2 A çeker; toplam 5 A’dır. 6 Ω kolu çıkarıldığında yalnız 3 A kalır.