Kütlesi 600 g, hacmi 200 cm³ olan homojen cismin özkütlesi kaç g/cm³ olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Özkütle kütlenin hacme oranıdır: 600/200=3 g/cm³. İşlemde birimler uyumludur.
0,8 g/cm³ özkütlenin kg/m³ birimindeki karşılığı kaçtır?
- A) 0,8
- B) 8
- C) 80
- D) 800
- E) 8.000
Doğru cevap: D
Çözüm: 1 g/cm³ = 1.000 kg/m³ olduğundan 0,8 × 1.000=800 kg/m³ bulunur; birim dönüşümünde hacmin küpü unutulmamalıdır.
Kütlesi 1,5 kg olan cismin gram cinsinden kütlesi kaçtır?
- A) 1.500
- B) 15
- C) 150
- D) 15.000
- E) 0,0015
Doğru cevap: A
Çözüm: 1 kilogram 1.000 gramdır. Bu nedenle 1,5 kilogram 1.500 grama eşittir; dönüştürme hacim değil kütle birimidir.
1 m³ hacim kaç litreye eşittir?
- A) 10
- B) 100
- C) 1.000
- D) 10.000
- E) 100.000
Doğru cevap: C
Çözüm: 1 m³ = 1.000 dm³ ve 1 dm³ = 1 L olduğundan bir metreküp 1.000 litredir.
Dereceli silindirde su seviyesi 40 mL’den 65 mL’ye çıkıyorsa tamamen batan taşın hacmi kaç cm³ olur?
- A) 15
- B) 40
- C) 65
- D) 105
- E) 25
Doğru cevap: E
Çözüm: Taşın hacmi son hacim eksi ilk hacimdir: 65−40=25 mL. 1 mL, 1 cm³ hacme eşittir.
Kütlesi 240 g ve özkütlesi 2 g/cm³ olan homojen maddenin hacmi kaç cm³ olur?
- A) 60
- B) 120
- C) 80
- D) 240
- E) 480
Doğru cevap: B
Çözüm: d=m/V bağıntısından V=m/d olur. 240/2=120 cm³; özkütle sabitken kütle hacimle doğru orantılıdır.
Bir maddenin kütle–hacim grafiğinde 8 cm³ hacme karşılık 24 g kütle okunuyor. Grafiğin eğimi kaç g/cm³ olur?
Doğru cevap: D
Çözüm: Kütle düşey, hacim yatay eksendeyse eğim m/V olur. 24/8=3 g/cm³, yani özkütledir.
Bir cisim özdeş dört eşit parçaya ayrılıyor. Parçaların her birinin özkütlesi için hangi ifade doğrudur?
- A) Cismin başlangıçtaki özkütlesine eşittir
- B) Dörtte birine düşer
- C) Dört katına çıkar
- D) Sıfır olur
- E) Her zaman iki katına çıkar
Doğru cevap: A
Çözüm: Homojen maddenin parça miktarı küçülürken kütle ve hacim aynı oranda değişir; oran olan özkütle değişmez.
Bir cismin kütlesi 200 g, özkütlesi 4 g/cm³ ise hacmi kaç cm³ olur?
- A) 25
- B) 40
- C) 50
- D) 80
- E) 800
Doğru cevap: C
Çözüm: Hacim kütle/özkütle bağıntısıyla bulunur: V=200/4=50 cm³. Kütle ve özkütle birimleri uyumludur.
Aynı miktarda ısı alarak genleşen, kütlesi değişmeyen bir maddenin hacmi artarsa özkütlesi nasıl değişir?
- A) Artar
- B) Değişmez
- C) Sıfırdan küçük olur
- D) Mutlaka iki katına çıkar
- E) Azalır
Doğru cevap: E
Çözüm: d=m/V bağıntısında kütle sabitken hacmin büyümesi özkütleyi küçültür; maddeye özgü istisnalar dikkate alınarak verilen varsayım kullanılır.
Kütlesi 2 kg olan cismin yerçekimi ivmesinin 10 N/kg kabul edildiği yerde ağırlığı kaç N olur?
- A) 0,2
- B) 20
- C) 2
- D) 10
- E) 200
Doğru cevap: B
Çözüm: Ağırlık G=m·g ile hesaplanır: 2 kg ×10 N/kg=20 N. Kütle ile ağırlık farklı büyüklüklerdir.
