Isı kaybı olmayan kapta 1 kg sıvı (c = 4000 J/(kg·°C), 80 °C) ile 2 kg başka sıvı (c = 1000 J/(kg·°C), 20 °C) karıştırılıyor. Hâl değişimi yoksa son sıcaklık kaç °C olur?
- A) 40 °C
- B) 60 °C
- C) 45 °C
- D) 50 °C
- E) 70 °C
Doğru cevap: B
Çözüm: Isı dengesi 1·4000·(80 − T) = 2·1000·(T − 20) verir. Buradan 320000 − 4000T = 2000T − 40000 ve T = 60 °C olur.
Erime sıcaklığındaki 100 g buzun tamamı eritilip oluşan su 10 °C’ye ısıtılıyor. L = 334 J/g ve c_su = 4,2 J/(g·°C). Toplam ısı kaç J’dir?
- A) 33 400 J
- B) 35 500 J
- C) 42 000 J
- D) 37 600 J
- E) 75 200 J
Doğru cevap: D
Çözüm: Erimeye 100·334 = 33400 J, suyu 10 derece ısıtmaya 100·4,2·10 = 4200 J gerekir. Toplam 37600 J olur.
20 °C’deki 100 g su, 100 °C’ye ısıtılıp tamamen buharlaştırılıyor. c_su = 4,2 J/(g·°C), L_buhar = 2260 J/g. Toplam enerji kaç J’dir?
- A) 259 600 J
- B) 33 600 J
- C) 226 000 J
- D) 192 400 J
- E) 263 800 J
Doğru cevap: A
Çözüm: Önce ısıtma: 100·4,2·80 = 33600 J. Sonra buharlaşma: 100·2260 = 226000 J. Toplam 259600 J gerekir.
100 °C’deki 10 g su buharı önce yoğunlaşıyor, ardından oluşan su 20 °C’ye soğuyor. L_y = 2260 J/g, c_su = 4,2 J/(g·°C). Ortama kaç J ısı verilir?
- A) 2260 J
- B) 22 600 J
- C) 25 960 J
- D) 3360 J
- E) 30 000 J
Doğru cevap: C
Çözüm: Yoğunlaşmada 10·2260 = 22600 J, 100’den 20 °C’ye soğumada 10·4,2·80 = 3360 J verilir. Toplam 25960 J olur.
2 kg suyun sıcaklığı 80 °C’den 30 °C’ye iniyor. c = 4200 J/(kg·°C) ise suyun ısı değişimi kaç kJ olur?
- A) −210 kJ
- B) +210 kJ
- C) +420 kJ
- D) −42 kJ
- E) −420 kJ
Doğru cevap: E
Çözüm: Q = mcΔT = 2·4200·(30 − 80) = −420000 J = −420 kJ bulunur; su çevresine ısı vermiştir.
Isı yalıtımlı kapta 1 kg su (c = 4000 J/(kg·°C), 20 °C) ile 1 kg metal (c = 1000 J/(kg·°C), 100 °C) ısıl dengeye geliyor. Son sıcaklık kaç °C olur?
- A) 30 °C
- B) 36 °C
- C) 40 °C
- D) 50 °C
- E) 60 °C
Doğru cevap: B
Çözüm: Metalin verdiği ısı suyun aldığı ısıya eşittir: 1000·(100 − T) = 4000·(T − 20). Buradan 180000 = 5000T ve T = 36 °C olur.
Bir ısıtıcı, erime sıcaklığındaki 0,2 kg katıyı 2 dakika boyunca eritirken 100 W sabit güçle çalışıyor. Enerjinin tamamı erimeye gidiyorsa erime ısısı kaç J/kg’dır?
- A) 600 J/kg
- B) 6000 J/kg
- C) 12 000 J/kg
- D) 60 000 J/kg
- E) 120 000 J/kg
Doğru cevap: D
Çözüm: Verilen enerji P·t = 100·120 = 12000 J’dir. Q = mL bağıntısından L = 12000/0,2 = 60000 J/kg bulunur.
Eşit kütleli iki farklı maddeye aynı miktarda ısı veriliyor. A maddesinin sıcaklığı 10 °C, B maddesininki 20 °C artıyor. cA/cB oranı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Q = mcΔT denkleminde Q ve m aynı olduğundan cA·10 = cB·20 olur. Bu nedenle cA/cB = 2 bulunur.
İki metal çubuk aralarında 3 mm boşluk kalacak biçimde aynı doğrultuda sabitlenmiştir. Boyları 1 m, genleşme katsayıları sırasıyla 2×10⁻⁵ ve 1×10⁻⁵ °C⁻¹’dir. Her biri 100 °C ısınırsa toplam uzama kaç mm olur?
- A) 1 mm
- B) 2 mm
- C) 3 mm
- D) 4 mm
- E) 6 mm
Doğru cevap: C
Çözüm: Birinci çubuk 2 mm, ikinci 1 mm uzar. Uzamalar aynı boşluğa doğruysa toplam yaklaşma 3 mm olur ve boşluk tam kapanır.
İçi delik metal halka her yönden düzgün ısıtılıyor. Halkanın dış çapı artarken iç çapının davranışı nasıldır?
- A) İç çapı azalır.
- B) İç çap kesinlikle değişmez.
- C) İç çap sıfıra iner.
- D) Yalnız kalınlık artar.
- E) İç çapı da artar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Düzgün ısınan metal halkada bütün uzunluk ölçekleri artar. Delik, içi aynı metalle doluymuş gibi genleşerek büyür.
İzotropik bir katının boyca genleşme katsayısı α = 2×10⁻⁵ °C⁻¹, ilk hacmi 1 m³ ve sıcaklık artışı 100 °C’dir. Küçük genleşme yaklaşımında hacim artışı kaç m³ olur?
