Manyetik alanın SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Volt (V)
- B) Tesla (T)
- C) Amper (A)
- D) Ohm (Ω)
- E) Joule (J)
Doğru cevap: B
Çözüm: Manyetik alan B ile gösterilir; SI birimi tesladır (T). Volt gerilim, amper akım, ohm direnç, joule enerji birimidir.
Bir çubuk mıknatısın iki kutbu hangi adlarla gösterilir?
- A) Artı (+) ve Eksi (−)
- B) Doğu (D) ve Batı (B)
- C) Proton ve Nötron
- D) Kuzey (N) ve Güney (S)
- E) Anot ve Katot
Doğru cevap: D
Çözüm: Her sıradan çubuk mıknatısın N ve S olmak üzere iki kutbu bulunur. Bu adlandırma elektrik yüklerinin işaretlerinden farklıdır.
İki mıknatısın aynı isimli kutupları birbirine yaklaştırılırsa ne olur?
- A) Birbirlerini iterler.
- B) Birbirlerini çekerler.
- C) Manyetik alanları tamamen yok olur.
- D) Kutuplar elektriksel olarak nötrleşir.
- E) Daima birbirlerine yapışırlar.
Doğru cevap: A
Çözüm: N–N ve S–S kutupları birbirini iter. Bu davranış, mıknatıs kutuplarının temel etkileşimlerinden biridir.
İki mıknatısın zıt isimli kutupları karşı karşıya getirilirse hangi etki görülür?
- A) İtme
- B) Yalnız ısınma
- C) Çekme
- D) Yalnız elektrik akımı
- E) Her durumda sıfır etkileşim
Doğru cevap: C
Çözüm: N ve S kutupları birbirini çeker. Zıt kutuplar arasındaki etkileşim, aynı kutuplar arasındaki itmenin tersidir.
Çubuk mıknatısın DIŞINDA manyetik alan çizgileri hangi kutuptan hangi kutba yönelir?
- A) S kutbundan N kutbuna
- B) N kutbundan N kutbuna
- C) S kutbundan S kutbuna
- D) Her yerde rastgele
- E) N kutbundan S kutbuna
Doğru cevap: E
Çözüm: Çubuk mıknatısın dışında manyetik alan çizgileri N kutbundan çıkar ve S kutbuna yönelir.
Bir mıknatısın İÇİNDE manyetik alan çizgilerinin yönü için hangisi doğrudur?
- A) N kutbundan S kutbuna
- B) S kutbundan N kutbuna
- C) Her zaman sıfırdır.
- D) Dış alan yönüyle her yerde aynıdır.
- E) Alan çizgileri içeride başlayıp biter.
Doğru cevap: B
Çözüm: Manyetik alan çizgileri kapalı eğriler oluşturur. Mıknatısın dışında N’den S’ye, içinde S’den N’ye yönelir.
Manyetik alan çizgilerinin bir noktadaki teğeti neyi gösterir?
- A) Mıknatısın sıcaklığını
- B) Elektrik yükünün miktarını
- C) Dünya’nın kütlesini
- D) Manyetik alanın yönünü
- E) Elektriksel direnci
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir noktadaki alan yönü, o noktadan geçen manyetik alan çizgisinin teğetinin yönüdür. Çizgiler alanı görselleştirir.
Manyetik alan çizgilerinin daha sık bulunduğu bölgeler için hangi çıkarım yapılır?
- A) Manyetik alan daha kuvvetlidir.
- B) Manyetik alan her zaman sıfırdır.
- C) Alan yalnız elektriksel olur.
- D) Mıknatıs mutlaka yalıtkandır.
- E) Kuvvet daima sıcaklığa eşittir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Çizgilerin sık gösterildiği bölgeler daha büyük manyetik alan şiddetine karşılık gelir. Bu yöntem alanın göreli büyüklüğünü yorumlatır.
Manyetik alan çizgileri neden birbirini kesmez?
- A) Çizgiler yalnız düz çizilir.
- B) Mıknatısların bir kutbu olmadığı için
- C) Bir noktada alan yönü tek bir yönle tanımlanır.
- D) Akım her zaman sıfır olduğu için
- E) Çizgilerin kesinlikle daire olması nedeniyle
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir noktada iki farklı teğet yönü olsaydı aynı noktada iki farklı manyetik alan yönü tanımlanırdı. Bu nedenle çizgiler kesişmez.
Bir çubuk mıknatıs iki parçaya ayrıldığında yeni parçalar hakkında hangisi doğrudur?
- A) Yalnız bir parça N kutuplu olur.
- B) Yalnız bir parça S kutuplu olur.
- C) Her iki parça mutlaka manyetizmasını yitirir.
- D) N ve S kutupları kalıcı olarak birbirinden ayrılır.
- E) Her parçada N ve S kutupları oluşur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Bir mıknatıs kesildiğinde her parça daha küçük bir mıknatıs gibi davranır. Tek başına N ya da S kutbu elde edilmez.
Sıradan bir çubuk mıknatıs yalnız N kutbuna ayrılabilir mi?
