Elektrik akımının SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Coulomb (C)
- B) Amper (A)
- C) Volt (V)
- D) Ohm (Ω)
- E) Joule (J)
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektrik akımı, bir kesitten birim zamanda geçen net yük miktarıdır. Birimi amperdir; 1 A = 1 C/s eşitliği kullanılır.
Elektrik akım şiddeti hangi niceliklerin oranıyla tanımlanır?
- A) Gerilimin geçen zamana oranı
- B) Direncin yük miktarına oranı
- C) Gücün dirence oranı
- D) Geçen yükün geçen zamana oranı
- E) Uzunluğun kesit alanına oranı
Doğru cevap: D
Çözüm: Akım şiddeti I = ΔQ/Δt bağıntısıyla hesaplanır. Yük coulomb, zaman saniye alınırsa sonuç amper olur.
Elektriksel potansiyel farkın SI birimi nedir?
- A) Volt (V)
- B) Amper (A)
- C) Coulomb (C)
- D) Ohm (Ω)
- E) Watt (W)
Doğru cevap: A
Çözüm: Potansiyel fark ya da gerilim volt birimiyle gösterilir. Kaynağın uçları arasındaki gerilim, yük başına aktarılan enerjiyle ilişkilidir.
Elektriksel direncin SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Volt (V)
- B) Amper (A)
- C) Ohm (Ω)
- D) Coulomb (C)
- E) Watt (W)
Doğru cevap: C
Çözüm: İletkenin akıma gösterdiği elektriksel direnç ohm ile ölçülür. Ohm yasasına göre R = V/I bağıntısından birim V/A olur.
Basit bir doğru akım devresinin dış kısmında geleneksel akım yönü hangisidir?
- A) Kaynağın eksi kutbundan artı kutbuna doğru
- B) Her durumda saat yönünün tersine
- C) Elektron akışıyla her durumda aynı yönde
- D) Yalnız dirençten pile doğru
- E) Kaynağın artı kutbundan eksi kutbuna doğru
Doğru cevap: E
Çözüm: Geleneksel akım yönü, pozitif yüklerin hareket yönü kabul edilerek tanımlanır. Dış devrede artı kutuptan eksi kutba doğrudur.
Metalik telde hareket eden elektronların yönü, dış devrede geleneksel akıma göre nasıldır?
- A) Akımla aynı yöndedir.
- B) Akım yönüne terstir.
- C) Elektronlar her zaman hareketsizdir.
- D) Yalnız tel kalınsa aynı yöndedir.
- E) Yalnız yüksek sıcaklıkta akıma diktir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Metallerin hareketli yük taşıyıcıları elektronlardır. Negatif yüklü oldukları için sürüklenme yönleri geleneksel akım yönüne terstir.
Metallerde elektrik akımını taşıyan başlıca hareketli parçacıklar hangileridir?
- A) Protonlar
- B) Nötronlar
- C) Atom çekirdekleri
- D) Serbest elektronlar
- E) Yalnız fotonlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Metallerde atom çekirdekleri kristal örgüde büyük ölçüde sabitken hareketli elektronlar yük taşır. Bu nedenle akım elektronların sürüklenmesiyle oluşur.
Bir direncin üzerinden geçen akımı ölçmek için ampermetre devreye nasıl bağlanır?
- A) Dirence seri
- B) Dirence paralel
- C) Kaynakla aynı noktaya topraksız
- D) Devreden tamamen bağımsız
- E) Yalnız pilin iki kutbunu kısa devre ederek
Doğru cevap: A
Çözüm: Ampermetre akım ölçülen koldaki yük akışını taşımalıdır; bu yüzden seri bağlanır. İdeal ampermetrenin direnci sıfıra yakındır.
Bir direncin uçları arasındaki gerilimi ölçmek için voltmetre nasıl bağlanır?
- A) Dirence seri
- B) Yalnız anahtara seri
- C) Dirence paralel
- D) Yalnız ampere paralel
- E) Devreye hiç bağlanmadan
Doğru cevap: C
Çözüm: Voltmetre iki noktanın potansiyel farkını ölçer; bu nedenle ölçülecek elemanın uçlarına paralel bağlanır.
İdeal ampermetrenin elektriksel direnci nasıl kabul edilir?
- A) Sonsuz
- B) Her zaman 1 Ω
- C) Ölçülen dirençle eşit
- D) Pil gerilimine eşit
- E) Sıfır
Doğru cevap: E
Çözüm: İdeal ampermetre seri bağlandığı koldaki akımı değiştirmemek için sıfır dirençli kabul edilir. Gerçek cihazların direnci çok küçüktür.
