Noktasal ışık kaynağından uzaklık artırıldığında dik yüzeyde aydınlanma genellikle nasıl değişir?
- A) Sabit kalır.
- B) Sonsuza çıkar.
- C) Yalnız renge bağlı olur.
- D) Artar.
- E) Azalır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Noktasal kaynak modelinde dik yüzeyin aydınlanması uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
Işığın yansıma yasasına göre gelme açısı neye eşittir?
- A) Kırılma açısının iki katına
- B) Yansıma açısına
- C) Aynanın boyuna
- D) Işık şiddetine
- E) Gölgenin genişliğine
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüzey normaline göre ölçülen gelme ve yansıma açıları her tür yansımada eşittir.
Pürüzlü duvarın ışığı farklı yönlere yansıtmasına ne denir?
- A) Elektromanyetik indükleme
- B) Tam iç yansıma
- C) Düzenli kırılma
- D) Dağınık yansıma
- E) Işık soğurmasının yokluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Pürüzlü yüzeyin yerel normalleri değiştiği için ışınlar farklı yönlere yansır.
Düzlem aynadaki cismin görüntüsü hangi türdedir?
- A) Cisimden büyük ve gerçek
- B) Ekrana doğrudan düşen
- C) Sanal
- D) Daima gerçek
- E) Mutlaka ters
Doğru cevap: C
Çözüm: Düzlem aynadaki görüntü, yansıyan ışınların uzantıları kesiştiği için sanaldır.
Düzlem aynada görüntü boyunun cisim boyuna oranı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzlem aynada görüntü cisimle aynı boydadır; büyütme oranının mutlak değeri 1 olur.
Tümsek aynada gerçek cismin görüntüsü hangi özelliklere sahiptir?
- A) Gerçek, ters ve büyük
- B) Gerçek, düz ve eşit
- C) Sanal, ters ve büyük
- D) Gerçek, ters ve eşit
- E) Sanal, düz ve küçüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Tümsek ayna dağıtıcıdır; gerçek cisim için düz, sanal ve küçük görüntü oluşturur.
Çukur aynaya asal eksene paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra yaklaşık nereden geçer?
- A) Aynaya paralel kalarak
- B) Odak noktasından
- C) Aynanın arkasındaki rastgele noktadan
- D) Her zaman merkez dışından
- E) Yalnız tepe noktasından
Doğru cevap: B
Çözüm: Çukur aynaya asal eksene paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra odakta toplanır.
Düzlem aynaya doğru 1 m ilerleyen bir cismin görüntüsü aynaya göre ne kadar hareket eder?
- A) Aynaya doğru 2 m
- B) Aynadan uzaklaşarak 2 m
- C) Hiç hareket etmez.
- D) Aynadan uzaklaşarak 1 m
- E) Aynaya doğru 1 m
Doğru cevap: E
Çözüm: Düzlem aynada görüntü, cismin aynaya uzaklığı kadar arkasındadır; cisim yaklaşırsa görüntü de yaklaşır.
Noktasal ışık kaynağı ve saydam olmayan cismin oluşturduğu belirgin koyu gölge için doğru ifade nedir?
- A) Her durumda yalnız yarı gölge oluşur.
- B) Tam gölge oluşabilir; yarı gölge zorunlu değildir.
- C) Gölge kesinlikle yoktur.
- D) Işık cisim içinden bükülmeden geçer.
- E) Gölge yalnız aynayla oluşur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Noktasal kaynakta geometrik optik modelinde keskin tam gölge oluşabilir; geniş kaynak yarı gölge oluşturabilir.
Çukur aynanın merkezinde (C=2f) bulunan cismin görüntüsü nasıldır?
- A) Gerçek, ters, küçük
- B) Sanal, düz, büyük
- C) Gerçek, düz, küçük
- D) Gerçek, ters, aynı boyda
- E) Sanal, ters, aynı boyda
Doğru cevap: D
Çözüm: Çukur aynada merkezdeki cisim merkezde gerçek, ters ve aynı boyda görüntü oluşturur.
Çukur aynada odak ile ayna arasındaki cismin görüntüsü nasıl olur?
