Isı ile sıcaklık arasındaki farkı doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) Isı ve sıcaklık eş anlamlıdır.
- B) Isı sıcaklık farkından dolayı aktarılan enerjidir; sıcaklık ise termal durumu gösteren büyüklüktür.
- C) Isı yalnız kelvinle ölçülür, sıcaklık joule ile.
- D) Sıcaklık yalnız kütleyle belirlenir.
- E) Isı her maddede sabit depolanan bir maddedir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Isı, sıcaklık farkından kaynaklanan enerji aktarımıdır ve birimi jouledür. Sıcaklık ise termometreyle ölçülür; aynı kavram değildir.
Termodinamik sıcaklığın SI birimi hangisidir?
- A) Joule (J)
- B) Watt (W)
- C) Newton (N)
- D) Kelvin (K)
- E) Kalori (cal)
Doğru cevap: D
Çözüm: Sıcaklığın SI temel birimi kelvindir (K). Isı ise enerji aktarımı olduğundan SI birimi joule (J) olarak yazılır.
Isı miktarının SI birimi hangisidir?
- A) Joule (J)
- B) Kelvin (K)
- C) Santigrat derece (°C)
- D) Metre (m)
- E) Pascal (Pa)
Doğru cevap: A
Çözüm: Isı, bir enerji aktarımı türü olarak joule ile ölçülür. Sıcaklık birimleri olan kelvin ve derece Celsius, ısı enerjisi birimi değildir.
Termal dengede bulunan ve ısı alışverişi yapabilen iki cisim için hangi ifade doğrudur?
- A) İç enerjileri mutlaka eşittir.
- B) Kütleleri mutlaka eşittir.
- C) Sıcaklıkları eşittir ve aralarında net ısı aktarımı yoktur.
- D) Öz ısıları eşit olmak zorundadır.
- E) İkisinin de sıcaklığı 0 °C olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Termal dengede iki sistemin sıcaklığı aynıdır ve aralarında net ısı aktarımı gerçekleşmez. İç enerjileri farklı olabilir.
Birbirine temas eden ve dış ortamdan yalıtılmış sıcak ve soğuk iki cisim arasında ısı hangi yönde akar?
- A) Soğuk olandan sıcak olana
- B) Her zaman ağırdan hafife
- C) Her zaman küçük hacimden büyüğe
- D) Sadece üstten alta
- E) Sıcak olandan soğuk olana
Doğru cevap: E
Çözüm: Net ısı aktarımının kendiliğinden yönü yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa doğrudur. Termal dengede net aktarım durur.
Aynı ortamda 1 °C sıcaklık artışı, Kelvin ölçeğinde kaç kelvinlik artıştır?
- A) 273 K
- B) 1 K
- C) 0 K
- D) 100 K
- E) 274 K
Doğru cevap: B
Çözüm: Celsius ve Kelvin ölçeklerinin birim aralık büyüklükleri aynıdır. Sıcaklık farkında 1 °C değişim 1 K değişime eşittir.
Yaklaşık dönüşümle 0 °C sıcaklık kaç kelvindir?
- A) 0 K
- B) 100 K
- C) 173 K
- D) 273 K
- E) 373 K
Doğru cevap: D
Çözüm: Celsius ve Kelvin arasındaki dönüşüm T(K) yaklaşık t(°C) + 273 şeklindedir. Buna göre 0 °C yaklaşık 273 K eder.
2 kg madde için öz ısı 500 J/(kg·°C) ve sıcaklık artışı 10 °C’dir. Alınan ısı kaç jouledür?
- A) 1000 J
- B) 10 000 J
- C) 2500 J
- D) 5000 J
- E) 20 000 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Hâl değişimi olmadığından Q = mcΔT = 2·500·10 = 10 000 J bulunur.
Öz ısısı 400 J/(kg·°C) olan 1 kg cismin sıcaklığını 3 °C artırmak için kaç joule ısı gerekir?
- A) 133 J
- B) 400 J
- C) 800 J
- D) 1200 J
- E) 2400 J
Doğru cevap: D
Çözüm: Q = mcΔT bağıntısından 1·400·3 = 1200 J bulunur. Kütle 1 kg olduğu için öz ısıyla sıcaklık farkı çarpılır.
200 g suyun sıcaklığı 10 °C artırılıyor. Öz ısı 4,2 J/(g·°C) ise gereken ısı kaç jouledür?
- A) 8400 J
- B) 420 J
- C) 2000 J
- D) 4200 J
- E) 16 800 J
Doğru cevap: A
Çözüm: Q = mcΔT = 200·4,2·10 = 8400 J olur. Gram kullanıldığı için öz ısı da gram başına verilmiştir.
500 g maddenin öz ısısı 2 J/(g·°C) ve sıcaklık artışı 5 °C ise aldığı ısı kaç jouledür?
- A) 500 J
- B) 1000 J
- C) 5000 J
- D) 2500 J
- E) 10 000 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Q = mcΔT formülüne değerler yerleştirilir: 500·2·5 = 5000 J. Maddenin hâl değiştirmediği kabul edildiği için gizli ısı eklenmez.