İdeal voltmetrenin iç direnci nasıl kabul edilir?
- A) Sıfır
- B) Sonsuz büyük
- C) Her zaman 1 Ω
- D) Pil iç direncine eşit
- E) Ölçtüğü gerilimin iki katı
Doğru cevap: B
Çözüm: İdeal voltmetre paralel bağlandığı elemandan akım çekmemelidir. Bu nedenle iç direnci sonsuz kabul edilir.
Gerilim ve sıcaklık sabit bir ohmik iletkende akım ile gerilim nasıl ilişkilidir?
- A) Ters orantılıdır.
- B) Birbirinden bağımsızdır.
- C) Çarpımları daima sıfırdır.
- D) Doğru orantılıdır.
- E) Yalnız akım sıfırken eşittirler.
Doğru cevap: D
Çözüm: Ohm yasasına uyan iletkende R sabit olduğundan I = V/R olur. Gerilim iki katına çıkarsa akım da iki katına çıkar.
Bir metal telin uzunluğu artırılır, diğer özellikleri sabit tutulursa direnci nasıl değişir?
- A) Artar.
- B) Azalır.
- C) Sıfır olur.
- D) Değişmez.
- E) Mutlaka negatif olur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Özdirenç ve kesit alanı sabit bir iletkende R = ρL/A bağıntısı geçerlidir. Telin uzunluğu arttıkça direnç artar.
Bir metal telin kesit alanı artırılır, uzunluk ve cins sabit tutulursa direnci nasıl değişir?
- A) Artar.
- B) Değişmez.
- C) Azalır.
- D) Sonsuz olur.
- E) Mutlaka sıfır olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: R = ρL/A bağıntısında kesit alanı paydada yer alır. Daha kalın telin aynı uzunluk için direnci daha küçüktür.
Basit seri devrede anahtar açık olduğunda kararlı durumda akım için hangisi doğrudur?
- A) Akım iki katına çıkar.
- B) Akım yalnız lambalarda artar.
- C) Her dirençten farklı akım geçer.
- D) Yalnız anahtarın direnci sıfır olur.
- E) Devreden akım geçmez.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık anahtar iletken yolu keser. Sürekli akım oluşması için kapalı bir iletken yol ve potansiyel fark gerekir.
İdeal bir üreteç basit devrede hangi temel işlevi sağlar?
- A) Tüm dirençleri ortadan kaldırır.
- B) Uçları arasında potansiyel fark oluşturur.
- C) Elektrik yükünü yoktan üretir.
- D) Teli tamamen yalıtkan yapar.
- E) Devredeki her voltmetreyi seri bağlar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Üreteç, yüklerin devre boyunca hareket etmesini sağlayan potansiyel farkı korur. Enerji dönüşümü yapar; net yükü yaratmaz.
Aynı değerde iki direnç seri bağlandığında her birinden geçen akım için hangisi doğrudur?
- A) Birincinin akımı iki kattır.
- B) İkincinin akımı sıfırdır.
- C) Akımlar daima ters işaretlidir.
- D) Akımları eşittir.
- E) Akım yalnız büyük dirençte vardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Seri devrede elemanlar tek bir akım yolu üzerindedir. Bu nedenle her dirençten aynı büyüklükte akım geçer.
İki direnç paralel bağlandığında uçları arasındaki gerilim için hangisi doğrudur?
- A) Gerilimleri eşittir.
- B) Dirençleri farklıysa birinin gerilimi sıfırdır.
- C) Büyük dirençte gerilim daima iki kattır.
- D) Gerilimler toplamı her zaman sıfırdır.
- E) Yalnız akımları eşitse gerilimleri eşittir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Paralel bağlı elemanların başlangıç ve bitiş düğümleri ortaktır. Aynı iki nokta arasındaki potansiyel farkları eşittir.
Bir elektrikli aygıtın birim zamanda harcadığı enerji hangi nicelikle ifade edilir?
- A) Elektrik yükü
- B) Özdirenç
- C) Elektriksel güç
- D) Elektriksel uzunluk
- E) Elektron sayısı
Doğru cevap: C
Çözüm: Güç, birim zamanda aktarılan veya dönüştürülen enerjidir. P = E/t ve elektrik devrelerinde P = VI bağıntıları kullanılır.
Elektrik faturalarında tüketilen enerji yaygın olarak hangi birimle gösterilir?
- A) Kilovat (kW)
- B) Amper (A)
- C) Volt (V)
- D) Ohm (Ω)
- E) Kilovatsaat (kWh)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kilovatsaat bir enerji birimidir. Kilovat güç birimi olduğundan tüketim için güç ile çalışma süresi çarpılır.