- A) Sanal, düz, küçük
- B) Gerçek, düz, eşit
- C) Sanal, düz, büyük
- D) Gerçek, ters, küçük
- E) Gerçek, ters, eşit
Doğru cevap: C
Çözüm: Çukur aynada odak uzaklığı içinde bulunan gerçek cismin görüntüsü aynanın arkasında sanal, düz ve büyüktür.
Tümsek aynaya doğru yaklaşan gerçek cismin görüntüsü için hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) Sanal ve düzdür.
- B) Daima cisimden büyüktür.
- C) Tam merkezde oluşur.
- D) Her durumda ekrana düşer.
- E) Daima gerçek ve terstir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Tümsek ayna gerçek cismin görüntüsünü bütün konumlarda sanal, düz ve cisimden küçük oluşturur.
Kırılma indisi 1,5 olan camda ışık hızı kaç m/s’dir? (c=3×10⁸ m/s)
- A) 1×10⁸ m/s
- B) 1,5×10⁸ m/s
- C) 3×10⁸ m/s
- D) 4,5×10⁸ m/s
- E) 2×10⁸ m/s
Doğru cevap: E
Çözüm: n=c/v bağıntısından v=c/n=3×10⁸/1,5=2×10⁸ m/s elde edilir.
Düzlem aynada cisim ile görüntüsü arasındaki uzaklık 10 m ise cismin aynaya uzaklığı kaç m’dir?
- A) 5 m
- B) 10 m
- C) 20 m
- D) 2 m
- E) 4 m
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzlem aynada görüntü aynanın arkasında eşit uzaklıktadır. Cisim-görüntü aralığı 2d=10 m olur.
İki ayrı noktasal ışık kaynağı opak cismi aydınlatırken kaynaklardan biri kapatılırsa yarı gölge için ne beklenir?
- A) Her yerde gölge kaybolur.
- B) Işık eğrisel yayılmaya başlar.
- C) Yarı gölge zorunlu olarak iki kat büyür.
- D) Tam gölge mutlaka yok olur.
- E) Yarı gölge bölgeleri ortadan kalkabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki kaynaklı düzende yalnız bir kaynağın ışığının ulaştığı yarı gölgeler vardır; tek noktasal kaynakta geometrik modelde keskin gölge olur.
Aydınlanması E olan ekranın noktasal kaynağa uzaklığı 3 m’den 1 m’ye düşürülürse yeni aydınlanma kaç E olur?
- A) E/9
- B) 9E
- C) 3E
- D) E/3
- E) 6E
Doğru cevap: B
Çözüm: E∝1/r²; mesafe üçte bire inince aydınlanma (3/1)²=9 katına çıkar.
İkinci kaynağın şiddeti ilkinin 2 katı, dik ekrana uzaklığı √2 katıysa iki aydınlanma nasıl karşılaştırılır?
- A) İkincisi dörtte birdir.
- B) İkincisi iki kat büyüktür.
- C) İkincisi yarı büyüklüktedir.
- D) Eşittir.
- E) İkincisi dört kat büyüktür.
Doğru cevap: D
Çözüm: E∝I/r². İkinci kaynak için 2I/(√2r)²=2I/2r²=I/r², yani aydınlanmalar eşittir.
Kırılma indisleri 1,2 ve 1,5 olan ortamlarda hızlar v₁ ve v₂ ise v₂/v₁ oranı kaçtır?
- A) 1,25
- B) 1,8
- C) 0,8
- D) 0,5
- E) 1
Doğru cevap: C
Çözüm: v=c/n olduğundan v₂/v₁=n₁/n₂=1,2/1,5=0,8 olur. İndis arttıkça hız azalır.
Havadaki dalga boyu yaklaşık 600 nm olan ışık n=1,5 camda kaç nm dalga boyuyla ilerler?
- A) 400 nm
- B) 450 nm
- C) 600 nm
- D) 900 nm
- E) 300 nm
Doğru cevap: A
Çözüm: Frekans değişmez. Camdaki dalga boyu havadakinin yaklaşık 1/1,5’i, yani 600/1,5=400 nm olur.
Bir saydam ortamda ışık hızı 2×10⁸ m/s ise kırılma indisi kaçtır? (c=3×10⁸ m/s)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kırılma indisi n=c/v olup 3×10⁸/(2×10⁸)=1,5 çıkar.