Işık, saydam ve türdeş bir ortamda engel yokken nasıl yayılır?
- A) Yalnız dairesel yörüngede
- B) Her zaman kırılarak
- C) Doğrusal yollar boyunca
- D) Mutlaka zikzak çizerek
- E) Daima yüzeyde kalarak
Doğru cevap: C
Çözüm: Işık, türdeş ve saydam ortamda doğrusal yol izler. Gölge oluşumu bu ilkeyle açıklanır.
Aşağıdaki maddelerden hangisi görünür ışığı büyük ölçüde geçirir?
- A) Temiz pencere camı
- B) Siyah karton
- C) Kalın tahta
- D) Metal levha
- E) Kapalı taş duvar
Doğru cevap: A
Çözüm: Temiz pencere camı saydamdır; ışığı geçirip arka taraftaki cisimleri seçilebilir kılar.
Işığı geçirmeyen bir cismin arkasında oluşan karanlık bölgenin adı nedir?
- A) Aydınlanma
- B) Odak
- C) Yansıma
- D) Kırılma
- E) Gölge
Doğru cevap: E
Çözüm: Opak cisim ışığın önünü kestiğinde arkasında gölge oluşur; ışığın doğrusal yayılması etkilidir.
Geniş bir ışık kaynağıyla oluşturulan kısmen aydınlık gölge bölgesi hangisidir?
- A) Odak noktası
- B) Yarı gölge
- C) Prizma
- D) Asal eksen
- E) Tam gölge
Doğru cevap: B
Çözüm: Geniş kaynakta bazı ışınlar engellenirken bazıları ulaşabildiği için yarı gölge oluşabilir.
Işık şiddetinin SI birimi nedir?
- A) Lüks (lx)
- B) Lümen (lm)
- C) Newton (N)
- D) Kandela (cd)
- E) Tesla (T)
Doğru cevap: D
Çözüm: Işık şiddeti kandela ile ölçülür; lümen ışık akısı, lüks aydınlanma birimidir.
Aydınlanma şiddetinin birimi hangisidir?
- A) Ohm (Ω)
- B) Kandela (cd)
- C) Lüks (lx)
- D) Lümen (lm)
- E) Joule (J)
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir yüzeye birim alan başına düşen ışık akısıyla ilgili büyüklük aydınlanmadır; birimi lükstür.
Işık akısının birimi hangisidir?
- A) Lümen (lm)
- B) Metre/saniye
- C) Paskal (Pa)
- D) Lüks (lx)
- E) Kandela (cd)
Doğru cevap: A
Çözüm: Işık akısı lümen ile ifade edilir. Işık şiddeti kandela, aydınlanma şiddeti lüks birimindedir.
Düzlem aynanın önünde 4 m uzaktaki cismin görüntüsü aynanın kaç metre arkasındadır?
- A) 1 m
- B) 2 m
- C) 4 m
- D) 6 m
- E) 8 m
Doğru cevap: C
Çözüm: Düzlem aynada görüntünün aynaya uzaklığı cismin aynaya uzaklığına eşittir.
Düzlem aynaya 3 m uzakta duran kişi ile görüntüsü arasındaki uzaklık kaç metredir?
- A) 6 m
- B) 12 m
- C) 1,5 m
- D) 3 m
- E) 9 m
Doğru cevap: A
Çözüm: Ayna görüntüyü 3 m arkasında oluşturur; cisim-görüntü arası 3+3=6 metredir.
Ayna normaline göre 30° gelen ışının yansıma açısı kaç derecedir?
- A) 60°
- B) 90°
- C) 15°
- D) 45°
- E) 30°
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelme açısı normale göre verildiği için yansıma açısı da 30° olur.
Işın ayna yüzeyiyle 20° yapıyorsa normale göre gelme açısı kaç derecedir?
- A) 40°
- B) 70°
- C) 80°
- D) 90°
- E) 20°
Doğru cevap: B
Çözüm: Ayna yüzeyiyle normal 90° yapar; gelme açısı 90−20=70° bulunur.
Noktasal kaynak dik ekrana 2 m uzaktayken aydınlanma E ise 4 m uzaktaki aydınlanma kaç E olur?
- A) E/2
- B) E
- C) 2E
- D) E/4
- E) 4E
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaynak şiddeti sabitken aydınlanma 1/r² ile değişir; uzaklık iki kat olduğunda aydınlanma dörtte bire iner.
Noktasal kaynak şiddeti 2 kat, yüzeye uzaklığı da 2 kat yapılırsa aydınlanma nasıl değişir?
- A) Sekiz katına çıkar.
- B) İki katına çıkar.
- C) Yarıya iner.
- D) Dört katına çıkar.
- E) Değişmez.
Doğru cevap: C
Çözüm: E∝I/r². I iki kat, r iki kat olunca E yeni/E eski=2/4=1/2 olur.
Gelen ve yansıyan ışınlar normalin karşı taraflarında 45° açı yapıyorsa aralarındaki açı kaç derecedir?
- A) 90°
- B) 60°
- C) 180°
- D) 22,5°
- E) 45°
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelme ve yansıma açıları 45° olduğundan iki ışın arasındaki genişlik 45+45=90° olur.
Noktasal kaynaktan 2 m uzaktaki aydınlanma E ise 6 m uzakta kaç E olur?
- A) E/3
- B) E/6
- C) E/9
- D) E/4
- E) 3E
Doğru cevap: C
Çözüm: Işık şiddeti sabitken E∝1/r²; uzaklık üç kat olunca aydınlanma dokuzda bire iner.
Kaynak şiddeti 3 katına, dik ekrana uzaklık 2 katına çıkarılırsa aydınlanma oranı E₂/E₁ kaçtır?
- A) 3/4
- B) 6
- C) 1/6
- D) 2/3
- E) 3/2
Doğru cevap: A
Çözüm: E∝I/r² olduğundan oran 3/(2²)=3/4 olarak bulunur.
Yansıyan ışın aynanın normaline 50° açı yapıyorsa gelen ışının ayna yüzeyiyle açısı kaç derecedir?
- A) 80°
- B) 100°
- C) 25°
- D) 50°
- E) 40°
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelme açısı normale göre 50° olur; ayna yüzeyiyle yaptığı tamamlayıcı açı 90−50=40°’dir.
Gelen ve yansıyan ışın arasındaki açı 120° olduğunda, normalle gelme açısı kaç derecedir?
- A) 45°
- B) 60°
- C) 90°
- D) 120°
- E) 30°
Doğru cevap: B
Çözüm: Yansıma yasasında iki ışın arasındaki açı 2i’dir. 2i=120° ise i=60° olur.
Ayna yüzeyiyle 35° açı yapan gelen ışın, yansıdıktan sonra yüzeyle kaç derece yapar?
- A) 20°
- B) 55°
- C) 70°
- D) 35°
- E) 90°
Doğru cevap: D
Çözüm: Normalle gelme açısı 55° ve yansıma açısı 55° olur; yansıyan ışının yüzeyle açısı yine 35°’dir.
Aynaya 2 m uzaklıktaki cisim aynadan 0,5 m uzaklaştırılırsa cisim ile görüntüsü arası kaç metre olur?
- A) 6 m
- B) 2,5 m
- C) 5 m
- D) 3 m
- E) 4 m
Doğru cevap: C
Çözüm: Son cisim uzaklığı 2,5 m’dir; görüntü simetrik olarak 2,5 m arkadadır, toplam 5 m olur.