Coğrafi Kuzey Kutbu yakınındaki Dünya manyetik kutbu, pusulanın N ucunu çekmesi bakımından hangi türdür?
- A) Manyetik kuzey kutbu gibi iter.
- B) Tamamen manyetiksiz bölgedir.
- C) Elektriksel artı kutup gibi davranır.
- D) Her durumda mıknatısla etkisizdir.
- E) Manyetik güney kutbu gibi davranır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Pusulanın kuzeyi gösteren N ucu, karşıt manyetik kutba yönelir. Bu nedenle coğrafi kuzey çevresi manyetik güney kutbu gibi düşünülür.
Özkütle hesaplamak için hangi oran kullanılır?
- A) Hacim / zaman
- B) Kütle / hacim
- C) Kuvvet / uzunluk
- D) Hacim / sıcaklık
- E) Zaman / kütle
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir maddenin özkütlesi kütlesinin hacmine oranıdır; birimi g/cm³ veya kg/m³ biçiminde verilebilir.
Elektriksel direncin SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Volt (V)
- B) Amper (A)
- C) Ohm (Ω)
- D) Coulomb (C)
- E) Watt (W)
Doğru cevap: C
Çözüm: İletkenin akıma gösterdiği elektriksel direnç ohm ile ölçülür. Ohm yasasına göre R = V/I bağıntısından birim V/A olur.
Pascal prensibi hangi olguyu açıklar?
- A) Isının yalnız sıvılarda taşınmasını
- B) Bütün cisimlerin suda batmasını
- C) Sıvıların her zaman gazlaşmasını
- D) İpe uygulanan kuvvetin kaybolmasını
- E) Kapalı ve dengedeki sıkıştırılamaz sıvıya uygulanan basınç değişiminin her noktaya iletilmesini
Doğru cevap: E
Çözüm: Pascal prensibine göre kapalı bir sıvıya dışarıdan uygulanan basınç değişimi sıvının her yönüne iletilir. Hidrolik sistemler bu ilkeye dayanır.
İlk hızı sıfır olan cisim 2 m/s² sabit ivmeyle 3 saniye ilerliyor. Son hızı kaç m/s olur?
Doğru cevap: D
Çözüm: Sabit ivmeli doğrusal harekette son hız v=v0+a·t ile bulunur: 0+2×3=6 m/s; ilk hız sıfırdır.
Cam kapta suyun yüzeyinin kenarlarda ortasına göre yükselip içbükey görünmesi hangi ilişkiyle açıklanır?
- A) Yalnız yerçekiminin sıfırlanmasıyla
- B) Suyun kendi ağırlığının yok olmasıyla
- C) Camın mutlaka mıknatıs olmasıyla
- D) Su–cam adezyonunun sıvı yüzeyindeki davranışa etkisiyle
- E) Kabın her zaman vakumda bulunmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Su camı ıslatabildiğinden duvar yakınındaki adezyon etkileri su yüzeyinin içbükey menisküs oluşturmasına katkı sağlar.
Bir bobinin belirli yüzüne karşıdan bakıldığında akım saat yönünün tersinde dolanıyorsa bu yüz hangi manyetik kutuptur?
- A) N kutbu
- B) S kutbu
- C) Elektriksel artı kutup
- D) Elektriksel eksi kutup
- E) Kutup oluşmaz
Doğru cevap: A
Çözüm: Sağ elin kıvrılan parmakları akım yönünü izlediğinde başparmak bobinin N kutbunu gösterir. Saat yönünün tersine akım görülen yüz N’dir.
Dalga hızı sabitken dalga boyu iki katına çıkarsa frekans nasıl değişir?
- A) İki katına çıkar.
- B) Dört katına çıkar.
- C) Değişmez.
- D) Yarıya düşer.
- E) Üç katına çıkar.
Doğru cevap: D
Çözüm: v=λf bağıntısında hız sabitken dalga boyu ile frekans ters orantılıdır.
Hacminin 0,002 m³’lük bölümü suya batmış cisme etki eden kaldırma kuvveti kaç N’dur? (ρsu = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²)
- A) 2 N
- B) 20 N
- C) 10 N
- D) 40 N
- E) 200 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Fk = ρgVbatan = 1000·10·0,002 = 20 N bulunur. Cismin toplam hacmi değil batan hacmi kullanılır.
Isı sığası 200 J/°C olan cismin sıcaklığı 5 °C artırılırsa ne kadar ısı gerekir?
- A) 40 J
- B) 1000 J
- C) 200 J
- D) 500 J
- E) 2000 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Isı sığası C = Q/ΔT olduğundan Q = CΔT yazılır. 200·5 = 1000 J olur.
İnce kenarlı merceğe odak uzaklığından daha uzakta olan gerçek cismin görüntüsü çoğunlukla nasıldır?
