Yalıtılmış, eşit yarıçaplı iki özdeş iletken kürenin yükleri +4 μC ve −2 μC’dir. Dokundurulup ayrıldıklarında her birinin yükü kaç μC olur?
- A) −1 μC
- B) +1 μC
- C) +2 μC
- D) −2 μC
- E) +3 μC
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam yük +4 − 2 = +2 μC’dir. Özdeş iletken küreler dokununca eşit paylaşır: +2/2 = +1 μC.
Özdeş iletken kürelerden biri +8 μC, diğeri nötrdür. Dokundurulup ayrıldıktan sonra her kürenin net yükü kaç μC olur?
- A) 0 μC
- B) +2 μC
- C) +8 μC
- D) +4 μC
- E) +16 μC
Doğru cevap: D
Çözüm: Yalıtılmış sistemde toplam +8 μC korunur. Özdeş küreler temas sonunda aynı potansiyele ve eşit net yüke ulaşır: +4 μC.
Yükleri −6 μC ve +2 μC olan özdeş iletken iki küre dokundurulup ayrılıyor. Son durumda her kürenin yükü kaç μC’dur?
- A) −2 μC
- B) −4 μC
- C) 0 μC
- D) +2 μC
- E) +4 μC
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam yük −6 + 2 = −4 μC’dir. Özdeş iletken kürelerde eşit paylaşım sonucunda her biri −2 μC olur.
Yalıtılmış iki cismin yükleri +5 μC ve +3 μC olduğuna göre sistemin toplam net yükü kaç μC’dur?
- A) +2 μC
- B) −2 μC
- C) +8 μC
- D) −8 μC
- E) +15 μC
Doğru cevap: C
Çözüm: Elektrik yükleri işaretleriyle cebirsel toplanır. İki pozitif yükün toplamı +5 + 3 = +8 μC’dir.
Nötr bir cisimden 3 elektron uzaklaştırılırsa cismin net yükü kaç coulomb olur? (e = 1,6×10⁻¹⁹ C)
- A) −4,8×10⁻¹⁹ C
- B) +1,6×10⁻¹⁹ C
- C) −1,6×10⁻¹⁹ C
- D) +3×10⁻¹⁹ C
- E) +4,8×10⁻¹⁹ C
Doğru cevap: E
Çözüm: Üç negatif yüklü elektron uzaklaştırılınca geriye +3e net yük kalır. q = 3·1,6×10⁻¹⁹ = +4,8×10⁻¹⁹ C olur.
Boşlukta +1 μC ve +1 μC noktasal yükler 0,30 m uzaklıktadır. Aralarındaki kuvvet büyüklüğü kaç N’dur? (k = 9×10⁹ N·m²/C²)
- A) 0,01 N
- B) 0,1 N
- C) 0,3 N
- D) 1 N
- E) 10 N
Doğru cevap: B
Çözüm: F = kq1q2/r² = 9×10⁹·10⁻¹²/0,09 = 0,1 N olur. Aynı işaretli yükler birbirini iter.
Boşlukta +2 μC ve +3 μC yükler 0,30 m aralıktadır. Kuvvetin büyüklüğü kaç N’dur? (k = 9×10⁹)
- A) 0,06 N
- B) 0,3 N
- C) 1,2 N
- D) 0,6 N
- E) 6 N
Doğru cevap: D
Çözüm: F = 9×10⁹·(2×10⁻⁶)(3×10⁻⁶)/(0,30)² = 0,6 N bulunur. Kuvvetin yönü iticidir.
İki sabit noktasal yük arasındaki uzaklık iki katına çıkartılırsa kuvvet büyüklüğü ilkinin kaç katı olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Coulomb yasasında yükler sabitken F ∝ 1/r²’dir. Uzaklık iki katına çıkınca kuvvet 1/4 katına düşer.
İki noktasal yükün büyüklükleri sırasıyla iki ve üç katına çıkarılırsa uzaklık aynı kaldığında Coulomb kuvveti kaç kat olur?
- A) 2 kat
- B) 3 kat
- C) 6 kat
- D) 5 kat
- E) 9 kat
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuvvet yük büyüklükleri çarpımıyla orantılıdır. Bir yük 2, diğeri 3 kat olunca F yeni = 2·3·F eski = 6F olur.
İki noktasal yük arasındaki uzaklık yarıya düşürülürse yükler sabitken kuvvet büyüklüğü kaç katına çıkar?
- A) Yarısına
- B) 2 katına
- C) 8 katına
- D) 16 katına
- E) 4 katına
Doğru cevap: E
Çözüm: Coulomb kuvveti uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. r/2 için 1/(r/2)² = 4/r² olur ve kuvvet dört katına çıkar.
