Aynı sıcaklıkta özdeş maddeden yapılmış iki düzgün parçanın kütleleri farklıysa hangi özelliği eşit kalabilir?
- A) Toplam kütleleri
- B) Hacimleri
- C) Ağırlıkları
- D) Yüzey alanları
- E) Özkütleleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Homojen aynı maddenin aynı koşullardaki özkütlesi parça miktarından bağımsızdır; kütle ve hacim miktara göre değişir.
Aynı tür moleküller arasındaki çekim kuvvetine ne ad verilir?
- A) Adezyon
- B) Kohezyon
- C) Sürtünme
- D) Yerçekimi ivmesi
- E) Esneklik potansiyeli
Doğru cevap: B
Çözüm: Kohezyon aynı tür moleküllerin birbirini çekmesidir; adezyon farklı maddelerin molekülleri arasındaki çekimdir.
Su damlasının cam yüzeye tutunmasında öne çıkan farklı madde molekülleri arasındaki çekim hangisidir?
- A) Kohezyon
- B) Atalet
- C) Manyetik indüksiyon
- D) Adezyon
- E) Radyoaktivite
Doğru cevap: D
Çözüm: Adezyon farklı tür moleküller arasındaki çekimi ifade eder; cam ve suyun etkileşiminde bu özellik belirgin olabilir.
Su yüzeyinin ince bir zar gibi davranmasına katkıda bulunan olay hangisidir?
- A) Yüzey gerilimi
- B) Günlük sıcaklık farkı
- C) Yer değiştirme
- D) Isı iletimi
- E) Elektriksel direnç
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzey gerilimi sıvı yüzeyindeki moleküller arası etkileşimle ilişkilidir; küçük canlıların su yüzeyinde durmasına katkı sağlayabilir.
İnce bir cam boruda suyun çevresindeki su seviyesinden yukarı çıkabilmesi hangi olaydır?
- A) Isıl denge
- B) Ses yansıması
- C) Kılcallık
- D) Kırılma indisi
- E) Kütle korunumu
Doğru cevap: C
Çözüm: Kılcallık; adezyon, kohezyon ve yüzey geriliminin ortak etkileriyle dar borularda sıvı seviyesinin değişmesidir.
Bir cismin ölçülen hacmi için SI sisteminde kullanılan birim hangisidir?
- A) Metre (m)
- B) Kilogram (kg)
- C) Saniye (s)
- D) Newton (N)
- E) Metreküp (m³)
Doğru cevap: E
Çözüm: Hacim uzunluğun üçüncü kuvvetiyle ölçülür; SI hacim birimi metreküptür, litre ve santimetreküp de pratikte kullanılır.
Özkütleleri sırasıyla 0,7 ve 1,0 g/cm³ olan, birbiriyle karışmayan iki sıvı aynı kaba konursa genel olarak hangisi üstte kalır?
- A) 1,0 g/cm³ olan sıvı
- B) İkisi aynı yükseklikte sert tabaka oluşturur
- C) 0,7 g/cm³ olan sıvı
- D) Her zaman yoğun olan sıvı üste çıkar
- E) Özkütle karşılaştırması önemsizdir
Doğru cevap: C
Çözüm: Birbiriyle karışmayan sıvılar dengede katmanlaşırken özkütlesi küçük olan genel olarak üst tabakayı oluşturur.
Camı ıslatan bir sıvının daha ince bir kılcal boruda yükselmesi, aynı koşullardaki kalın boruya göre nasıl değişir?
- A) Daha az yükselir
- B) Hiç yükselmez
- C) Yalnız borunun rengine bağlıdır
- D) Mutlaka ters yönde akar
- E) Daha fazla yükselir
Doğru cevap: E
Çözüm: Islatan sıvılarda kılcal yükselme yaklaşık olarak boru yarıçapıyla ters ilişkilidir; ince boruda yükselme artar.
Bir öğrenci cetvelle uzunluğu 12,3 cm olarak okuyorsa, gösterimdeki son basamağın değeri kaç santimetredir?
- A) 1 cm
- B) 0,1 cm
- C) 10 cm
- D) 0,01 cm
- E) 100 cm
Doğru cevap: B
Çözüm: 12,3 cm ölçümünde son yazılan basamak onda bir santimetredir; hassasiyet ölçüm düzenine bağlıdır.
Cam kapta suyun yüzeyinin kenarlarda ortasına göre yükselip içbükey görünmesi hangi ilişkiyle açıklanır?
- A) Yalnız yerçekiminin sıfırlanmasıyla
- B) Suyun kendi ağırlığının yok olmasıyla
- C) Camın mutlaka mıknatıs olmasıyla
- D) Su–cam adezyonunun sıvı yüzeyindeki davranışa etkisiyle
- E) Kabın her zaman vakumda bulunmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Su camı ıslatabildiğinden duvar yakınındaki adezyon etkileri su yüzeyinin içbükey menisküs oluşturmasına katkı sağlar.
