Bir ortamın kırılma indisi n hangi bağıntıyla tanımlanır?
- A) n=1/v²
- B) n=v−c
- C) n=v/c
- D) n=c/v
- E) n=c×v
Doğru cevap: D
Çözüm: Kırılma indisi, ışığın boşluktaki hızı c ile ortam içindeki hızı v oranıdır: n=c/v.
Işık havadan cama eğik geçerken normale göre nasıl kırılır?
- A) Mutlaka yüzeye paralel olur.
- B) Yalnız geri döner.
- C) Normale yaklaşır.
- D) Asla yön değiştirmez.
- E) Normalden uzaklaşır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Havaya göre optikçe daha yoğun camda ışık yavaşlar ve eğik gelişte normale yaklaşır.
Tam iç yansıma için ışığın hangi geçişi gerekir?
- A) İndisi büyük ortamdan küçük ortama
- B) İndisi küçük ortamdan büyük ortama
- C) Yalnız boşluktan cama
- D) Her iki ortamda hız eşitken
- E) Her zaman yüzeye dik geliş
Doğru cevap: A
Çözüm: Tam iç yansıma yalnız büyük kırılma indisli ortamdan daha küçük indise geçmeye çalışan ışıkta olabilir.
Ortası kalın, kenarları ince yakınsak merceğe ne denir?
- A) Prizma
- B) Kalın kenarlı mercek
- C) Düzlem ayna
- D) Tümsek ayna
- E) İnce kenarlı mercek
Doğru cevap: E
Çözüm: İnce kenarlı mercek havada paralel ışınları yakınsatarak bir odak oluşturur.
Beyaz ışıkta kırmızı görünen opak bir cisim ağırlıklı olarak hangi rengi yansıtır?
- A) Siyahı
- B) Kırmızıyı
- C) Morötesini
- D) Yeşili
- E) Maviyi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kırmızı cisim beyaz ışıktan kırmızı bileşeni daha çok yansıtır, diğer görünür bileşenleri büyük ölçüde soğurur.
Işıkların toplamsal renk karışımında üç ana renk hangileridir?
- A) Sarı, camgöbeği, mor
- B) Siyah, gri, beyaz
- C) Turuncu, mor, sarı
- D) Kırmızı, yeşil, mavi
- E) Kırmızı, sarı, mavi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ekran ve ışık karışımlarında toplamsal ana renkler kırmızı, yeşil ve mavidir (RGB).
Işık camdan havaya eğik geçerken kırılırsa genellikle ne olur?
- A) Tam yansıma kesinlikle olur.
- B) Normalden uzaklaşır.
- C) Normale yaklaşır.
- D) Frekansı iki katına çıkar.
- E) Hızı sıfıra düşer.
Doğru cevap: B
Çözüm: Camdan havaya geçişte hız artar ve tam yansıma yoksa kırılan ışın normalden uzaklaşır.
Monokromatik ışık iki saydam ortam sınırını geçerken hangi niceliği değişmez?
- A) Normale yaptığı açı
- B) Kırılma indisi
- C) Yayılma hızı
- D) Frekansı
- E) Dalga boyu
Doğru cevap: D
Çözüm: Işığın frekansını kaynak belirler; ortam değişiminde hız ve dalga boyu değişebilir.
Durgun sudaki balık, yukarıdan bakana çoğunlukla gerçek konumundan nasıl görünür?
- A) Yalnız yan tarafta
- B) Kesinlikle ters dönmüş
- C) Yüzeye daha yakın
- D) Büyüklüğü sıfırlanmış
- E) Daha derinde
Doğru cevap: C
Çözüm: Sudan havaya çıkan ışık kırıldığı için balık, yaklaşık dik bakışta gerçek derinliğinden daha sığ görünür.
İnce kenarlı merceğe odak uzaklığından daha uzakta olan gerçek cismin görüntüsü çoğunlukla nasıldır?
- A) Gerçek ve ters
- B) Sanal ve düz
- C) Sanal ve ters
- D) Her zaman görüntüsüz
- E) Daima aynı boyda sanal
Doğru cevap: A
Çözüm: Yakınsak mercekte cisim odak dışındaysa ışınlar merceğin öbür tarafında kesişip gerçek, ters görüntü oluşturur.
İnce kenarlı merceğin odak uzaklığından daha yakınındaki gerçek cismin görüntüsü nasıldır?
- A) Her zaman sonsuzda
- B) Gerçek, ters ve küçük
- C) Gerçek, düz ve aynı boy
- D) Sanal, ters ve küçük
- E) Sanal, düz ve büyük
Doğru cevap: E
Çözüm: İnce kenarlı mercek yakın cisim için büyüteç gibi davranır; görüntü sanal, düz ve büyük olur.
