2 Ω ile 4 Ω dirençler paralel bağlanıyor; bunların eşdeğeri 8/3 Ω dirençle seri olarak 12 V kaynağa bağlanıyor. Kaynaktan geçen akım kaç A’dır?
- A) 1 A
- B) 3 A
- C) 2 A
- D) 4 A
- E) 6 A
Doğru cevap: B
Çözüm: Paralel kolun eşdeğeri 2·4/(2+4) = 4/3 Ω’dur. Seri toplam 4/3 + 8/3 = 4 Ω; akım 12/4 = 3 A olur.
6 Ω ve 3 Ω paralel kolu, 2 Ω dirençle seri bağlanıp 12 V ile besleniyor. Kaynağın sağladığı toplam akım kaç A’dır?
- A) 1 A
- B) 2 A
- C) 4 A
- D) 3 A
- E) 6 A
Doğru cevap: D
Çözüm: Paralel kolun eşdeğeri 6·3/(6+3) = 2 Ω’dur. Seri 2 Ω eklenince 4 Ω bulunur; 12/4 = 3 A.
6 Ω ve 3 Ω dirençler 12 V’a paralel bağlanmıştır. 3 Ω kolundan geçen akımın 6 Ω kolundan geçen akıma oranı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Paralel kollarda gerilim eşit olduğundan akımlar dirençlerle ters orantılıdır. 12/3 = 4 A, 12/6 = 2 A; oran 2’dir.
2 Ω ve 4 Ω dirençler 12 V kaynağa seri bağlıdır. Yalnız 4 Ω dirençte harcanan güç kaç wattır?
- A) 4 W
- B) 8 W
- C) 16 W
- D) 12 W
- E) 24 W
Doğru cevap: C
Çözüm: Seri akım 12/(2+4) = 2 A’dır. 4 Ω dirençte güç P = I²R = 2²·4 = 16 W olur. Her iki dirençten aynı akım geçer.
3 Ω ve 6 Ω dirençler aynı ideal gerilim kaynağına paralel bağlanıyor. 3 Ω direncin gücünün 6 Ω direncin gücüne oranı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Paralel kolların gerilimi aynıdır. P = V²/R olduğundan güç dirence ters orantılıdır ve P3/P6 = 6/3 = 2 olur.
İki özdeş lamba aynı ideal üretece önce seri, sonra paralel bağlanıyor. Tek bir lambanın paraleldeki gücü seridekinin kaç katı olur?
- A) 1/4 katı
- B) 4 katı
- C) 1/2 katı
- D) 2 katı
- E) 8 katı
Doğru cevap: B
Çözüm: Seride her özdeş lamba V/2, paralelde V gerilim alır. P = V²/R olduğundan lamba başına güç dört katına çıkar.
2 Ω ile 4 Ω paralel bağlıdır; bu kol 8/3 Ω dirençle seri olarak 8 V kaynağa bağlıdır. 2 Ω kolundan kaç amper geçer?
- A) 1/3 A
- B) 2/3 A
- C) 1 A
- D) 4/3 A
- E) 2 A
Doğru cevap: D
Çözüm: Paralelin eşdeğeri 4/3 Ω, toplam direnç 4 Ω, kaynak akımı 2 A’dır. Paraleldeki gerilim 2·4/3 = 8/3 V; 2 Ω kol akımı 4/3 A’dır.
Özdirenci sabit silindirik bir telin uzunluğu iki katına, yarıçapı da iki katına çıkarılıyor. Direnç ilk değerinin kaç katı olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Kesit alanı yarıçapın karesiyle değiştiğinden A yeni = 4A olur. R = ρL/A için oran 2/4 = 1/2’dir.
Direnci R olan düzgün bir tel eşit iki parçaya bölünüyor. Parçalar birbirine paralel bağlanırsa eşdeğer direnç kaç olur?
- A) R/2
- B) R
- C) R/4
- D) 2R
- E) 4R
Doğru cevap: C
Çözüm: Eşit kesilen her parçanın uzunluğu yarıya indiği için direnci R/2 olur. İki eşit R/2 paralel bağlanınca R/4 bulunur.
5 Ω dirençten 2 A akım 1 dakika boyunca geçerse açığa çıkan ısı enerjisi kaç J olur?
- A) 120 J
- B) 300 J
- C) 600 J
- D) 2400 J
- E) 1200 J
Doğru cevap: E
Çözüm: Joule ısısı E = I²Rt bağıntısıyla bulunur. Süre 60 saniyedir; 2²·5·60 = 4·5·60 = 1200 J olur.
6 Ω ve 3 Ω dirençler 12 V kaynağa paralel bağlıdır. Devre 5 dakika çalışırsa toplam elektrik enerjisi kaç J olur?