- A) Gerçek ve ters
- B) Sanal ve düz
- C) Sanal ve ters
- D) Her zaman görüntüsüz
- E) Daima aynı boyda sanal
Doğru cevap: A
Çözüm: Yakınsak mercekte cisim odak dışındaysa ışınlar merceğin öbür tarafında kesişip gerçek, ters görüntü oluşturur.
Büyüklüğü 10⁴ N/C olan düzgün elektrik alana yerleştirilmiş −2 μC yükün kuvvet büyüklüğü ve yönü hangisidir?
- A) 0,02 N, alan yönünde
- B) 0,02 N, alan yönüne zıt
- C) 0,2 N, alan yönüne zıt
- D) 2 N, alan yönünde
- E) 0 N
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuvvetin büyüklüğü |q|E = 2×10⁻⁶·10⁴ = 0,02 N’dur. Negatif yük, elektrik alan yönüne ters yönde kuvvet görür.
Bir kuvvetin yer değiştirmeye bağlı grafiğinde F, x = 0’da 0 N’den x = 4 m’de 10 N’ye doğrusal artıyor. 0–4 m aralığında yapılan iş kaç jouledür?
- A) 10 J
- B) 40 J
- C) 20 J
- D) 14 J
- E) 5 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuvvet–konum grafiği altında kalan alan iştir. Alan bir üçgen olduğundan W = 4·10/2 = 20 J olur.
Hacmi 0,004 m³, yoğunluğu 600 kg/m³ olan homojen blok, yoğunluğu 1000 kg/m³ suda serbestçe yüzüyor. Batan hacim kaç m³’tür?
- A) 0,0024 m³
- B) 0,0016 m³
- C) 0,0020 m³
- D) 0,0032 m³
- E) 0,0040 m³
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüzen cisimde batan hacim oranı 600/1000 = 0,6’dır. Batan hacim 0,6·0,004 = 0,0024 m³ olur.
Bir kamyon ve otomobil çarpışırken birbirlerine uyguladıkları kuvvetler için hangi sonuç zorunludur?
- A) Kamyonun uyguladığı kuvvet daima daha büyüktür
- B) Otomobilin uyguladığı kuvvet her zaman sıfırdır
- C) Kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yöndedir
- D) Kuvvetler aynı cisme uygulandığından yok olur
- E) Kuvvetler yalnız aynı yöndedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Newton’un üçüncü yasasına göre etki–tepki kuvvetleri farklı cisimlerde eşit büyüklükte ve zıt yöndedir.
İdeal sabit gerilim kaynağına bağlı bir direncin değeri iki katına çıkarılırsa direncin harcadığı güç kaç katına iner?
- A) Dörtte birine iner.
- B) Değişmez.
- C) Yarısına iner.
- D) İki katına çıkar.
- E) Dört katına çıkar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerilim sabitken direnç gücü P = V²/R biçimindedir. R yerine 2R gelince güç ilk değerin yarısı olur.
Negatif noktasal kaynağın elektrik alanı içeri doğru yönelmişken bu alana bırakılan negatif deneme yükünün elektriksel kuvvet yönü nasıldır?
- A) Alanla aynı, kaynağa doğrudur.
- B) Alan yönüne ters, kaynak yükten dışarı doğrudur.
- C) Her zaman sıfırdır.
- D) Yalnız yukarı yönlüdür.
- E) Kaynağa dik yörünge boyunca zorunlu teğettir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektrik alan pozitif deneme yüküne etki edecek yön olarak tanımlanır. Negatif deneme yükünde F = qE ters yönlüdür; iki negatif yük birbirini iter.
Kaynak şiddeti 3 katına, dik ekrana uzaklık 2 katına çıkarılırsa aydınlanma oranı E₂/E₁ kaçtır?
- A) 3/4
- B) 6
- C) 1/6
- D) 2/3
- E) 3/2
Doğru cevap: A
Çözüm: E∝I/r² olduğundan oran 3/(2²)=3/4 olarak bulunur.
Bir atma 36 m’yi 3 s’de alıyor. Aynı ortamda λ=4 m ise frekans kaç Hz olur?
- A) 1 Hz
- B) 2 Hz
- C) 9 Hz
- D) 3 Hz
- E) 12 Hz
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce dalga hızı v=36/3=12 m/s; ardından f=v/λ=12/4=3 Hz bulunur.
Isıca yalıtılmış bir kapta 200 g, 60 °C suyla 100 g, 0 °C buz karıştırılıyor. c_su = 4,2 J/(g·°C), L_erime = 334 J/g. Son sıcaklık yaklaşık kaç °C olur?
- A) 0 °C
- B) 6,7 °C
- C) 20 °C
- D) 30 °C
- E) 13,5 °C
Doğru cevap: E
Çözüm: Sıcak su 0 °C’ye kadar 50400 J verir; buzun erimesi 33400 J gerektirir. Kalan 17000 J, 300 g suyu 17000/(300·4,2) ≈ 13,5 °C ısıtır.