- A) 0,002 m³
- B) 0,006 m³
- C) 0,003 m³
- D) 0,02 m³
- E) 0,06 m³
Doğru cevap: B
Çözüm: İzotropik katılarda hacim genleşme katsayısı yaklaşık 3α’dır. ΔV ≈ 3αV₀ΔT = 3·2×10⁻⁵·1·100 = 0,006 m³.
Birbirine sıkıca tutturulan A ve B metal şeritlerinden A’nın genleşme katsayısı B’ninkinden büyüktür. Şeritler ısıtıldığında hangi yöne bükülür?
- A) Genleşme katsayısı büyük A tarafına
- B) Kesinlikle düz kalır.
- C) Rastgele bir tarafa
- D) Genleşme katsayısı küçük olan B tarafına
- E) Yalnız yatay doğrultuda hareket eder.
Doğru cevap: D
Çözüm: Isınırken A daha fazla uzamak ister ve bükülmede dış yayda kalır. İç yayda daha az uzayan B bulunur; şerit B tarafına eğilir.
Başlangıçta 80 °C’de bulunan 200 g suya 20 °C’deki aynı tür sudan 300 g ekleniyor. Isı kaybı yoksa denge sıcaklığı kaç °C olur?
- A) 44 °C
- B) 36 °C
- C) 40 °C
- D) 50 °C
- E) 56 °C
Doğru cevap: A
Çözüm: Aynı öz ısıdan dolayı kütle ağırlıklı ortalama alınır: (200·80 + 300·20)/500 = 22000/500 = 44 °C.
Isıca yalıtılmış kapta 100 g, 0 °C buz ile 100 g, 80 °C su karıştırılıyor. c_su = 4,2 J/(g·°C), L_erime = 334 J/g. Denge sıcaklığı yaklaşık kaç °C olur?
- A) 0 °C
- B) 2,4 °C
- C) 0,24 °C
- D) 20 °C
- E) 40 °C
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıcak su 0 °C’ye kadar 100·4,2·80 = 33600 J verir. Buzu eritmek 33400 J alır. Kalan 200 J, 200 g suyu 200·4,2 = 840 J/°C ısı sığasıyla yaklaşık 0,24 °C ısıtır.
Isıca yalıtılmış bir kapta 200 g, 60 °C suyla 100 g, 0 °C buz karıştırılıyor. c_su = 4,2 J/(g·°C), L_erime = 334 J/g. Son sıcaklık yaklaşık kaç °C olur?
- A) 0 °C
- B) 6,7 °C
- C) 20 °C
- D) 30 °C
- E) 13,5 °C
Doğru cevap: E
Çözüm: Sıcak su 0 °C’ye kadar 50400 J verir; buzun erimesi 33400 J gerektirir. Kalan 17000 J, 300 g suyu 17000/(300·4,2) ≈ 13,5 °C ısıtır.
Başlangıç sıcaklığı −10 °C olan 100 g buz, 0 °C’ye kadar ısıtılıp tamamen eritiliyor. c_buz = 2,1 J/(g·°C), L_erime = 334 J/g. Toplam kaç J gerekir?
- A) 2100 J
- B) 35 500 J
- C) 33 400 J
- D) 37 600 J
- E) 66 800 J
Doğru cevap: B
Çözüm: Buzu 0 °C’ye getirme enerjisi 100·2,1·10 = 2100 J, erime enerjisi 100·334 = 33400 J’dir. Toplam 35500 J gerekir.
Aynı maddeden yapılmış iki iletim çubuğunda sıcaklık farkı aynıdır. İkinci çubuğun kesit alanı ve uzunluğu birincinin iki katıdır. Kararlı ısı iletim hızlarının oranı P₂/P₁ kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Kararlı iletimde P = kAΔT/L kullanılır. Kesit alanı iki kat, uzunluk iki kat olunca A/L oranı değişmez ve P₂/P₁ = 1 olur.
Güneş ile Dünya arasındaki büyük ölçüde boşluk olan ortamda enerjinin Dünya’ya ulaşmasının temel yolu hangisidir?
- A) Işıma (radyasyon)
- B) Isı iletimi (kondüksiyon)
- C) Taşınım (konveksiyon)
- D) Yalnız buharlaşma
- E) Yalnız madde akışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Işıma elektromanyetik dalgalarla gerçekleşir ve maddesel ortama ihtiyaç duymaz. İletim ve taşınım ise madde gerektirir.
Normal basınçta kaynamakta olan saf sıvıya ısı vermeye devam edildiğinde sıvı tamamen buharlaşıncaya dek hangi durum gözlenir?
- A) Sıcaklık sürekli doğrusal artar.
- B) Sıvı anında donar.
- C) Sıcaklık yaklaşık sabit kalırken buharlaşan kütle artar.
- D) Buharlaşma durur.
- E) Hâl değişimi olmadan yalnız hacim artar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Saf madde sabit basınçta kaynarken verilen ısı gizli ısıya gider. Sıcaklık yaklaşık sabit kalır ve sıvı buhara dönüşür.
Başlangıç hacmi 1 L olan bir sıvının hacim genleşme katsayısı β = 3×10⁻⁵ °C⁻¹’dir. 100 °C sıcaklık artışı için hacim artışı yaklaşık kaç mL olur?
- A) 0,3 mL
- B) 1 mL
- C) 30 mL
- D) 300 mL
- E) 3 mL
Doğru cevap: E
Çözüm: ΔV = βV₀ΔT bağıntısında V₀ = 1000 mL alınır. 3×10⁻⁵·1000·100 = 3 mL bulunur.