Arrhenius tanımına göre bir madde suda çözündüğünde asit olarak kabul edilmesi için hangi iyonun derişimini artırmalıdır?
- A) Sulu çözeltide Na⁺ iyonunu azaltması
- B) Yalnız Cl⁻ iyonunu oluşturması
- C) Sulu çözeltide H₃O⁺ iyonunu artırması
- D) Suyun tüm iyonlarını ortadan kaldırması
- E) Sulu çözeltide elektron üretmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Arrhenius asitleri sulu ortamda H⁺ (gerçekte H₃O⁺) derişimini artırır. İyonun varlığı tek başına yeterli değildir.
Arrhenius tanımında sulu ortamda baz olarak davranan maddeler için hangi özellik ayırt edicidir?
- A) Sulu ortamda OH⁻ derişimini artırma
- B) Sulu ortamda H₃O⁺ derişimini artırma
- C) Yalnızca elektron alışverişi yapma
- D) Her koşulda gaz hâline geçme
- E) Suda tümüyle metal iyonuna dönüşme
Doğru cevap: A
Çözüm: Arrhenius bazı sulu çözeltide hidroksit iyonu derişimini artırır. Örneğin NaOH suya OH⁻ verir.
Mavi turnusol kâğıdının kırmızıya dönüşmesi hangi ortamın göstergesidir?
- A) Bazik çözeltinin kesin kanıtı
- B) pH değeri tam 7 olan ortam
- C) İçinde yalnız saf su bulunan ortam
- D) Sadece gaz karışımının varlığı
- E) Asidik çözeltinin varlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Asitler mavi turnusolü kırmızıya çevirir; bazlar ise kırmızı turnusolü maviye çevirir.
Kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştüren sulu çözelti için hangisi söylenebilir?
- A) Yalnız saf sudur.
- B) Bazik özellik gösterir.
- C) Kesinlikle kuvvetli asittir.
- D) Mutlaka nötrleşmiş çözeltidir.
- E) Asit-baz özelliği yoktur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kırmızı turnusolün maviye dönmesi bazik karakteri gösteren klasik bir ayıraç tepkisidir.
25 °C sıcaklıkta saf suyun yaklaşık pH değeri kaçtır?
- A) pH değeri 1’dir.
- B) pH değeri 3’tür.
- C) pH değeri 11’dir.
- D) pH değeri 7’dir.
- E) pH değeri 14’tür.
Doğru cevap: D
Çözüm: 25 °C’de saf su için H₃O⁺ ve OH⁻ derişimleri eşittir ve her biri 10⁻⁷ mol/L olduğundan pH 7’dir.
Aynı sıcaklıktaki pH 2 ve pH 6 sulu çözeltilerinden hangisi daha asidiktir?
- A) pH 6 olan çözelti daha asidiktir.
- B) İkisi aynı H₃O⁺ derişimine sahiptir.
- C) pH 2 olan çözelti daha asidiktir.
- D) İkisi de zorunlu olarak baziktir.
- E) pH değerinden asitlik hakkında yorum yapılamaz.
Doğru cevap: C
Çözüm: pH küçüldükçe H₃O⁺ derişimi artar; 2 değerli pH, 6 değerli pH’dan daha asidiktir.
Sirkenin ekşi özellik göstermesine katkıda bulunan başlıca asit hangisidir?
- A) Asetik asit (CH₃COOH)
- B) Sodyum hidroksit (NaOH)
- C) Amonyak (NH₃)
- D) Sodyum klorür (NaCl)
- E) Kalsiyum karbonat (CaCO₃)
Doğru cevap: A
Çözüm: Sirke sulu asetik asit çözeltisidir; bu organik asit ekşi özelliğine katkıda bulunur.
25 °C’de pH değerleri 2 ve 4 olan iki kuvvetli asit çözeltisinin H₃O⁺ derişimleri oranı (pH 2):(pH 4) kaçtır?
- A) 10:1 oranındadır.