Kenar uzunluğu 4 cm olan küp biçimindeki homojen cismin hacmi kaç cm³ olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Küpün hacmi kenarın üçüncü kuvvetidir: 4×4×4=64 cm³. Alan formülüyle hacim formülü karıştırılmamalıdır.
Kütlesi 128 g ve kenarı 4 cm olan küpün özkütlesi kaç g/cm³ olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: Önce hacim 4³=64 cm³ bulunur. Ardından d=128/64=2 g/cm³ hesaplanır.
Özkütlesi 5 g/cm³ olan homojen bir maddenin 10 cm³ hacimli parçası 50 g ise aynı koşullarda 30 cm³ parçasının kütlesi kaç gramdır?
- A) 30
- B) 50
- C) 100
- D) 250
- E) 150
Doğru cevap: E
Çözüm: Aynı maddenin özkütlesi sabitken kütle hacimle doğru orantılıdır: m=d·V=5×30=150 gram.
Aynı doğrultuda doğuya 10 N ve batıya 6 N kuvvet uygulandığında bileşke kuvvetin yönü ve büyüklüğü hangisidir?
- A) Batıya 4 N
- B) Doğuya 16 N
- C) Doğuya 4 N
- D) Batıya 16 N
- E) Sıfır N
Doğru cevap: C
Çözüm: Zıt yönlü vektörlerde bileşke büyüklüklerin farkıdır: 10−6=4 N; yön büyük kuvvetin yönü olan doğudur.
Kütlesi 4 kg olan bir cismin Dünya’daki ağırlığı 40 N kabul ediliyor. Yerçekimi ivmesinin yarı olduğu ortamda kütlesi ve ağırlığı ne olur?
- A) 2 kg ve 20 N
- B) 4 kg ve 40 N
- C) 8 kg ve 20 N
- D) 2 kg ve 40 N
- E) 4 kg ve 20 N
Doğru cevap: E
Çözüm: Kütle konuma bağlı değişmez; ağırlık G=mg olduğundan yerçekimi ivmesi yarıya inince 40 N’den 20 N’ye düşer.
Kütlesi sabit bir örneğin hacmi 10 cm³’ten 12 cm³’e çıkıyor. Son özkütlenin ilk özkütleye oranı kaçtır?
- A) 6/5
- B) 5/6
- C) 1/2
- D) 1
- E) 2
Doğru cevap: B
Çözüm: d=m/V olduğundan sabit kütlede özkütle hacimle ters orantılıdır: dSon/dİlk=10/12=5/6.
Bir öğrenci özkütlesi 4 g/cm³ olan homojen katının kütlesini 120 g buluyor. Bu cismin hacmini ölçen silindirde başlangıç 50 mL ise son seviye kaç mL olur?
- A) 30
- B) 54
- C) 90
- D) 80
- E) 170
Doğru cevap: D
Çözüm: Hacim V=m/d=120/4=30 cm³ olur. Başlangıç 50 mL olduğundan seviye 80 mL’ye çıkar.
Camı ıslatan aynı sıvının aynı sıcaklıktaki iki kılcal boruda yükselme miktarları karşılaştırılıyor. İkinci borunun iç yarıçapı birincinin iki katıysa yükselme yaklaşık nasıl değişir?
- A) Yarıya iner
- B) İki katına çıkar
- C) Dört katına çıkar
- D) Değişmez
- E) Sıfırdan küçük olur
Doğru cevap: A
Çözüm: Kılcal yükselme uygun varsayımlarda boru yarıçapıyla ters orantılıdır; yarıçap iki katına çıkarsa yükselme yarıya düşer.
Yüzey gerilimini inceleyen öğrenci aynı temiz su için sıcaklığın etkisini araştıracak. Bilimsel olarak uygun yöntem hangisidir?
- A) Sıcaklıkla birlikte sıvı türü ve kabın her seferinde değiştirilmesi
- B) Hiçbir gözlem yapılmadan sonuç yazılması
- C) Kabın ve sıvı türünün aynı tutulup sıcaklığın kontrollü değiştirilmesi
- D) Aynı anda tüm değişkenlerin bilinçsizce değiştirilmesi
- E) Yalnız başka deneyin başlığının kopyalanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kontrollü deneyde bağımsız değişken sıcaklıktır; diğer etkili koşullar olabildiğince sabit tutulur ve sonuç ölçülür.
Kütle ve hacim ölçümünde sırasıyla kilogram ile metreküp kullanılıyorsa özkütlenin birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) kg·m³
- B) m³/kg
- C) kg/s
- D) N/m
- E) kg/m³
Doğru cevap: E
Çözüm: Özkütle kütle/hacim olduğundan SI türetilmiş birimi kg/m³ biçimindedir; çarpım veya ters oran değildir.