Kalın kenarlı merceğin gerçek cisim için görüntüsü hangi özellikleri taşır?
- A) Sanal, ters ve büyük
- B) Sanal, düz ve küçük
- C) Gerçek, ters ve aynı boy
- D) Gerçek, ters ve büyük
- E) Gerçek, düz ve aynı boy
Doğru cevap: B
Çözüm: Kalın kenarlı mercek dağıtıcıdır; gerçek cismin görüntüsünü sanal, düz ve küçük oluşturur.
Beyaz ışık kırmızı bir filtreden geçirildiğinde çoğunlukla hangi ışık geçer?
- A) Yalnız yeşil
- B) Bütün renkler eşit
- C) Yalnız morötesi
- D) Kırmızı ışık
- E) Yalnız mavi
Doğru cevap: D
Çözüm: İdeal kırmızı filtre beyaz ışığın kırmızı bileşenini geçirir, diğer görünür bileşenleri büyük ölçüde soğurur.
İndisi 1 olan havadan indisi 2 olan ortama 30° gelen ışığın kırılma açısının sinüsü kaçtır?
- A) 1
- B) 1/4
- C) 1/2
- D) 1/3
- E) 2/3
Doğru cevap: B
Çözüm: Snell bağıntısı n₁sin i=n₂sin r. 1×sin30°=2×sinr olduğundan sinr=1/4 olur.
Işık n=1,5 ortamdan n=1 ortama gelme açısı sınır açısından büyük olacak biçimde gelirse ne olur?
- A) Normal doğrultusunda zorunlu kırılır.
- B) Işın daima yüzeye dik gider.
- C) Işık hiç etkileşmeden geçer.
- D) Tam iç yansıma gerçekleşir.
- E) Frekans birden artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Büyük indisli ortamdan küçük indise geçişte geliş açısı kritik açıdan büyük olursa kırılan ışın oluşmaz; tam iç yansıma olur.
Gerçek cisim tümsek aynaya yaklaştırılırsa görüntüsü nasıl değişir?
- A) Her zaman cismin iki katına çıkar.
- B) Küçülür ve gerçek olur.
- C) Büyür ama düz, sanal ve küçük kalır.
- D) Aynanın önünde gerçek olur.
- E) Ters ve gerçek olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tümsek aynada cisim yaklaştıkça görüntünün boyu artabilir ama büyütme 1’den küçüktür, görüntü düz ve sanaldır.
Çukur aynada cisim merkezin dışından merkez ile odak arasına yaklaştırılırsa görüntüsü nasıl değişir?
- A) Ters ve gerçek kalıp büyür.
- B) Düz ve sanal olur.
- C) Ters kalıp küçülür.
- D) Her yerde aynı boyda olur.
- E) Tamamen kaybolur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Çukur aynada merkez dışındaki gerçek ters küçük görüntü, merkez-odak arasındaki cisim için gerçek ters büyük hale gelir.
Odak uzaklığı 10 cm olan ince kenarlı merceğin 20 cm önündeki cismin görüntüsü nasıldır?
- A) Gerçek, ters ve iki kat büyük
- B) Sanal, düz ve büyük
- C) Gerçek, düz ve küçük
- D) Sanal, ters ve eşit
- E) Gerçek, ters ve aynı boyda
Doğru cevap: E
Çözüm: Cisim 2f konumundaysa ince kenarlı mercekte görüntü karşı tarafta 2f’de gerçek, ters ve eşit boylu oluşur.
Toplamsal ışık karışımında kırmızı ile yeşil ışık birlikte yansıtılırsa hangi renk algılanır?
- A) Mavi
- B) Sarı
- C) Siyah
- D) Mor
- E) Camgöbeği
Doğru cevap: B
Çözüm: RGB toplamsal renk karışımında kırmızı ve yeşil uygun şiddetlerle birleştiğinde sarı algısı oluşturur.
İdeal mavi filtre ve yalnız kırmızı ışıkla aydınlatılan beyaz ekran için filtreden geçen ışık nasıl olur?
- A) Parlak kırmızı değişmeden geçer.
- B) Sarı ışık oluşur.
- C) Bütün ışık beyaza dönüşür.
- D) Neredeyse hiç görünür ışık geçmez.
- E) Parlak mavi geçer.
Doğru cevap: D
Çözüm: İdeal mavi filtre esas olarak maviyi geçirir; kırmızı ışığı soğurduğu için kırmızı kaynakta çıkış çok karanlık olur.