- A) Evet, her kesme işleminde yalnız N oluşur.
- B) Hayır, kesilen her parçada iki kutup bulunur.
- C) Evet, yalnız ısıtılınca N oluşur.
- D) Evet, yalnız elektrik yükü verilirse N kalır.
- E) Evet, her mıknatısın bir kutbu zaten yoktur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Gündelik mıknatıslarda N ve S kutupları birlikte bulunur. Parçalara ayırmak bağımsız tek kutup oluşturmaz.
Aşağıdaki maddelerden hangisi sıradan mıknatıs tarafından güçlü biçimde çekilir?
- A) Tahta
- B) Plastik
- C) Cam
- D) Demir
- E) Kuru kâğıt
Doğru cevap: D
Çözüm: Demir ferromanyetik bir maddedir ve mıknatıs tarafından belirgin biçimde çekilebilir. Tahta, cam ve plastik bu etkiyi göstermez.
Serbestçe dönebilen pusula iğnesi hangi etki nedeniyle belirli bir doğrultuda dengelenir?
- A) Dünya’nın manyetik alanı
- B) Yalnız Dünya’nın elektrik direnci
- C) Hava basıncının sıfır olması
- D) Yalnız iğnenin sıcaklığı
- E) Işığın kırılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Pusula iğnesi küçük bir mıknatıstır. Dünya’nın manyetik alanı, iğnenin alan doğrultusuna yönelmesini sağlar.
Dünya’nın büyük ölçekte manyetik alan üretmesi hangi modele benzetilir?
- A) Yalnız elektrikli kondansatöre
- B) Tamamen yüksüz bir metal levhaya
- C) Büyük bir mıknatısın alanına
- D) Durgun su dalgasına
- E) Yalnız ses kaynağına
Doğru cevap: C
Çözüm: Dünya’nın manyetik alanı basit düzeyde bir dipol mıknatıs alanına benzetilebilir. Bu yüzden pusula yön bulmada kullanılabilir.
Coğrafi Kuzey Kutbu yakınındaki Dünya manyetik kutbu, pusulanın N ucunu çekmesi bakımından hangi türdür?
- A) Manyetik kuzey kutbu gibi iter.
- B) Tamamen manyetiksiz bölgedir.
- C) Elektriksel artı kutup gibi davranır.
- D) Her durumda mıknatısla etkisizdir.
- E) Manyetik güney kutbu gibi davranır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Pusulanın kuzeyi gösteren N ucu, karşıt manyetik kutba yönelir. Bu nedenle coğrafi kuzey çevresi manyetik güney kutbu gibi düşünülür.
Uzun düz bir telden doğru akım geçtiğinde telin çevresindeki manyetik alan çizgilerinin biçimi nasıldır?
- A) Tele paralel doğrular
- B) Teli çevreleyen eş merkezli çemberler
- C) Yalnız tek bir doğru
- D) Tel çevresinde oluşmayan çizgiler
- E) Her noktada birbirini kesen spiraller
Doğru cevap: B
Çözüm: Akım taşıyan uzun düz telin çevresinde manyetik alan çizgileri teli saran çemberler şeklindedir.
Düz telin çevresindeki manyetik alan yönünü bulmada sağ el kuralında başparmak neyi gösterir?
- A) Telin direnç değerini
- B) Elektronların her zaman aynı yönünü
- C) Manyetik alanın büyüklüğünü
- D) Geleneksel akım yönünü
- E) Dünya’nın dönüş yönünü
Doğru cevap: D
Çözüm: Sağ elin başparmağı geleneksel akım yönünü, kıvrılan diğer parmaklar tel çevresindeki manyetik alanın dolanım yönünü gösterir.
Uzun düz iletken telde akım yönü ters çevrilirse çevresindeki manyetik alanın yönü nasıl değişir?
- A) Tersine döner.
- B) Değişmez.
- C) Her noktada sıfır olur.
- D) Her yerde yalnız yukarı yönlenir.
- E) Her yerde yalnız sağa yönlenir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Sağ el kuralına göre akımın yönü ters çevrilince tel etrafındaki manyetik alan çizgilerinin dolanım yönü de tersine döner.
Akım geçen düz telin çevresinde telden uzaklaştıkça manyetik alan büyüklüğü nasıl değişir?
- A) Artar.
- B) Değişmez.
- C) Azalır.
- D) İşaretini mutlaka değiştirir.
- E) Her durumda sonsuz olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Uzun düz telin alan büyüklüğü akımla doğru, telden uzaklıkla ters orantılıdır. Bu nedenle uzaklaştıkça alan zayıflar.
Akım taşıyan bobinin içine uygun yumuşak demir çekirdek yerleştirilmesinin temel etkisi nedir?
- A) Akımın yönünü kendiliğinden ters çevirmesi
- B) Teli yalıtkan yapması
- C) Tüm kutupları yok etmesi
- D) Elektron yükünü büyütmesi
- E) Manyetik alanı güçlendirmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yumuşak demir çekirdek manyetik alanla mıknatıslanarak bobinin oluşturduğu alanı belirgin biçimde güçlendirebilir.