Elektrik yükünün SI birimi hangisidir?
- A) Ampere (A)
- B) Coulomb (C)
- C) Volt (V)
- D) Ohm (Ω)
- E) Watt (W)
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektrik yükü coulomb (C) ile ölçülür. Amper akımın, volt elektrik potansiyel farkının, ohm ise direncin birimidir.
Aynı işaretli iki noktasal elektrik yükü birbirine hangi tür kuvvet uygular?
- A) Çekme kuvveti
- B) Her zaman sıfır kuvvet
- C) Yalnız yer çekimi kuvveti
- D) İtme kuvveti
- E) Yalnız manyetik kuvvet
Doğru cevap: D
Çözüm: Elektrostatikte aynı işaretli yükler birbirini iter. Kuvvetin büyüklüğü yüklerin çarpımına ve aralarındaki uzaklığa bağlıdır.
Zıt işaretli iki noktasal yük birbirine nasıl etki eder?
- A) Birbirini çeker.
- B) Birbirini iter.
- C) Hiçbir kuvvet uygulamaz.
- D) Yalnız hızları eşitse iter.
- E) Her durumda yüksüz hâle gelir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Pozitif ve negatif yükler arasında elektrostatik çekim oluşur. Temas olmaksızın da birbirlerine kuvvet uygulayabilirler.
Elektronun elektrik yükünün işareti nedir?
- A) Pozitif
- B) Sıfır
- C) Negatif
- D) Hem pozitif hem negatif
- E) Sadece mıknatısta pozitif
Doğru cevap: C
Çözüm: Elektron temel negatif yük taşır. Proton aynı büyüklükte pozitif, nötron ise elektriksel olarak yüksüzdür.
Protonun elektrik yükü hakkında hangisi doğrudur?
- A) Negatif temel yük taşır.
- B) Elektrik yükü sıfırdır.
- C) Elektrondan iki kat büyük negatif yük taşır.
- D) Yalnız hareket ederken yük kazanır.
- E) Pozitif temel yük taşır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Proton +e elektrik yüküne sahiptir. Elektronun yükü −e’dir; büyüklükleri eşit, işaretleri zıttır.
Nötronun net elektrik yükü için hangisi doğrudur?
- A) Pozitiftir.
- B) Sıfırdır.
- C) Negatiftir.
- D) Protonunkinin iki katıdır.
- E) Elektronunkinin yarısıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Nötron elektriksel bakımdan nötrdür. Atomun çekirdeğinde protonla birlikte bulunabilse de net elektrik yükü taşımaz.
İki yalıtkan madde sürtünerek elektriklendiğinde yük aktarımına genellikle hangi parçacık neden olur?
- A) Proton
- B) Nötron
- C) Atom çekirdeği
- D) Elektron
- E) Foton
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürtünmeyle elektriklenmede maddeler arasında elektron aktarımı gerçekleşir. Protonlar normal katı elektriklenme süreçlerinde maddeler arası geçiş yapmaz.
Yalıtılmış, eşit yarıçaplı iki özdeş iletken kürenin yükleri +4 μC ve −2 μC’dir. Dokundurulup ayrıldıklarında her birinin yükü kaç μC olur?
- A) −1 μC
- B) +1 μC
- C) +2 μC
- D) −2 μC
- E) +3 μC
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam yük +4 − 2 = +2 μC’dir. Özdeş iletken küreler dokununca eşit paylaşır: +2/2 = +1 μC.
Özdeş iletken kürelerden biri +8 μC, diğeri nötrdür. Dokundurulup ayrıldıktan sonra her kürenin net yükü kaç μC olur?
- A) 0 μC
- B) +2 μC
- C) +8 μC
- D) +4 μC
- E) +16 μC
Doğru cevap: D
Çözüm: Yalıtılmış sistemde toplam +8 μC korunur. Özdeş küreler temas sonunda aynı potansiyele ve eşit net yüke ulaşır: +4 μC.
Yükleri −6 μC ve +2 μC olan özdeş iletken iki küre dokundurulup ayrılıyor. Son durumda her kürenin yükü kaç μC’dur?
- A) −2 μC
- B) −4 μC
- C) 0 μC
- D) +2 μC
- E) +4 μC
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam yük −6 + 2 = −4 μC’dir. Özdeş iletken kürelerde eşit paylaşım sonucunda her biri −2 μC olur.
Yalıtılmış iki cismin yükleri +5 μC ve +3 μC olduğuna göre sistemin toplam net yükü kaç μC’dur?
- A) +2 μC
- B) −2 μC
- C) +8 μC
- D) −8 μC
- E) +15 μC
Doğru cevap: C
Çözüm: Elektrik yükleri işaretleriyle cebirsel toplanır. İki pozitif yükün toplamı +5 + 3 = +8 μC’dir.
