Ortalama gücün tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kuvvetin zamana oranı
- B) Enerjinin kütleye oranı
- C) Yolun kütleye oranı
- D) İşin yer değiştirmeye oranı
- E) Yapılan işin geçen zamana oranı
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortalama güç P = W/Δt bağıntısıyla tanımlanır. Aynı işi daha kısa sürede yapan sistemin ortalama gücü daha büyüktür.
Gücün SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Joule (J)
- B) Watt (W)
- C) Newton (N)
- D) Metre (m)
- E) Kilogram (kg)
Doğru cevap: B
Çözüm: Güç birim zamanda aktarılan enerjiye karşılık gelir. Bir watt, bir saniyede bir joule enerji aktarılması demektir: 1 W = 1 J/s.
Sadece yer çekimi etkisindeki bir cisim sürtünmesiz ortamda hareket ederken hangi toplam korunur?
- A) Yalnız kinetik enerji
- B) Yalnız potansiyel enerji
- C) Her an hızının büyüklüğü
- D) Kinetik ve yer çekimi potansiyel enerjilerinin toplamı
- E) Her an yükseklik
Doğru cevap: D
Çözüm: Sürtünme gibi korunumsuz kuvvetler iş yapmıyorsa mekanik enerji E = Ek + Ep sabittir. Kinetik ve potansiyel enerji birbirine dönüşebilir.
Sürtünmeli yatay düzlemde kayan cismin mekanik enerjisinin bir bölümü genellikle hangi enerjiye dönüşür?
- A) İç enerjiye (ısıl enerjiye)
- B) Yokluğa
- C) Kütleye
- D) Yalnız nükleer enerjiye
- E) Elektrik yüküne
Doğru cevap: A
Çözüm: Sürtünme toplam enerjiyi yok etmez; mekanik enerjinin bir bölümünü yüzeylerin iç enerjisine ve çevreye aktarılan ısıya dönüştürür.
Bir yük asansörle sabit hızla yükseltilirse yükün kinetik enerjisi nasıl değişir?
- A) Sürekli artar.
- B) Sürekli azalır.
- C) Değişmez.
- D) Her saniye ikiye katlanır.
- E) Önce artar sonra sıfırlanır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kinetik enerji süratin karesine bağlıdır. Asansördeki yük sabit süratle yükseldiği için yükün kinetik enerjisi sabit kalır, potansiyel enerjisi ise artar.
Enerjinin korunumu ilkesi hangi ifadeyle özetlenir?
- A) Enerji yalnız mekanik biçimde bulunur.
- B) Sürtünmeyle tüm enerji yok olur.
- C) Potansiyel enerji asla kinetiğe dönüşmez.
- D) Hareket eden cisimlerin enerjisi hep aynıdır.
- E) Enerji tür değiştirebilir, toplam enerji korunur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yalıtılmış sistemlerde toplam enerji korunur. Enerji bir biçimden başka biçime dönüşür veya sistemler arasında aktarılır; yoktan oluşmaz ve bütünüyle yok olmaz.
80 N kuvvetle bir yük kuvvet doğrultusunda 2 m çekiliyor. İşlem 4 s sürüyor. Ortalama güç kaç watttır?
- A) 20 W
- B) 80 W
- C) 40 W
- D) 160 W
- E) 10 W
Doğru cevap: C
Çözüm: Önce yapılan işi buluruz: W = 80·2 = 160 J. Ortalama güç P = 160/4 = 40 W olur.
Sabit 20 N yatay kuvvet bir cismi kendi yönünde 3 m/s süratle götürüyor. Bu kuvvetin anlık gücü kaç watttır?
- A) 6,7 W
- B) 20 W
- C) 23 W
- D) 180 W
- E) 60 W
Doğru cevap: E
Çözüm: Kuvvet ve hız aynı yöndeyken anlık güç P = F·v olur. Buradan 20·3 = 60 W bulunur.
Yay sabiti 200 N/m olan ideal yay 0,10 m sıkıştırılıyor. Depolanan enerji kaç jouledür?
- A) 2 J
- B) 1 J
- C) 10 J
- D) 20 J
- E) 0,1 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Esneklik enerjisi Ep = kx²/2 olur. 200·(0,10)²/2 = 200·0,01/2 = 1 J bulunur.
Yay sabiti 100 N/m olan ideal yay 0,20 m uzatılıyor. Yayda kaç joule enerji depolanır?
- A) 1 J
- B) 4 J
- C) 10 J
- D) 2 J
- E) 20 J
Doğru cevap: D
Çözüm: Esneklik enerjisi Ep = kx²/2 bağıntısıyla hesaplanır: 100·(0,20)²/2 = 2 J.
Bir cisim sürtünmesiz ortamda durgun hâlden 5 m serbest düşüyor. Yere çarpmadan hemen önce sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 10 m/s
- B) 5 m/s
- C) 20 m/s
- D) 25 m/s
- E) 50 m/s
Doğru cevap: A
Çözüm: Potansiyel enerji kaybı kinetik enerjiye dönüşür: mgh = mv²/2. v² = 2·10·5 = 100 ve v = 10 m/s bulunur.