Boşlukta +1 μC ve +4 μC noktasal yükler arasındaki uzaklık 0,60 m’dir. Kuvvet kaç N’dur? (k = 9×10⁹)
- A) 0,02 N
- B) 0,1 N
- C) 0,2 N
- D) 0,4 N
- E) 1 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Coulomb yasasıyla F = 9×10⁹·4×10⁻¹²/(0,60)² = 0,036/0,36 = 0,1 N bulunur. Yükler aynı işaretli olduğu için birbirlerini iter.
Birbirine 0,60 m uzaklıkta bulunan +2 μC ve +2 μC noktasal yüklerin Coulomb kuvveti kaç N’dur? (k = 9×10⁹)
- A) 0,05 N
- B) 0,2 N
- C) 0,4 N
- D) 0,1 N
- E) 1 N
Doğru cevap: D
Çözüm: Yüklerin çarpımı 4×10⁻¹² C², uzaklığın karesi 0,36 m²’dir. F = 9×10⁹·4×10⁻¹²/0,36 = 0,1 N.
Boşlukta +2 μC noktasal yükten 0,30 m uzakta oluşan elektrik alan büyüklüğü kaç N/C’dir? (k = 9×10⁹)
- A) 2×10⁵ N/C
- B) 2×10³ N/C
- C) 2×10⁴ N/C
- D) 4×10⁵ N/C
- E) 9×10⁵ N/C
Doğru cevap: A
Çözüm: Noktasal yükün alanı E = k|Q|/r² = 9×10⁹·2×10⁻⁶/0,09 = 2×10⁵ N/C olur.
−1 μC noktasal yükten 0,30 m uzaktaki elektrik alanın büyüklüğü ve yönü nedir? (k = 9×10⁹)
- A) 1×10⁵ N/C, yükten dışarı
- B) 1×10⁴ N/C, yüke doğru
- C) 1×10⁵ N/C, yüke doğru
- D) 3×10⁵ N/C, yükten dışarı
- E) 0 N/C
Doğru cevap: C
Çözüm: E = k|Q|/r² = 9×10⁹·10⁻⁶/0,09 = 10⁵ N/C. Negatif kaynak yükün alanı kendi yönüne doğrudur.
3×10⁴ N/C büyüklükte düzgün elektrik alan içindeki +2 μC deneme yüküne etki eden kuvvet kaç N’dur?
- A) 0,006 N
- B) 0,03 N
- C) 0,12 N
- D) 6 N
- E) 0,06 N
Doğru cevap: E
Çözüm: F = qE = 2×10⁻⁶·3×10⁴ = 6×10⁻² N yani 0,06 N bulunur. Pozitif yük alan yönünde kuvvet görür.
Büyüklüğü 10⁴ N/C olan düzgün elektrik alana yerleştirilmiş −2 μC yükün kuvvet büyüklüğü ve yönü hangisidir?
- A) 0,02 N, alan yönünde
- B) 0,02 N, alan yönüne zıt
- C) 0,2 N, alan yönüne zıt
- D) 2 N, alan yönünde
- E) 0 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuvvetin büyüklüğü |q|E = 2×10⁻⁶·10⁴ = 0,02 N’dur. Negatif yük, elektrik alan yönüne ters yönde kuvvet görür.
Düzgün yük dağılımlı iletken bir kürenin yüzey alanı 2 m² ve net yükü +6 μC ise ortalama yüzey yük yoğunluğu kaç μC/m² olur?
- A) 1 μC/m²
- B) 2 μC/m²
- C) 6 μC/m²
- D) 3 μC/m²
- E) 12 μC/m²
Doğru cevap: D
Çözüm: Ortalama yüzey yük yoğunluğu σ = q/A bağıntısıyla bulunur. +6 μC / 2 m² = +3 μC/m² olur.
Net yükleri +10 μC ve −4 μC olan eş yarıçaplı iletken iki küre dokundurulup ayrılıyor. Her birinin son yükü kaç μC olur?
- A) +3 μC
- B) −3 μC
- C) +2 μC
- D) +6 μC
- E) +7 μC
Doğru cevap: A
Çözüm: Sistem toplam yükü +6 μC’dir. Özdeş iletken küreler eşit yük paylaşır: +6/2 = +3 μC.
Nötr cisme 5 elektron fazladan verilirse net yük kaç coulomb olur? (e = 1,6×10⁻¹⁹ C)
- A) +8×10⁻¹⁹ C
- B) −5×10⁻¹⁹ C
- C) −8×10⁻¹⁹ C
- D) +5×10⁻¹⁹ C
- E) −1,6×10⁻¹⁹ C
Doğru cevap: C
Çözüm: Beş elektron eklemek beş negatif temel yük kazandırır. q = −5·1,6×10⁻¹⁹ = −8×10⁻¹⁹ C olur.
Bir noktasal yükten uzaklık üç katına çıkarılırsa elektrik alan büyüklüğü ilk değerinin kaç katı olur?
Doğru cevap: E
Çözüm: E = k|Q|/r² olduğundan uzaklık 3r olduğunda alan 1/9 oranına iner. Kuvvette olduğu gibi elektrik alan da ters kare yasasına uyar.