Işık, saydam ve türdeş bir ortamda engel yokken nasıl yayılır?
- A) Yalnız dairesel yörüngede
- B) Her zaman kırılarak
- C) Doğrusal yollar boyunca
- D) Mutlaka zikzak çizerek
- E) Daima yüzeyde kalarak
Doğru cevap: C
Çözüm: Işık, türdeş ve saydam ortamda doğrusal yol izler. Gölge oluşumu bu ilkeyle açıklanır.
Aşağıdaki maddelerden hangisi görünür ışığı büyük ölçüde geçirir?
- A) Temiz pencere camı
- B) Siyah karton
- C) Kalın tahta
- D) Metal levha
- E) Kapalı taş duvar
Doğru cevap: A
Çözüm: Temiz pencere camı saydamdır; ışığı geçirip arka taraftaki cisimleri seçilebilir kılar.
Işığı geçirmeyen bir cismin arkasında oluşan karanlık bölgenin adı nedir?
- A) Aydınlanma
- B) Odak
- C) Yansıma
- D) Kırılma
- E) Gölge
Doğru cevap: E
Çözüm: Opak cisim ışığın önünü kestiğinde arkasında gölge oluşur; ışığın doğrusal yayılması etkilidir.
Geniş bir ışık kaynağıyla oluşturulan kısmen aydınlık gölge bölgesi hangisidir?
- A) Odak noktası
- B) Yarı gölge
- C) Prizma
- D) Asal eksen
- E) Tam gölge
Doğru cevap: B
Çözüm: Geniş kaynakta bazı ışınlar engellenirken bazıları ulaşabildiği için yarı gölge oluşabilir.
Işık şiddetinin SI birimi nedir?
- A) Lüks (lx)
- B) Lümen (lm)
- C) Newton (N)
- D) Kandela (cd)
- E) Tesla (T)
Doğru cevap: D
Çözüm: Işık şiddeti kandela ile ölçülür; lümen ışık akısı, lüks aydınlanma birimidir.
Aydınlanma şiddetinin birimi hangisidir?
- A) Ohm (Ω)
- B) Kandela (cd)
- C) Lüks (lx)
- D) Lümen (lm)
- E) Joule (J)
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir yüzeye birim alan başına düşen ışık akısıyla ilgili büyüklük aydınlanmadır; birimi lükstür.
Işık akısının birimi hangisidir?
- A) Lümen (lm)
- B) Metre/saniye
- C) Paskal (Pa)
- D) Lüks (lx)
- E) Kandela (cd)
Doğru cevap: A
Çözüm: Işık akısı lümen ile ifade edilir. Işık şiddeti kandela, aydınlanma şiddeti lüks birimindedir.
Noktasal ışık kaynağından uzaklık artırıldığında dik yüzeyde aydınlanma genellikle nasıl değişir?
- A) Sabit kalır.
- B) Sonsuza çıkar.
- C) Yalnız renge bağlı olur.
- D) Artar.
- E) Azalır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Noktasal kaynak modelinde dik yüzeyin aydınlanması uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.
Işığın yansıma yasasına göre gelme açısı neye eşittir?
- A) Kırılma açısının iki katına
- B) Yansıma açısına
- C) Aynanın boyuna
- D) Işık şiddetine
- E) Gölgenin genişliğine
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüzey normaline göre ölçülen gelme ve yansıma açıları her tür yansımada eşittir.
Pürüzlü duvarın ışığı farklı yönlere yansıtmasına ne denir?
- A) Elektromanyetik indükleme
- B) Tam iç yansıma
- C) Düzenli kırılma
- D) Dağınık yansıma
- E) Işık soğurmasının yokluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Pürüzlü yüzeyin yerel normalleri değiştiği için ışınlar farklı yönlere yansır.
Düzlem aynadaki cismin görüntüsü hangi türdedir?
- A) Cisimden büyük ve gerçek
- B) Ekrana doğrudan düşen
- C) Sanal
- D) Daima gerçek
- E) Mutlaka ters
Doğru cevap: C
Çözüm: Düzlem aynadaki görüntü, yansıyan ışınların uzantıları kesiştiği için sanaldır.
Düzlem aynada görüntü boyunun cisim boyuna oranı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzlem aynada görüntü cisimle aynı boydadır; büyütme oranının mutlak değeri 1 olur.
Tümsek aynada gerçek cismin görüntüsü hangi özelliklere sahiptir?
- A) Gerçek, ters ve büyük
- B) Gerçek, düz ve eşit
- C) Sanal, ters ve büyük
- D) Gerçek, ters ve eşit
- E) Sanal, düz ve küçüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Tümsek ayna dağıtıcıdır; gerçek cisim için düz, sanal ve küçük görüntü oluşturur.
Çukur aynaya asal eksene paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra yaklaşık nereden geçer?
- A) Aynaya paralel kalarak
- B) Odak noktasından
- C) Aynanın arkasındaki rastgele noktadan
- D) Her zaman merkez dışından
- E) Yalnız tepe noktasından
Doğru cevap: B
Çözüm: Çukur aynaya asal eksene paralel gelen ışınlar yansıdıktan sonra odakta toplanır.
Bir ortamın kırılma indisi n hangi bağıntıyla tanımlanır?
- A) n=1/v²
- B) n=v−c
- C) n=v/c
- D) n=c/v
- E) n=c×v
Doğru cevap: D
Çözüm: Kırılma indisi, ışığın boşluktaki hızı c ile ortam içindeki hızı v oranıdır: n=c/v.
Işık havadan cama eğik geçerken normale göre nasıl kırılır?
- A) Mutlaka yüzeye paralel olur.
- B) Yalnız geri döner.
- C) Normale yaklaşır.
- D) Asla yön değiştirmez.
- E) Normalden uzaklaşır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Havaya göre optikçe daha yoğun camda ışık yavaşlar ve eğik gelişte normale yaklaşır.
Tam iç yansıma için ışığın hangi geçişi gerekir?
- A) İndisi büyük ortamdan küçük ortama
- B) İndisi küçük ortamdan büyük ortama
- C) Yalnız boşluktan cama
- D) Her iki ortamda hız eşitken
- E) Her zaman yüzeye dik geliş
Doğru cevap: A
Çözüm: Tam iç yansıma yalnız büyük kırılma indisli ortamdan daha küçük indise geçmeye çalışan ışıkta olabilir.
Ortası kalın, kenarları ince yakınsak merceğe ne denir?
- A) Prizma
- B) Kalın kenarlı mercek
- C) Düzlem ayna
- D) Tümsek ayna
- E) İnce kenarlı mercek
Doğru cevap: E
Çözüm: İnce kenarlı mercek havada paralel ışınları yakınsatarak bir odak oluşturur.
Beyaz ışıkta kırmızı görünen opak bir cisim ağırlıklı olarak hangi rengi yansıtır?
- A) Siyahı
- B) Kırmızıyı
- C) Morötesini
- D) Yeşili
- E) Maviyi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kırmızı cisim beyaz ışıktan kırmızı bileşeni daha çok yansıtır, diğer görünür bileşenleri büyük ölçüde soğurur.
Işıkların toplamsal renk karışımında üç ana renk hangileridir?
- A) Sarı, camgöbeği, mor
- B) Siyah, gri, beyaz
- C) Turuncu, mor, sarı
- D) Kırmızı, yeşil, mavi
- E) Kırmızı, sarı, mavi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ekran ve ışık karışımlarında toplamsal ana renkler kırmızı, yeşil ve mavidir (RGB).