3 kg kütleli bir cismin sürati 2 m/s’den 6 m/s’ye çıkarılıyor. Cisme yapılan net iş kaç jouledür?
- A) 24 J
- B) 48 J
- C) 36 J
- D) 54 J
- E) 96 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Net iş kinetik enerji değişimidir: Wnet = 3·(6² − 2²)/2 = 3·32/2 = 48 J bulunur.
Bir top sürtünmesiz ortamda 20 m/s hızla düşey yukarı atılıyor. Çıkabileceği en büyük yükseklik atış noktasına göre kaç metredir? (g = 10 m/s²)
- A) 10 m
- B) 15 m
- C) 30 m
- D) 20 m
- E) 40 m
Doğru cevap: D
Çözüm: En üst noktada sürat sıfırdır. İlk kinetik enerji bütünüyle yer çekimi potansiyel enerjisine dönüşür: v²/2 = gh, h = 400/20 = 20 m.
Hava direncinin ihmal edildiği ortamda 45 m yükseklikten durgun bırakılan cismin yere ulaşmadan hemen önceki sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 30 m/s
- B) 15 m/s
- C) 20 m/s
- D) 45 m/s
- E) 90 m/s
Doğru cevap: A
Çözüm: Enerji korunumu mgh = mv²/2 verir. v² = 2gh = 2·10·45 = 900 olduğundan v = 30 m/s bulunur.
Sürtünmesiz sarkaçta küçük bir kütle, en alt konumdan 5 m yüksekte durgun bırakılıyor. En alt noktadaki sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 5 m/s
- B) 15 m/s
- C) 10 m/s
- D) 20 m/s
- E) 25 m/s
Doğru cevap: C
Çözüm: İpin gerilmesi harekete dik olduğundan iş yapmaz. Yer çekimi potansiyeli kinetiğe dönüşür: v² = 2gh = 100, v = 10 m/s.
2 kg kütleli cisim yatay pürüzlü yüzeyde 8 m/s süratle kayıyor. Sabit sürtünme kuvveti 4 N ise cisim durana kadar kaç metre kayar?
- A) 8 m
- B) 12 m
- C) 24 m
- D) 32 m
- E) 16 m
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç kinetik enerji 2·8²/2 = 64 J’dir. Sürtünme işi −4x bu enerjiyi tüketir: 4x = 64, x = 16 m.
Sürtünmesiz rayda hareket eden cismin başlangıç sürati 6 m/s, başlangıç yüksekliği 3,2 m’dir. Rayın sıfır yükseklikli noktasındaki sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 6 m/s
- B) 10 m/s
- C) 8 m/s
- D) 12 m/s
- E) 14 m/s
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekanik enerji korunur: vson² = vilk² + 2gh = 36 + 64 = 100. Bundan vson = 10 m/s çıkar.
200 N/m yay sabitine sahip ideal yay 0,30 m sıkıştırılıyor. Yalnız yay enerjisiyle 1 kg cisim fırlatılırsa cismin yaydan ayrılırken sürati kaç m/s olur? (Sürtünme yok.)
- A) 3 m/s
- B) 6 m/s
- C) 9 m/s
- D) 3√2 m/s
- E) √2 m/s
Doğru cevap: D
Çözüm: Yay enerjisi 200·0,30²/2 = 9 J’dir. 1·v²/2 = 9 olduğundan v² = 18 ve v = 3√2 m/s olur.
Durgun hâlde bulunan 2 kg cisme yatay 16 N net sabit kuvvet 4 m boyunca etki ediyor. Cismin son sürati kaç m/s olur?
- A) 8 m/s
- B) 4 m/s
- C) 6 m/s
- D) 12 m/s
- E) 16 m/s
Doğru cevap: A
Çözüm: Net iş 16·4 = 64 J’dir. İş-enerji teoremiyle 64 = 2·v²/2 olur, v² = 64 ve v = 8 m/s bulunur.
Bir kuvvetin yer değiştirmeye bağlı grafiğinde F, x = 0’da 0 N’den x = 4 m’de 10 N’ye doğrusal artıyor. 0–4 m aralığında yapılan iş kaç jouledür?
- A) 10 J
- B) 40 J
- C) 20 J
- D) 14 J
- E) 5 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Kuvvet–konum grafiği altında kalan alan iştir. Alan bir üçgen olduğundan W = 4·10/2 = 20 J olur.
F–x grafiğinde kuvvet ilk 2 m boyunca +10 N, sonraki 2 m boyunca −5 N’dir. Toplam iş kaç jouledür?
- A) −10 J
- B) 0 J
- C) 20 J
- D) 30 J
- E) 10 J
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk aralıkta iş +10·2 = +20 J, ikinci aralıkta −5·2 = −10 J’dir. Toplam iş +10 J çıkar.
Kinetik enerjileri eşit olan m ve 2m kütleli iki cismin süratleri sırasıyla v₁ ve v₂’dir. v₁/v₂ oranı kaçtır?