Eşit kütleli A ve B cisimlerine eşit miktarda ısı verildiğinde A’nın öz ısısı B’ninkinin yarısıdır. Sıcaklık artışları için ne söylenir?
- A) A’nın artışı B’nin yarısıdır.
- B) Sıcaklık artışları eşittir.
- C) B’nin artışı dört katıdır.
- D) A’nın sıcaklığı hiç değişmez.
- E) A’nın sıcaklık artışı B’ninkinin iki katıdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Q = mcΔT formülünde Q ve m eşit olduğundan sıcaklık değişimi öz ısıyla ters orantılıdır. cA = cB/2 ise ΔTA = 2ΔTB olur.
Isı sığası 200 J/°C olan cismin sıcaklığı 5 °C artırılırsa ne kadar ısı gerekir?
- A) 40 J
- B) 1000 J
- C) 200 J
- D) 500 J
- E) 2000 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Isı sığası C = Q/ΔT olduğundan Q = CΔT yazılır. 200·5 = 1000 J olur.
Bir cismin öz ısısı 300 J/(kg·°C), ısı sığası 600 J/°C ise kütlesi kaç kilogramdır?
- A) 0,5 kg
- B) 1 kg
- C) 3 kg
- D) 2 kg
- E) 6 kg
Doğru cevap: D
Çözüm: C = mc bağıntısından m = C/c = 600/300 = 2 kg bulunur. Isı sığası cismin tamamına aitken öz ısı birim kütleye aittir.
Isı kaybı olmayan kapta 1 kg sıvı (c = 4000 J/(kg·°C), 80 °C) ile 2 kg başka sıvı (c = 1000 J/(kg·°C), 20 °C) karıştırılıyor. Hâl değişimi yoksa son sıcaklık kaç °C olur?
- A) 40 °C
- B) 60 °C
- C) 45 °C
- D) 50 °C
- E) 70 °C
Doğru cevap: B
Çözüm: Isı dengesi 1·4000·(80 − T) = 2·1000·(T − 20) verir. Buradan 320000 − 4000T = 2000T − 40000 ve T = 60 °C olur.
Erime sıcaklığındaki 100 g buzun tamamı eritilip oluşan su 10 °C’ye ısıtılıyor. L = 334 J/g ve c_su = 4,2 J/(g·°C). Toplam ısı kaç J’dir?
- A) 33 400 J
- B) 35 500 J
- C) 42 000 J
- D) 37 600 J
- E) 75 200 J
Doğru cevap: D
Çözüm: Erimeye 100·334 = 33400 J, suyu 10 derece ısıtmaya 100·4,2·10 = 4200 J gerekir. Toplam 37600 J olur.
20 °C’deki 100 g su, 100 °C’ye ısıtılıp tamamen buharlaştırılıyor. c_su = 4,2 J/(g·°C), L_buhar = 2260 J/g. Toplam enerji kaç J’dir?
- A) 259 600 J
- B) 33 600 J
- C) 226 000 J
- D) 192 400 J
- E) 263 800 J
Doğru cevap: A
Çözüm: Önce ısıtma: 100·4,2·80 = 33600 J. Sonra buharlaşma: 100·2260 = 226000 J. Toplam 259600 J gerekir.
100 °C’deki 10 g su buharı önce yoğunlaşıyor, ardından oluşan su 20 °C’ye soğuyor. L_y = 2260 J/g, c_su = 4,2 J/(g·°C). Ortama kaç J ısı verilir?
- A) 2260 J
- B) 22 600 J
- C) 25 960 J
- D) 3360 J
- E) 30 000 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Yoğunlaşmada 10·2260 = 22600 J, 100’den 20 °C’ye soğumada 10·4,2·80 = 3360 J verilir. Toplam 25960 J olur.
2 kg suyun sıcaklığı 80 °C’den 30 °C’ye iniyor. c = 4200 J/(kg·°C) ise suyun ısı değişimi kaç kJ olur?
- A) −210 kJ
- B) +210 kJ
- C) +420 kJ
- D) −42 kJ
- E) −420 kJ
Doğru cevap: E
Çözüm: Q = mcΔT = 2·4200·(30 − 80) = −420000 J = −420 kJ bulunur; su çevresine ısı vermiştir.
Isı yalıtımlı kapta 1 kg su (c = 4000 J/(kg·°C), 20 °C) ile 1 kg metal (c = 1000 J/(kg·°C), 100 °C) ısıl dengeye geliyor. Son sıcaklık kaç °C olur?
- A) 30 °C
- B) 36 °C
- C) 40 °C
- D) 50 °C
- E) 60 °C
Doğru cevap: B
Çözüm: Metalin verdiği ısı suyun aldığı ısıya eşittir: 1000·(100 − T) = 4000·(T − 20). Buradan 180000 = 5000T ve T = 36 °C olur.