- A) 3600 J
- B) 21 600 J
- C) 7200 J
- D) 10 800 J
- E) 43 200 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam akım 12/6 + 12/3 = 6 A ve güç 12·6 = 72 W’tır. 5 dakika 300 s olduğundan E = 72·300 = 21 600 J.
Bir devre düğümüne 5 A akım giriyor. Düğümden iki ayrı koldan sırasıyla 2 A ve 1 A çıkıyorsa üçüncü koldan kaç A çıkar?
- A) 1 A
- B) 3 A
- C) 4 A
- D) 2 A
- E) 5 A
Doğru cevap: D
Çözüm: Kirchhoff akım yasası gereği düğüme giren toplam akım çıkan toplama eşittir. 5 − 2 − 1 = 2 A bulunur.
3 Ω ve 6 Ω dirençler seri olarak 18 V kaynağa bağlıdır. 6 Ω direncin uçlarındaki gerilim kaç volttur?
- A) 12 V
- B) 3 V
- C) 6 V
- D) 9 V
- E) 18 V
Doğru cevap: A
Çözüm: Seri eşdeğer direnç 3+6 = 9 Ω, devre akımı 18/9 = 2 A’dır. 6 Ω üzerinde V = 2·6 = 12 V düşer.
İdeal ampermetre yanlışlıkla direnç yerine üretecin kutuplarına doğrudan paralel bağlanırsa temel sorun nedir?
- A) Devre direncini sonsuza çıkarması
- B) Akımı her zaman sıfıra indirmesi
- C) Çok büyük akıma neden olabilecek kısa devre oluşturması
- D) Gerilimi otomatik iki katına çıkarması
- E) Üretecin yükünü değiştirmeden açığa çıkarması
Doğru cevap: C
Çözüm: İdeal ampermetrenin direnci sıfır kabul edilir. Üreteç uçlarını neredeyse sıfır dirençle birleştirmek kısa devre riski doğurur.
Üç adet özdeş 2 Ω direnç paralel bağlanırsa devrenin eşdeğer direnci kaç Ω olur?
- A) 1/3 Ω
- B) 1 Ω
- C) 2 Ω
- D) 3 Ω
- E) 2/3 Ω
Doğru cevap: E
Çözüm: n tane özdeş R direnç paralel bağlıysa R eş = R/n olur. 2 Ω değerindeki üç direnç için 2/3 Ω bulunur.
İki 6 Ω direnç önce seri bağlanıyor. Bu kol üçüncü 6 Ω dirençle paralel bağlanırsa eşdeğer direnç kaç Ω olur?
- A) 2 Ω
- B) 4 Ω
- C) 3 Ω
- D) 6 Ω
- E) 12 Ω
Doğru cevap: B
Çözüm: Seri kol 6+6 = 12 Ω’dur. Bu kol 6 Ω ile paralel olduğundan R eş = 12·6/(12+6) = 4 Ω olur.
İdeal 1,5 V gerilimli iki pil artı ucu eksi uca gelecek biçimde seri ve aynı yönde bağlanıyor. Devreye 6 Ω direnç takılırsa akım kaç A olur?
- A) 0,25 A
- B) 1 A
- C) 1,5 A
- D) 0,5 A
- E) 3 A
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı yönde seri bağlanan ideal pillerin gerilimleri toplanır: 1,5+1,5 = 3 V. Direnç 6 Ω ise I = 3/6 = 0,5 A.
9 V ve 3 V değerinde ideal iki kaynak birbirine zıt yönde seri bağlanmıştır. Devredeki tek direnç 3 Ω ise akımın büyüklüğü kaç A’dır?
- A) 2 A
- B) 1 A
- C) 3 A
- D) 4 A
- E) 6 A
Doğru cevap: A
Çözüm: Birbirine zıt seri bağlı kaynakların eşdeğer elektromotor kuvveti 9 − 3 = 6 V’tur. I = 6/3 = 2 A olur.
İdeal sabit gerilim kaynağına bağlı bir direncin değeri iki katına çıkarılırsa direncin harcadığı güç kaç katına iner?
- A) Dörtte birine iner.
- B) Değişmez.
- C) Yarısına iner.
- D) İki katına çıkar.
- E) Dört katına çıkar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerilim sabitken direnç gücü P = V²/R biçimindedir. R yerine 2R gelince güç ilk değerin yarısı olur.
4 Ω ve 6 Ω dirençler 12 V ideal kaynağa paralel bağlıdır. 6 Ω kolu devreden ayrılırsa kaynağın çekilen toplam akımı nasıl değişir?
- A) 5 A’den 2 A’e düşer.
- B) 3 A’den 5 A’e çıkar.
- C) 5 A olarak kalır.
- D) 3 A’den 6 A’e çıkar.
- E) 5 A’den 3 A’e düşer.
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıçta kollar 12/4 = 3 A ve 12/6 = 2 A çeker; toplam 5 A’dır. 6 Ω kolu çıkarıldığında yalnız 3 A kalır.