4 kg kütleli cisim 5 m/s süratle gidiyor. Kinetik enerjisi kaç jouledür?
- A) 10 J
- B) 20 J
- C) 50 J
- D) 25 J
- E) 100 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Ek = mv²/2 formülünde m = 4 kg ve v = 5 m/s yazılır: 4·25/2 = 50 J elde edilir.
Başlangıçta durgun olan 2 kg kütleli cisme toplam 100 J net iş yapılıyor. Son sürati kaç m/s olur?
- A) 5 m/s
- B) 20 m/s
- C) 50 m/s
- D) 100 m/s
- E) 10 m/s
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç kinetik enerjisi sıfırdır. Wnet = mv²/2 olduğundan 100 = 2v²/2 ve v² = 100, yani v = 10 m/s.
Bir vinç 4 kg yükü 5 m sabit hızla yükseltmeyi 10 saniyede tamamlıyor. Vinç tarafından yüke aktarılan ortalama güç kaç watttır? (g = 10 m/s²)
- A) 10 W
- B) 40 W
- C) 20 W
- D) 50 W
- E) 200 W
Doğru cevap: C
Çözüm: Sabit süratte kinetik enerji değişmez. Vinç 4·10·5 = 200 J iş yapar. Ortalama güç 200/10 = 20 W olur.
2 kg cisim 5 m yükseklikten durgun bırakılıyor. Sürtünme nedeniyle 36 J mekanik enerji kaybederse yere ulaşma sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 4 m/s
- B) 6 m/s
- C) 10 m/s
- D) 12 m/s
- E) 8 m/s
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç yer çekimi potansiyeli 2·10·5 = 100 J’dir. 36 J kayıp sonrası kinetik enerji 64 J kalır; 2·v²/2 = 64, v = 8 m/s.
Aynı ideal yay için yay sabiti iki katına çıkarılırken sıkıştırma miktarı yarıya düşürülürse depolanan esneklik enerjisi nasıl değişir?
- A) Değişmez.
- B) Başlangıcın yarısına iner.
- C) İki katına çıkar.
- D) Dört katına çıkar.
- E) Sekiz katına çıkar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yay enerjisi kx²/2’dir. Yeni enerji (2k)·(x/2)²/2 = (1/2)·(kx²/2) olur; başlangıç enerjisinin yarısı kalır.
Bir motorun anlık gücü sabit kalırken hareket doğrultusundaki uyguladığı kuvvetin büyüklüğü iki katına çıkarsa cismin sürati için ne söylenir? (Kuvvet ve hız paralel.)
- A) Sürat iki katına çıkar.
- B) Sürat dört katına çıkar.
- C) Sürat değişmez.
- D) Sürat yarıya düşer.
- E) Sürat sıfır olmak zorundadır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuvvet ve hız paralel olduğunda P = Fv olur. P sabitken kuvvet iki katına çıkarsa sürat yarıya düşmelidir.
Hava direncinin olmadığı ortamda eğik atılan bir cisim, çıkarken ve inerken aynı yükseklikten geçiyor. Bu iki andaki süratler için hangisi doğrudur?
- A) Süratlerin büyüklükleri eşittir.
- B) Çıkışta sürat daima daha büyüktür.
- C) İnişte sürat daima daha büyüktür.
- D) İki anda kinetik enerji sıfırdır.
- E) Süratler yalnız kütle iki katına çıkarsa eşitlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Hava direnci yoksa mekanik enerji korunur. Aynı yükseklikte yer çekimi potansiyeli aynı olduğundan kinetik enerji ve süratin büyüklüğü eşittir.
Cisim sürtünmesiz rayda 12 m yükseklikten durgun bırakılıyor. Rayın 7 m yüksekliğindeki noktasında sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 5 m/s
- B) 7 m/s
- C) 10 m/s
- D) 14 m/s
- E) 20 m/s
Doğru cevap: C
Çözüm: Düşey yükseklik farkı 12 − 7 = 5 m’dir. Potansiyel enerji kaybı kinetiğe dönüşür: v² = 2·10·5 = 100 ve v = 10 m/s.
1 kg cisim durgun hâlden bırakılıyor. İlk konumundan yayın en fazla sıkıştığı ana kadar toplam 1 m alçalıyor ve ideal yayı 0,20 m sıkıştırıyor. Başka enerji kaybı yoksa yay sabiti kaç N/m’dir? (g = 10 m/s²)
- A) 100 N/m
- B) 200 N/m
- C) 250 N/m
- D) 1000 N/m
- E) 500 N/m
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam düşey alçalma 1 m olduğundan yer çekimi enerjisi mgh = 10 J’dir. Yay enerjisi kx²/2 = k·0,04/2 = 0,02k; buradan k = 500 N/m bulunur.