Bir cismin hareketli ya da durgun olduğunu belirlemek için öncelikle ne seçilir?
- A) Yalnız cismin rengi
- B) Referans noktası
- C) Ortamın kokusu
- D) Cismin kimyasal adı
- E) Günün mevsimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Hareket, bir referans noktasına göre konumun zamanla değişmesidir; aynı cisim farklı gözlemcilere göre farklı değerlendirilebilir.
Bir aracın hareket boyunca izlediği yolun toplam uzunluğunu ifade eden büyüklük hangisidir?
- A) Yer değiştirme vektörü
- B) İvme
- C) Bileşke kuvvet
- D) Alınan yol
- E) Kütle
Doğru cevap: D
Çözüm: Alınan yol izlenen güzergâhın toplam uzunluğudur; skaler büyüklüktür ve yön bilgisi içermez.
Bir hareketlinin ilk konumundan son konumuna çizilen yönlü doğru parçasıyla hangi büyüklük ifade edilir?
- A) Yer değiştirme
- B) Toplam yol
- C) Ortalama sürat
- D) Enerji
- E) Sürtünme katsayısı
Doğru cevap: A
Çözüm: Yer değiştirme son konum eksi ilk konumla tanımlanan vektördür; izlenen güzergâhtan bağımsızdır.
Toplam alınan yolun toplam zamana bölünmesiyle bulunan büyüklük hangisidir?
- A) Ortalama hız vektörü
- B) İvme
- C) Ortalama sürat
- D) Ağırlık
- E) Kuvvet momenti
Doğru cevap: C
Çözüm: Ortalama sürat tüm hareket boyunca alınan yolun geçen toplam süreye oranıdır; birimi m/s olabilir.
Yer değiştirmenin geçen zamana oranı hangi büyüklüğü verir?
- A) Ortalama sürat
- B) Toplam yol
- C) Duran kütle
- D) Sürtünme kuvveti
- E) Ortalama hız
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortalama hız vektöreldir ve yer değiştirme/toplam zaman bağıntısıyla bulunur; yönü önemlidir.
Bir hareketlinin hızının zamana göre değişimini gösteren fiziksel büyüklük hangisidir?
- A) Hacim
- B) İvme
- C) Yoğunluk
- D) Alınan yol
- E) Isı
Doğru cevap: B
Çözüm: İvme hız vektörünün zamanla değişim hızıdır; hızın büyüklüğü veya yönü değiştiğinde ivme oluşabilir.
Süratin SI birimi hangisidir?
- A) Kilogram (kg)
- B) Newton (N)
- C) Metreküp (m³)
- D) Metre/saniye (m/s)
- E) Kelvin (K)
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürat yol/zaman oranıdır; SI birimleri kullanıldığında metre/saniye elde edilir.
120 metre yolu 20 saniyede alan kişinin ortalama sürati kaç m/s olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortalama sürat alınan toplam yolun toplam zamana bölümüdür: 120/20=6 m/s.
Bir kişi 40 m doğuya, ardından 15 m batıya yürüyor. Yer değiştirmesinin yönü ve büyüklüğü nedir?
- A) Doğuya 55 m
- B) Batıya 25 m
- C) Batıya 55 m
- D) Doğuya 25 m
- E) 0 m
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğu pozitif alınırsa yer değiştirme 40−15=25 metredir ve yönü doğudur; yol ise 55 metredir.
Bir araç ilk 10 saniyede 40 m, sonraki 30 saniyede 160 m yol alıyor. Ortalama sürati kaç m/s olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam yol 200 m, toplam süre 40 s olduğundan ortalama sürat 200/40=5 m/s olur.
Bir koşucu turunu 60 saniyede başladığı noktada bitiriyor. Turu boyunca ortalama hız vektörü kaç m/s olur?
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç ve bitiş noktaları aynı olduğundan yer değiştirme sıfırdır; ortalama hız da sıfırdır, ortalama sürat olmayabilir.
Bir aracın doğu yönündeki hızı 2 m/s’den 10 m/s’ye 4 saniyede çıkarsa ortalama ivmesi kaç m/s² olur?
- A) Doğuya 3
- B) Batıya 2
- C) Doğuya 8
- D) Batıya 8
- E) Doğuya 2
Doğru cevap: E
Çözüm: İvme hız değişiminin süreye oranıdır: (10−2)/4=2 m/s² bulunur ve yönü doğudur; başlangıç hızı da doğuya doğrudur.
Doğuya doğru 15 m/s hızla giden araç 5 saniyede 5 m/s hıza düşüyor. Doğuyu pozitif alırsak ivmesi kaç m/s² olur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Ortalama ivme (5−15)/5=−2 m/s²dir; aracın hızı hâlâ doğuya olsa da ivme batı yönündedir.
Kütlesi 2 kg olan cismin ivmesi 3 m/s² ise net kuvvetin büyüklüğü kaç newtondur?
Doğru cevap: D
Çözüm: Newton’un ikinci yasası Fnet=m·a olduğundan 2 kg ×3 m/s²=6 N bulunur; kuvvetin yönü ivmenin yönüyle aynıdır.
Bir kişi 30 m doğuya, 10 m batıya ve 20 m doğuya toplam 12 saniyede yürüyor. Ortalama sürati kaç m/s olur?
- A) 10/3
- B) 5
- C) 10/12
- D) 20/12
- E) 60
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam yol 30+10+20=60 metredir; ortalama sürat toplam yol/toplam zaman=60/12=5 m/s.
Bir kişi 30 m doğuya, 10 m batıya ve 20 m doğuya toplam 12 saniyede yürüyor. Ortalama hızının doğu yönündeki bileşeni kaç m/s olur?
- A) +5
- B) −10/3
- C) +60
- D) +10/3
- E) 0
Doğru cevap: D
Çözüm: Yer değiştirme 30−10+20=40 m doğuya olur; ortalama hız +40/12=+10/3 m/sdir.
Bir aracın hızı ilk 4 saniye +5 m/s, sonraki 2 saniye −3 m/s ise altı saniyede yer değiştirmesi kaç metredir?
- A) +14
- B) +26
- C) −14
- D) +20
- E) −6
Doğru cevap: A
Çözüm: Hız–zaman grafiğindeki işaretli alan yer değiştirmedir: 5×4+(−3)×2=20−6=+14 m.
Bir aracın hızı ilk 4 saniye +5 m/s, sonraki 2 saniye −3 m/s ise toplam aldığı yol kaç metredir?
- A) 14
- B) 20
- C) 26
- D) 23
- E) 32
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam yol işaretlerden bağımsızdır: |5|×4 + |−3|×2=20+6=26 m; yer değiştirme ise 14 mdir.
Hızı 0’dan 8 m/s’ye ilk 4 saniyede doğrusal artan, sonraki 3 saniye 8 m/s kalan cismin toplam yer değiştirmesi kaç metredir?
- A) 16
- B) 24
- C) 32
- D) 56
- E) 40
Doğru cevap: E
Çözüm: Hız–zaman grafiğinde üçgen alan 4×8/2=16 m ve dikdörtgen alan 3×8=24 m; toplam 40 m olur.
İlk hızı 3 m/s olan cisim, hareket yönünde 2 m/s² sabit ivmeyle 5 saniye ilerliyor. Yer değiştirmesi kaç metredir?
- A) 15
- B) 40
- C) 25
- D) 30
- E) 65
Doğru cevap: B
Çözüm: Sabit ivmede yer değiştirme x=v0t+(1/2)at²=3×5+0,5×2×25=15+25=40 metredir; ivme hareketle aynı yöndedir.