- B) 1:1 oranındadır.
- C) 100:1 oranındadır.
- D) 1:100 oranındadır.
- E) 1000:1 oranındadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: pH=-log[H₃O⁺] olduğundan pH 2 için 10⁻² M, pH 4 için 10⁻⁴ M; oran 100’dür.
25 °C’de pH değerleri 12 ve 10 olan iki çözelti için OH⁻ derişimleri oranı (pH 12):(pH 10) kaçtır?
- A) 100 kat olarak bulunur.
- B) 2 kat olarak bulunur.
- C) 10 kat olarak bulunur.
- D) 100 kat daha küçük bulunur.
- E) Birbirine tam eşit bulunur.
Doğru cevap: A
Çözüm: pOH=14−pH. pH 12 için pOH 2, pH 10 için pOH 4 olur; OH⁻ derişimleri 100 kat farklıdır.
25 °C’de H₃O⁺ derişimi 10⁻³ mol/L olan sulu çözeltinin pH değeri kaçtır?
- A) pH = 1 hesaplanır.
- B) pH = 4 hesaplanır.
- C) pH = 7 hesaplanır.
- D) pH = 11 hesaplanır.
- E) pH = 3 hesaplanır.
Doğru cevap: E
Çözüm: pH hidrojen iyonu derişiminin onluk logaritmasının negatifidir; −log(10⁻³)=3 elde edilir.
25 °C’de pOH değeri 4 olan sulu çözeltinin pH değeri kaçtır?
- A) pH 4 olarak hesaplanır.
- B) pH 10 olarak hesaplanır.
- C) pH 6 olarak hesaplanır.
- D) pH 8 olarak hesaplanır.
- E) pH 14 olarak hesaplanır.
Doğru cevap: B
Çözüm: 25 °C’de pH+pOH=14 bağıntısı geçerlidir; pOH 4 ise pH 10 olup çözeltinin özelliği baziktir.
İdeal koşullarda kuvvetli tek protonlu asit çözeltisi saf suyla 100 kat seyreltilirse başlangıç pH’sı 2 iken son pH yaklaşık kaç olur?
- A) pH yaklaşık 1 olur.
- B) pH yaklaşık 2 kalır.
- C) pH yaklaşık 6 olur.
- D) pH yaklaşık 4 olur.
- E) pH yaklaşık 8 olur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Asit derişimi 100 kat azalırsa H₃O⁺ yaklaşık 10⁻² M’den 10⁻⁴ M’ye düşer; pH iki birim artar.
Eşit hacimde 0,1 M HCl ve 0,1 M NaOH çözeltileri karıştırılırsa 25 °C’de ideal tam nötrleşme sonrası hangi sonuç beklenir?
- A) Karışımda yalnız HCl fazlası kalır.
- B) Karışımda yalnız NaOH fazlası kalır.
- C) Çözelti nötrdür; pH yaklaşık 7 olur.
- D) Çözelti pH 1’de kalır.
- E) Karışımda H₂ gazı mutlaka çıkar.
Doğru cevap: C
Çözüm: HCl ve NaOH tek proton/tek hidroksit taşıdığı için eşit mol miktarlarında birbirini tam tüketir; NaCl ve su kalır.
HNO₃ ile KOH tam tepkimeye girdiğinde oluşacak tuz hangisidir?
- A) Potasyum nitrat (KNO₃)
- B) Potasyum klorür (KCl)
- C) Sodyum nitrat (NaNO₃)
- D) Kalsiyum nitrat [Ca(NO₃)₂]
- E) Amonyum nitrat (NH₄NO₃)
Doğru cevap: A
Çözüm: HNO₃+KOH→KNO₃+H₂O tepkimesinde K⁺ ile NO₃⁻ birleşerek potasyum nitrat tuzunu verir.
50 mL 0,20 M HCl ile 100 mL 0,050 M NaOH karıştırılıyor. Tepkime sonunda kaç mol asit eşdeğeri artar?
