Bir cismin sürati iki katına çıkarsa kütlesi değişmediğinde kinetik enerjisi kaç kat olur?
- A) 4 kat
- B) 2 kat
- C) 8 kat
- D) 1/2 kat
- E) Değişmez
Doğru cevap: A
Çözüm: Kinetik enerji süratin karesiyle orantılıdır: Ek = mv²/2. Sürat 2v olduğunda enerji 4·Ek olur; sadece iki kat artmaz.
Hızı değişmeyen bir cismin kütlesi iki katına çıkarılırsa kinetik enerjisi kaç katına çıkar?
- A) 4 katına
- B) 8 katına
- C) 2 katına
- D) Yarısına
- E) Değişmez
Doğru cevap: C
Çözüm: Kinetik enerji kütleyle doğru orantılıdır. Hız aynı tutulurken m yerine 2m konursa Ek de önceki değerinin iki katına çıkar.
Yeryüzüne yakın konumda m kütleli cismin h yüksekliğindeki yer çekimi potansiyel enerjisi hangi ifadeyle bulunur?
- A) 1/2·m·v²
- B) F/t
- C) m·v
- D) 1/2·k·x²
- E) m·g·h
Doğru cevap: E
Çözüm: Yer çekimi potansiyel enerjisi seçilen referans seviyesine göre Ep = mgh ile bulunur. Burada g yer çekimi ivmesi, h düşey yüksekliktir.
Yere göre h yüksekliğindeki bir cisim 2h yüksekliğine çıkarılırsa, yer çekimi potansiyel enerjisi öncekinin kaç katı olur?
- A) Dört katına çıkar.
- B) İki katına çıkar.
- C) Yarısına iner.
- D) Sıfır olur.
- E) Sekiz katına çıkar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kütle ve yer çekimi ivmesi sabitken Ep = mgh bağıntısı h ile doğrusal orantılıdır. Yükseklik iki kat olursa potansiyel enerji de iki kat olur.
İdeal bir yayın x kadar sıkıştırılmasıyla depolanan esneklik potansiyel enerjisi hangi bağıntıdadır?
- A) k·x
- B) m·g·x
- C) 1/2·m·v²
- D) 1/2·k·x²
- E) k/x
Doğru cevap: D
Çözüm: Hooke yasasına uyan ideal yayda depolanan enerji Ep,yay = kx²/2 şeklindedir. Burada k yay sabiti, x denge konumundan sıkışma ya da uzama miktarıdır.
Aynı yaydaki sıkıştırma miktarı iki katına çıkarılırsa yayda depolanan enerji kaç katına çıkar?
- A) 4 katına
- B) 2 katına
- C) 8 katına
- D) Yarısına
- E) Değişmez
Doğru cevap: A
Çözüm: Yayın potansiyel enerjisi x² ile orantılıdır. x yerine 2x konursa depolanan enerji 4 katına yükselir.
Bir cisme etki eden net kuvvetin yaptığı iş, hangi enerji büyüklüğündeki değişime eşittir?
- A) Yalnız potansiyel enerjiye
- B) Cismin kütlesine
- C) Kinetik enerji değişimine
- D) Her durumda toplam mekanik enerjiye
- E) Cismin hacmine
Doğru cevap: C
Çözüm: İş-kinetik enerji teoremine göre Wnet = ΔEk olur. Net iş pozitifse kinetik enerji artar; negatifse azalır.
4 kg kütleli cisim 2 m alçaltılıyor. Yer çekimi potansiyel enerjisindeki değişim kaç jouledür? (g = 10 m/s²)
- A) −80 J
- B) +80 J
- C) −20 J
- D) +20 J
- E) 0 J
Doğru cevap: A
Çözüm: Cisim aşağı indiği için Δh = −2 m alınır. ΔEp = 4·10·(−2) = −80 J olur; potansiyel enerji azalır.
3 kg kütleli cisim yerden 7 m yüksektedir. Yere göre yer çekimi potansiyel enerjisi kaç jouledür? (g = 10 m/s²)
- A) 21 J
- B) 70 J
- C) 210 J
- D) 30 J
- E) 420 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeri sıfır potansiyel enerji düzeyi seçersek Ep = mgh = 3·10·7 = 210 J bulunur.
Kütlesi 2 kg olan cismin sürati 3 m/s’den 5 m/s’ye çıkıyor. Cisme yapılan net iş kaç jouledür?
- A) 8 J
- B) 25 J
- C) 34 J
- D) 4 J
- E) 16 J
Doğru cevap: E
Çözüm: İş-enerji teoremine göre Wnet = ΔEk = 2·(5² − 3²)/2 = 25 − 9 = 16 J olur.