Bir cisim Dünya’dan yerçekimi daha küçük olan bir gök cismine götürüldüğünde hangisi değişmeden kalır?
- A) Ağırlığı
- B) Dinamometrede okunan kuvvet
- C) Yerçekimi ivmesi
- D) Kütlesi
- E) Cisme etki eden çekim kuvveti
Doğru cevap: D
Çözüm: Cismin madde miktarı değişmiyorsa kütlesi sabittir; ağırlığı bulunduğu yerdeki yerçekimi ivmesine bağlıdır.
Biri 2 cm³ hacimde 10 g, diğeri 6 cm³ hacimde 30 g olan iki örnek için hangi sonuç doğrudur?
- A) Özkütleleri eşittir
- B) Birincinin özkütlesi üç kattır
- C) İkincinin özkütlesi üç kattır
- D) Birincinin özkütlesi sıfırdır
- E) Özkütleleri hacim farkına eşittir
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk örnekte 10/2=5 g/cm³; ikincide 30/6=5 g/cm³ bulunur. Hacimleri farklı olsa da özkütleleri eşittir.
Özkütleleri sırasıyla 0,7 ve 1,0 g/cm³ olan, birbiriyle karışmayan iki sıvı aynı kaba konursa genel olarak hangisi üstte kalır?
- A) 1,0 g/cm³ olan sıvı
- B) İkisi aynı yükseklikte sert tabaka oluşturur
- C) 0,7 g/cm³ olan sıvı
- D) Her zaman yoğun olan sıvı üste çıkar
- E) Özkütle karşılaştırması önemsizdir
Doğru cevap: C
Çözüm: Birbiriyle karışmayan sıvılar dengede katmanlaşırken özkütlesi küçük olan genel olarak üst tabakayı oluşturur.
Camı ıslatan bir sıvının daha ince bir kılcal boruda yükselmesi, aynı koşullardaki kalın boruya göre nasıl değişir?
- A) Daha az yükselir
- B) Hiç yükselmez
- C) Yalnız borunun rengine bağlıdır
- D) Mutlaka ters yönde akar
- E) Daha fazla yükselir
Doğru cevap: E
Çözüm: Islatan sıvılarda kılcal yükselme yaklaşık olarak boru yarıçapıyla ters ilişkilidir; ince boruda yükselme artar.
Bir öğrenci cetvelle uzunluğu 12,3 cm olarak okuyorsa, gösterimdeki son basamağın değeri kaç santimetredir?
- A) 1 cm
- B) 0,1 cm
- C) 10 cm
- D) 0,01 cm
- E) 100 cm
Doğru cevap: B
Çözüm: 12,3 cm ölçümünde son yazılan basamak onda bir santimetredir; hassasiyet ölçüm düzenine bağlıdır.
Cam kapta suyun yüzeyinin kenarlarda ortasına göre yükselip içbükey görünmesi hangi ilişkiyle açıklanır?
- A) Yalnız yerçekiminin sıfırlanmasıyla
- B) Suyun kendi ağırlığının yok olmasıyla
- C) Camın mutlaka mıknatıs olmasıyla
- D) Su–cam adezyonunun sıvı yüzeyindeki davranışa etkisiyle
- E) Kabın her zaman vakumda bulunmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Su camı ıslatabildiğinden duvar yakınındaki adezyon etkileri su yüzeyinin içbükey menisküs oluşturmasına katkı sağlar.
Kenar uzunluğu 4 cm olan küp biçimindeki homojen cismin hacmi kaç cm³ olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Küpün hacmi kenarın üçüncü kuvvetidir: 4×4×4=64 cm³. Alan formülüyle hacim formülü karıştırılmamalıdır.
Kütlesi 128 g ve kenarı 4 cm olan küpün özkütlesi kaç g/cm³ olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: Önce hacim 4³=64 cm³ bulunur. Ardından d=128/64=2 g/cm³ hesaplanır.
Özkütlesi 5 g/cm³ olan homojen bir maddenin 10 cm³ hacimli parçası 50 g ise aynı koşullarda 30 cm³ parçasının kütlesi kaç gramdır?
- A) 30
- B) 50
- C) 100
- D) 250
- E) 150
Doğru cevap: E
Çözüm: Aynı maddenin özkütlesi sabitken kütle hacimle doğru orantılıdır: m=d·V=5×30=150 gram.