- A) 0,001 mol H⁺ eşdeğeri artar.
- B) 0,010 mol OH⁻ eşdeğeri artar.
- C) 0,005 mol H⁺ eşdeğeri artar.
- D) 0,015 mol OH⁻ eşdeğeri artar.
- E) 0,020 mol H⁺ eşdeğeri artar.
Doğru cevap: C
Çözüm: HCl miktarı 0,050×0,20=0,010 mol, NaOH 0,100×0,050=0,005 mol’dür. Artan asit eşdeğeri 0,005 moldür.
100 mL 0,10 M H₂SO₄ ile 100 mL 0,10 M NaOH karıştırılıyor. Tam tepkimede artan asit eşdeğeri kaç moldür?
- A) 0,010 mol H⁺ eşdeğeri kalır.
- B) 0,010 mol OH⁻ eşdeğeri kalır.
- C) 0,020 mol OH⁻ eşdeğeri kalır.
- D) 0,030 mol H⁺ eşdeğeri kalır.
- E) İki reaktif de tamamen biter.
Doğru cevap: A
Çözüm: Asit miktarı 0,010 mol H₂SO₄ olduğundan 0,020 mol H⁺ eşdeğeridir; 0,010 mol OH⁻ tüketilince 0,010 mol asit eşdeğeri artar.
25 mL 0,20 M HNO₃ ile 50 mL 0,10 M KOH çözeltileri tam karıştırıldığında 25 °C’de hangi durum beklenir?
- A) Asit 0,005 mol fazla kalır.
- B) Baz 0,005 mol fazla kalır.
- C) Asit ve baz birlikte 0,020 mol artar.
- D) Hidrojen gazı oluştuğu için pH ölçülemez.
- E) Eşdeğer mol sayıları eşit, ortam yaklaşık nötrdür.
Doğru cevap: E
Çözüm: HNO₃ 0,025×0,20=0,005 mol, KOH 0,050×0,10=0,005 mol’dür. Bir protonlu asit ile baz 1:1 tepkimeye girer.
0,10 mol Zn metali yeterli HCl ile tepkimeye girerse normal koşullarda yaklaşık kaç litre H₂ elde edilir? (1 mol gaz = 22,4 L)
- A) 1,12 litre H₂ elde edilir.
- B) 2,24 litre H₂ elde edilir.
- C) 4,48 litre H₂ elde edilir.
- D) 11,2 litre H₂ elde edilir.
- E) 22,4 litre H₂ elde edilir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Zn+2HCl→ZnCl₂+H₂ olduğundan 0,10 mol Zn, 0,10 mol H₂ verir; 0,10×22,4=2,24 L olur.
2,4 gram Mg metali yeterli HCl ile tamamen tepkimeye girerse normal koşullarda kaç litre H₂ gazı çıkar? (Mg=24 g/mol; 1 mol gaz=22,4 L)
- A) 0,224 L hidrojen oluşur.
- B) 1,12 L hidrojen oluşur.
- C) 4,48 L hidrojen oluşur.
- D) 2,24 L hidrojen oluşur.
- E) 22,4 L hidrojen oluşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: 2,4 g Mg=0,10 mol’dür. Mg+2HCl→MgCl₂+H₂ denkleminde mol oranı 1:1 olduğu için 2,24 L H₂ oluşur.
10,0 g CaCO₃ ile 0,15 mol HCl tepkimeye sokuluyor. (CaCO₃=100 g/mol) Üretilebilecek en fazla CO₂ miktarı kaç moldür?
- A) 0,025 mol CO₂ oluşabilir.
- B) 0,050 mol CO₂ oluşabilir.
- C) 0,075 mol CO₂ oluşabilir.
- D) 0,100 mol CO₂ oluşabilir.
- E) 0,150 mol CO₂ oluşabilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: 10 g CaCO₃ 0,10 mol olsa da 0,15 mol HCl en çok 0,075 mol CaCO₃ tüketir; 0,075 mol CO₂ oluşur.