Nötr bir cisimden 3 elektron uzaklaştırılırsa cismin net yükü kaç coulomb olur? (e = 1,6×10⁻¹⁹ C)
- A) −4,8×10⁻¹⁹ C
- B) +1,6×10⁻¹⁹ C
- C) −1,6×10⁻¹⁹ C
- D) +3×10⁻¹⁹ C
- E) +4,8×10⁻¹⁹ C
Doğru cevap: E
Çözüm: Üç negatif yüklü elektron uzaklaştırılınca geriye +3e net yük kalır. q = 3·1,6×10⁻¹⁹ = +4,8×10⁻¹⁹ C olur.
Boşlukta +1 μC ve +1 μC noktasal yükler 0,30 m uzaklıktadır. Aralarındaki kuvvet büyüklüğü kaç N’dur? (k = 9×10⁹ N·m²/C²)
- A) 0,01 N
- B) 0,1 N
- C) 0,3 N
- D) 1 N
- E) 10 N
Doğru cevap: B
Çözüm: F = kq1q2/r² = 9×10⁹·10⁻¹²/0,09 = 0,1 N olur. Aynı işaretli yükler birbirini iter.
Boşlukta +2 μC ve +3 μC yükler 0,30 m aralıktadır. Kuvvetin büyüklüğü kaç N’dur? (k = 9×10⁹)
- A) 0,06 N
- B) 0,3 N
- C) 1,2 N
- D) 0,6 N
- E) 6 N
Doğru cevap: D
Çözüm: F = 9×10⁹·(2×10⁻⁶)(3×10⁻⁶)/(0,30)² = 0,6 N bulunur. Kuvvetin yönü iticidir.
Boşlukta +2 μC ve +8 μC yükler arasındaki uzaklık 0,60 m’dir. Coulomb kuvveti kaç N’dur? (k = 9×10⁹)
- A) 0,1 N
- B) 0,4 N
- C) 0,2 N
- D) 0,8 N
- E) 1,6 N
Doğru cevap: B
Çözüm: F = 9×10⁹·16×10⁻¹²/(0,60)² = 0,144/0,36 = 0,4 N olur. İki yük pozitif olduğundan kuvvet iticidir.
Boşlukta +2 μC ve +4 μC yüklerin uzaklığı 0,30 m iken Coulomb kuvveti 0,8 N’dur. Uzaklık 0,60 m yapılırsa kuvvet kaç N olur?
- A) 0,1 N
- B) 0,4 N
- C) 0,8 N
- D) 0,2 N
- E) 1,6 N
Doğru cevap: D
Çözüm: Uzaklık iki katına çıkarıldığından Coulomb kuvveti dörtte birine iner: 0,8/4 = 0,2 N olur.
Aynı doğru üzerinde x = 0 m’de +4 μC, x = 3 m’de +1 μC yükleri vardır. İki yük arasındaki elektrik alanın sıfır olduğu noktanın x koordinatı kaç metredir?
- A) 2 m
- B) 0,5 m
- C) 1 m
- D) 1,5 m
- E) 2,5 m
Doğru cevap: A
Çözüm: Aynı işaretli iki yük arasında alanlar zıt yönlüdür. Eşitlik 4/x² = 1/(3 − x)² verir ve x = 2 m bulunur.
Aynı doğru üzerinde x = 0 m’de +4 μC, x = 3 m’de −1 μC yükleri bulunuyor. Elektrik alanın sıfır olduğu nokta hangi x koordinatındadır?
- A) x = 1 m
- B) x = 2 m
- C) x = 6 m
- D) x = 3 m
- E) x = −3 m
Doğru cevap: C
Çözüm: Zıt işaretli yüklerin arasında alanlar aynı yönde olduğundan sıfır olamaz. Sağdaki bölgede 4/x² = 1/(x − 3)² ve x = 6 m bulunur.
x = −1 m’de +1 μC, x = +1 m’de −1 μC bulunuyor. Ortadaki x = 0 noktasında bileşke elektrik alanın büyüklüğü ve yönü nedir? (k = 9×10⁹)
- A) 0 N/C
- B) 9000 N/C, sola
- C) 9000 N/C, sağa
- D) 18 000 N/C, sola
- E) 18 000 N/C, sağa
Doğru cevap: E
Çözüm: Pozitif yükün alanı ortada sağa, negatif yükün alanı da negatif yüke doğru yani sağadır. Her biri 9000 N/C, toplam 18000 N/C sağa olur.
Birbirinden 2 m uzaktaki eşit büyüklükte iki pozitif noktasal yükün tam orta noktasında bileşke elektrik alan kaçtır?
- A) Kaynak yüklerden birinin alanı kadar
- B) 0 N/C
- C) İki alanın toplam büyüklüğü kadar
- D) Yalnız sola doğrudur
- E) Yalnız sağa doğrudur
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşit pozitif kaynakların tam ortada oluşturduğu elektrik alanlar eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Vektörel toplam sıfırdır.