Noktasal kaynaktan 2 m uzaktaki aydınlanma E ise 6 m uzakta kaç E olur?
- A) E/3
- B) E/6
- C) E/9
- D) E/4
- E) 3E
Doğru cevap: C
Çözüm: Işık şiddeti sabitken E∝1/r²; uzaklık üç kat olunca aydınlanma dokuzda bire iner.
Kaynak şiddeti 3 katına, dik ekrana uzaklık 2 katına çıkarılırsa aydınlanma oranı E₂/E₁ kaçtır?
- A) 3/4
- B) 6
- C) 1/6
- D) 2/3
- E) 3/2
Doğru cevap: A
Çözüm: E∝I/r² olduğundan oran 3/(2²)=3/4 olarak bulunur.
Yansıyan ışın aynanın normaline 50° açı yapıyorsa gelen ışının ayna yüzeyiyle açısı kaç derecedir?
- A) 80°
- B) 100°
- C) 25°
- D) 50°
- E) 40°
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelme açısı normale göre 50° olur; ayna yüzeyiyle yaptığı tamamlayıcı açı 90−50=40°’dir.
Gelen ve yansıyan ışın arasındaki açı 120° olduğunda, normalle gelme açısı kaç derecedir?
- A) 45°
- B) 60°
- C) 90°
- D) 120°
- E) 30°
Doğru cevap: B
Çözüm: Yansıma yasasında iki ışın arasındaki açı 2i’dir. 2i=120° ise i=60° olur.
Ayna yüzeyiyle 35° açı yapan gelen ışın, yansıdıktan sonra yüzeyle kaç derece yapar?
- A) 20°
- B) 55°
- C) 70°
- D) 35°
- E) 90°
Doğru cevap: D
Çözüm: Normalle gelme açısı 55° ve yansıma açısı 55° olur; yansıyan ışının yüzeyle açısı yine 35°’dir.
Aynaya 2 m uzaklıktaki cisim aynadan 0,5 m uzaklaştırılırsa cisim ile görüntüsü arası kaç metre olur?
- A) 6 m
- B) 2,5 m
- C) 5 m
- D) 3 m
- E) 4 m
Doğru cevap: C
Çözüm: Son cisim uzaklığı 2,5 m’dir; görüntü simetrik olarak 2,5 m arkadadır, toplam 5 m olur.
Düzlem aynada cisim ile görüntüsü arasındaki uzaklık 10 m ise cismin aynaya uzaklığı kaç m’dir?
- A) 5 m
- B) 10 m
- C) 20 m
- D) 2 m
- E) 4 m
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzlem aynada görüntü aynanın arkasında eşit uzaklıktadır. Cisim-görüntü aralığı 2d=10 m olur.
İki ayrı noktasal ışık kaynağı opak cismi aydınlatırken kaynaklardan biri kapatılırsa yarı gölge için ne beklenir?
- A) Her yerde gölge kaybolur.
- B) Işık eğrisel yayılmaya başlar.
- C) Yarı gölge zorunlu olarak iki kat büyür.
- D) Tam gölge mutlaka yok olur.
- E) Yarı gölge bölgeleri ortadan kalkabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki kaynaklı düzende yalnız bir kaynağın ışığının ulaştığı yarı gölgeler vardır; tek noktasal kaynakta geometrik modelde keskin gölge olur.
Aydınlanması E olan ekranın noktasal kaynağa uzaklığı 3 m’den 1 m’ye düşürülürse yeni aydınlanma kaç E olur?
- A) E/9
- B) 9E
- C) 3E
- D) E/3
- E) 6E
Doğru cevap: B
Çözüm: E∝1/r²; mesafe üçte bire inince aydınlanma (3/1)²=9 katına çıkar.
İkinci kaynağın şiddeti ilkinin 2 katı, dik ekrana uzaklığı √2 katıysa iki aydınlanma nasıl karşılaştırılır?
- A) İkincisi dörtte birdir.
- B) İkincisi iki kat büyüktür.
- C) İkincisi yarı büyüklüktedir.
- D) Eşittir.
- E) İkincisi dört kat büyüktür.
Doğru cevap: D
Çözüm: E∝I/r². İkinci kaynak için 2I/(√2r)²=2I/2r²=I/r², yani aydınlanmalar eşittir.
Kırılma indisleri 1,2 ve 1,5 olan ortamlarda hızlar v₁ ve v₂ ise v₂/v₁ oranı kaçtır?