Bir makine 50 J işi 10 saniyede yapıyor. Ortalama gücü kaç watttır?
- A) 500 W
- B) 5 W
- C) 50 W
- D) 0,2 W
- E) 60 W
Doğru cevap: B
Çözüm: Güç birim zamanda yapılan iştir. P = W/t = 50/10 = 5 watt olarak hesaplanır.
Sabit 200 W güçle çalışan düzenek 3 saniyede kaç joule enerji aktarır?
- A) 200 J
- B) 300 J
- C) 66,7 J
- D) 600 J
- E) 1200 J
Doğru cevap: D
Çözüm: P = E/t bağıntısı E = P·t olarak düzenlenir. Düzenek 3 saniyede 200·3 = 600 J enerji aktarır.
500 J enerji alan bir makine bunun 350 J’ünü yararlı işe dönüştürüyor. Verimi yüzde kaçtır?
- A) %70
- B) %30
- C) %50
- D) %85
- E) %150
Doğru cevap: A
Çözüm: Verim = yararlı çıkan enerji / giren enerji oranıdır. η = 350/500 = 0,70 yani yüzde 70 bulunur.
200 N/m yay sabitine sahip ideal yay 0,30 m sıkıştırılıyor. Yalnız yay enerjisiyle 1 kg cisim fırlatılırsa cismin yaydan ayrılırken sürati kaç m/s olur? (Sürtünme yok.)
- A) 3 m/s
- B) 6 m/s
- C) 9 m/s
- D) 3√2 m/s
- E) √2 m/s
Doğru cevap: D
Çözüm: Yay enerjisi 200·0,30²/2 = 9 J’dir. 1·v²/2 = 9 olduğundan v² = 18 ve v = 3√2 m/s olur.
Durgun hâlde bulunan 2 kg cisme yatay 16 N net sabit kuvvet 4 m boyunca etki ediyor. Cismin son sürati kaç m/s olur?
- A) 8 m/s
- B) 4 m/s
- C) 6 m/s
- D) 12 m/s
- E) 16 m/s
Doğru cevap: A
Çözüm: Net iş 16·4 = 64 J’dir. İş-enerji teoremiyle 64 = 2·v²/2 olur, v² = 64 ve v = 8 m/s bulunur.
Bir kuvvetin yer değiştirmeye bağlı grafiğinde F, x = 0’da 0 N’den x = 4 m’de 10 N’ye doğrusal artıyor. 0–4 m aralığında yapılan iş kaç jouledür?
- A) 10 J
- B) 40 J
- C) 20 J
- D) 14 J
- E) 5 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuvvet–konum grafiği altında kalan alan iştir. Alan bir üçgen olduğundan W = 4·10/2 = 20 J olur.
F–x grafiğinde kuvvet ilk 2 m boyunca +10 N, sonraki 2 m boyunca −5 N’dir. Toplam iş kaç jouledür?
- A) −10 J
- B) 0 J
- C) 20 J
- D) 30 J
- E) 10 J
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk aralıkta iş +10·2 = +20 J, ikinci aralıkta −5·2 = −10 J’dir. Toplam iş +10 J çıkar.
Kinetik enerjileri eşit olan m ve 2m kütleli iki cismin süratleri sırasıyla v₁ ve v₂’dir. v₁/v₂ oranı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşit kinetik enerji için m·v₁²/2 = 2m·v₂²/2 olmalıdır. Buradan v₁² = 2v₂² ve v₁/v₂ = √2 elde edilir.
Bir sistemde ilk düzenek giren enerjinin %80’ini, ikinci düzenek kendisine gelenin %50’sini yararlı biçimde aktarıyor. Toplam verim yüzde kaçtır?
- A) %30
- B) %50
- C) %65
- D) %40
- E) %130
Doğru cevap: D
Çözüm: Ardışık sistemlerin toplam verimi çarpımla bulunur: 0,80·0,50 = 0,40, yani yüzde 40.
2 kg kütleli cismin sürati sürtünme nedeniyle 10 m/s’den 6 m/s’ye düşüyor. Sürtünmenin yaptığı iş kaç jouledür?
- A) −64 J
- B) +64 J
- C) −32 J
- D) +32 J
- E) −16 J
Doğru cevap: A
Çözüm: İş-enerji teoreminden Wnet = 2·(6² − 10²)/2 = 36 − 100 = −64 J bulunur; sürtünmenin işi negatiftir.