Doğru cevap: B
Çözüm: Eşit kinetik enerji için m·v₁²/2 = 2m·v₂²/2 olmalıdır. Buradan v₁² = 2v₂² ve v₁/v₂ = √2 elde edilir.
Bir sistemde ilk düzenek giren enerjinin %80’ini, ikinci düzenek kendisine gelenin %50’sini yararlı biçimde aktarıyor. Toplam verim yüzde kaçtır?
- A) %30
- B) %50
- C) %65
- D) %40
- E) %130
Doğru cevap: D
Çözüm: Ardışık sistemlerin toplam verimi çarpımla bulunur: 0,80·0,50 = 0,40, yani yüzde 40.
2 kg kütleli cismin sürati sürtünme nedeniyle 10 m/s’den 6 m/s’ye düşüyor. Sürtünmenin yaptığı iş kaç jouledür?
- A) −64 J
- B) +64 J
- C) −32 J
- D) +32 J
- E) −16 J
Doğru cevap: A
Çözüm: İş-enerji teoreminden Wnet = 2·(6² − 10²)/2 = 36 − 100 = −64 J bulunur; sürtünmenin işi negatiftir.
Bir vinç 4 kg yükü 5 m sabit hızla yükseltmeyi 10 saniyede tamamlıyor. Vinç tarafından yüke aktarılan ortalama güç kaç watttır? (g = 10 m/s²)
- A) 10 W
- B) 40 W
- C) 20 W
- D) 50 W
- E) 200 W
Doğru cevap: C
Çözüm: Sabit süratte kinetik enerji değişmez. Vinç 4·10·5 = 200 J iş yapar. Ortalama güç 200/10 = 20 W olur.
2 kg cisim 5 m yükseklikten durgun bırakılıyor. Sürtünme nedeniyle 36 J mekanik enerji kaybederse yere ulaşma sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 4 m/s
- B) 6 m/s
- C) 10 m/s
- D) 12 m/s
- E) 8 m/s
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç yer çekimi potansiyeli 2·10·5 = 100 J’dir. 36 J kayıp sonrası kinetik enerji 64 J kalır; 2·v²/2 = 64, v = 8 m/s.
Aynı ideal yay için yay sabiti iki katına çıkarılırken sıkıştırma miktarı yarıya düşürülürse depolanan esneklik enerjisi nasıl değişir?
- A) Değişmez.
- B) Başlangıcın yarısına iner.
- C) İki katına çıkar.
- D) Dört katına çıkar.
- E) Sekiz katına çıkar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yay enerjisi kx²/2’dir. Yeni enerji (2k)·(x/2)²/2 = (1/2)·(kx²/2) olur; başlangıç enerjisinin yarısı kalır.
Bir motorun anlık gücü sabit kalırken hareket doğrultusundaki uyguladığı kuvvetin büyüklüğü iki katına çıkarsa cismin sürati için ne söylenir? (Kuvvet ve hız paralel.)
- A) Sürat iki katına çıkar.
- B) Sürat dört katına çıkar.
- C) Sürat değişmez.
- D) Sürat yarıya düşer.
- E) Sürat sıfır olmak zorundadır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Kuvvet ve hız paralel olduğunda P = Fv olur. P sabitken kuvvet iki katına çıkarsa sürat yarıya düşmelidir.
Hava direncinin olmadığı ortamda eğik atılan bir cisim, çıkarken ve inerken aynı yükseklikten geçiyor. Bu iki andaki süratler için hangisi doğrudur?
- A) Süratlerin büyüklükleri eşittir.
- B) Çıkışta sürat daima daha büyüktür.
- C) İnişte sürat daima daha büyüktür.
- D) İki anda kinetik enerji sıfırdır.
- E) Süratler yalnız kütle iki katına çıkarsa eşitlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Hava direnci yoksa mekanik enerji korunur. Aynı yükseklikte yer çekimi potansiyeli aynı olduğundan kinetik enerji ve süratin büyüklüğü eşittir.
Cisim sürtünmesiz rayda 12 m yükseklikten durgun bırakılıyor. Rayın 7 m yüksekliğindeki noktasında sürati kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A) 5 m/s
- B) 7 m/s
- C) 10 m/s
- D) 14 m/s
- E) 20 m/s
Doğru cevap: C
Çözüm: Düşey yükseklik farkı 12 − 7 = 5 m’dir. Potansiyel enerji kaybı kinetiğe dönüşür: v² = 2·10·5 = 100 ve v = 10 m/s.
1 kg cisim durgun hâlden bırakılıyor. İlk konumundan yayın en fazla sıkıştığı ana kadar toplam 1 m alçalıyor ve ideal yayı 0,20 m sıkıştırıyor. Başka enerji kaybı yoksa yay sabiti kaç N/m’dir? (g = 10 m/s²)
- A) 100 N/m
- B) 200 N/m
- C) 250 N/m
- D) 1000 N/m
- E) 500 N/m
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplam düşey alçalma 1 m olduğundan yer çekimi enerjisi mgh = 10 J’dir. Yay enerjisi kx²/2 = k·0,04/2 = 0,02k; buradan k = 500 N/m bulunur.