- A) 1,25
- B) 1,8
- C) 0,8
- D) 0,5
- E) 1
Doğru cevap: C
Çözüm: v=c/n olduğundan v₂/v₁=n₁/n₂=1,2/1,5=0,8 olur. İndis arttıkça hız azalır.
Havadaki dalga boyu yaklaşık 600 nm olan ışık n=1,5 camda kaç nm dalga boyuyla ilerler?
- A) 400 nm
- B) 450 nm
- C) 600 nm
- D) 900 nm
- E) 300 nm
Doğru cevap: A
Çözüm: Frekans değişmez. Camdaki dalga boyu havadakinin yaklaşık 1/1,5’i, yani 600/1,5=400 nm olur.
Bir saydam ortamda ışık hızı 2×10⁸ m/s ise kırılma indisi kaçtır? (c=3×10⁸ m/s)
Doğru cevap: E
Çözüm: Kırılma indisi n=c/v olup 3×10⁸/(2×10⁸)=1,5 çıkar.
İndisi 1 olan havadan indisi 2 olan ortama 30° gelen ışığın kırılma açısının sinüsü kaçtır?
- A) 1
- B) 1/4
- C) 1/2
- D) 1/3
- E) 2/3
Doğru cevap: B
Çözüm: Snell bağıntısı n₁sin i=n₂sin r. 1×sin30°=2×sinr olduğundan sinr=1/4 olur.
Işık n=1,5 ortamdan n=1 ortama gelme açısı sınır açısından büyük olacak biçimde gelirse ne olur?
- A) Normal doğrultusunda zorunlu kırılır.
- B) Işın daima yüzeye dik gider.
- C) Işık hiç etkileşmeden geçer.
- D) Tam iç yansıma gerçekleşir.
- E) Frekans birden artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Büyük indisli ortamdan küçük indise geçişte geliş açısı kritik açıdan büyük olursa kırılan ışın oluşmaz; tam iç yansıma olur.
Gerçek cisim tümsek aynaya yaklaştırılırsa görüntüsü nasıl değişir?
- A) Her zaman cismin iki katına çıkar.
- B) Küçülür ve gerçek olur.
- C) Büyür ama düz, sanal ve küçük kalır.
- D) Aynanın önünde gerçek olur.
- E) Ters ve gerçek olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tümsek aynada cisim yaklaştıkça görüntünün boyu artabilir ama büyütme 1’den küçüktür, görüntü düz ve sanaldır.
Çukur aynada cisim merkezin dışından merkez ile odak arasına yaklaştırılırsa görüntüsü nasıl değişir?
- A) Ters ve gerçek kalıp büyür.
- B) Düz ve sanal olur.
- C) Ters kalıp küçülür.
- D) Her yerde aynı boyda olur.
- E) Tamamen kaybolur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Çukur aynada merkez dışındaki gerçek ters küçük görüntü, merkez-odak arasındaki cisim için gerçek ters büyük hale gelir.
Odak uzaklığı 10 cm olan ince kenarlı merceğin 20 cm önündeki cismin görüntüsü nasıldır?
- A) Gerçek, ters ve iki kat büyük
- B) Sanal, düz ve büyük
- C) Gerçek, düz ve küçük
- D) Sanal, ters ve eşit
- E) Gerçek, ters ve aynı boyda
Doğru cevap: E
Çözüm: Cisim 2f konumundaysa ince kenarlı mercekte görüntü karşı tarafta 2f’de gerçek, ters ve eşit boylu oluşur.
Toplamsal ışık karışımında kırmızı ile yeşil ışık birlikte yansıtılırsa hangi renk algılanır?
- A) Mavi
- B) Sarı
- C) Siyah
- D) Mor
- E) Camgöbeği
Doğru cevap: B
Çözüm: RGB toplamsal renk karışımında kırmızı ve yeşil uygun şiddetlerle birleştiğinde sarı algısı oluşturur.
İdeal mavi filtre ve yalnız kırmızı ışıkla aydınlatılan beyaz ekran için filtreden geçen ışık nasıl olur?
- A) Parlak kırmızı değişmeden geçer.
- B) Sarı ışık oluşur.
- C) Bütün ışık beyaza dönüşür.
- D) Neredeyse hiç görünür ışık geçmez.
- E) Parlak mavi geçer.
Doğru cevap: D
Çözüm: İdeal mavi filtre esas olarak maviyi geçirir; kırmızı ışığı soğurduğu için kırmızı kaynakta çıkış çok karanlık olur.