Fenolftalein ayıracı bazik sulu çözeltide genellikle hangi renge dönüşür?
- A) Yeşil renk oluşur.
- B) Siyah renk belirir.
- C) Mavi çökelti oluşur.
- D) Pembe renk gözlenir.
- E) Turuncu gaz çıkar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenolftalein asidik ve nötr sulu ortamda renksizdir; yeterince bazik ortamda pembeleşir.
Laboratuvarda bir asit çözeltisinin koklanması veya tadına bakılması yerine hangi işlem güvenlidir?
- A) Parmakla çözeltiyi doğrudan tatmak
- B) Bilinmeyen çözeltiyi göz çevresine sürmek
- C) Uygun ayıraçla ve koruyucuyla özellik incelemek
- D) Gazı doğrudan derin nefesle içine çekmek
- E) Koruyucu gözlüğü çıkartarak çalışmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Asit-baz ayrımında uygun indikatör ve güvenlik araçları kullanılır; bilinmeyen kimyasallar tatma veya doğrudan koklamayla denenmez.
Mide özsuyunda bulunan ve sindirimde rol alan temel asit hangisidir?
- A) Hidroklorik asidin sulu hâli
- B) Sitrik asidin saf kristali
- C) Kalsiyum hidroksitli çözelti
- D) Sodyum bikarbonatın katısı
- E) Kalsiyum karbonatın tozu
Doğru cevap: A
Çözüm: Mide özsuyundaki HCl, proteinlerin sindirimi için gerekli asidik ortamın oluşmasına katkı sağlar.
Bir sulu çözeltinin 25 °C’de pH değeri 10 ise hangi sınıflandırma doğrudur?
- A) pH değeri asidik aralıkta bulunur.
- B) Tam nötr su örneğidir.
- C) Asitlik derecesi pH 1 ile aynıdır.
- D) Hidrojen iyonu hiç bulunmaz.
- E) Bazik çözelti sınıfındadır.
Doğru cevap: E
Çözüm: 25 °C’de nötr pH 7’dir; pH 10 olan sulu çözelti baziktir, ancak yine de az miktarda H₃O⁺ içerir.
Asit yağmurlarının artmasına katkı sağlayan atmosfer kirleticilerinden biri hangisidir?
- A) Helyum gazı (He)
- B) Kükürt dioksit (SO₂)
- C) Neon gazı (Ne)
- D) Argon gazı (Ar)
- E) Moleküler azot (N₂)
Doğru cevap: B
Çözüm: SO₂ atmosferde yükseltgenip suyla etkileşerek asidik bileşikler oluşturabilir; azot oksitleri de asit yağmuruna katkı sağlar.
Sulu ortamda bir asit ve bazın uygun miktarlarda birbirini tüketmesine ne ad verilir?
- A) Fotosentez olayı
- B) Süblimleşme değişimi
- C) Elektroliz işlemi
- D) Nötrleşme tepkimesi
- E) Damıtma işlemi
Doğru cevap: D
Çözüm: Asit ve bazın H₃O⁺ ile OH⁻ üzerinden etkileşerek su ve çoğunlukla tuz oluşturması nötrleşmedir.
Zn ve Cu metalleri ayrı ayrı seyreltik HCl içine atıldığında olağan koşullarda hangi karşılaştırma doğrudur?
- A) Cu H₂ çıkarır; Zn hiçbir asitle tepkime vermez.
- B) Zn H₂ çıkarabilir; Cu seyreltik HCl ile belirgin tepkime vermez.
- C) Her ikisi aynı hızla Cl₂ üretir.
- D) Zn yalnız CO₂ gazı üretir; Cu NH₃ üretir.
- E) İki metal de suda mutlaka çözünür.
Doğru cevap: B
Çözüm: Çinko hidrojenden aktif bir metaldir ve seyreltik HCl’den H₂ açığa çıkarabilir; bakır bu asitle normal koşullarda hidrojen çıkarmaz.
Fenolftalein eklendiğinde bir örnekte renk oluşmazken diğerinde pembe renk gözleniyor. Hangisi güvenilir sonuçtur?
- A) Renksiz olan kesin kuvvetli asittir.
- B) Pembe olan saf nötr sudur.
- C) İki örneğin pH değeri mutlaka aynıdır.
- D) Pembe olan örnek bazik aralıktadır.
- E) Renk değişimi tek başına çözünürlük ölçer.
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenolftalein asidik ve nötr ortamda renksiz kalabilir; pembe renk bazik aralığı gösterir, renksiz oluşun tek başına kuvvetli asit kanıtı yoktur.
Aynı sıcaklıkta eşit derişimli HCl ve CH₃COOH çözeltileri karşılaştırıldığında hangi ifade doğrudur?
- A) Asetik asit tamamen iyonlaşır, HCl hiç iyonlaşmaz.
- B) İki asidin iyonlaşma dereceleri zorunlu olarak eşittir.
- C) HCl daha yüksek iyonlaşma derecesine sahiptir.
- D) CH₃COOH kesin olarak daha kuvvetli asittir.
- E) HCl suda molekül olarak hiç bulunamaz.
Doğru cevap: C
Çözüm: HCl kuvvetli, asetik asit zayıf asittir; aynı koşullarda HCl suya daha yüksek oranda H₃O⁺ kazandırır.
25 °C’de 0,10 M ve 0,010 M HCl çözeltilerinin yaklaşık pH değerleri sırasıyla kaçtır?
- A) 1 ve 2 olur.
- B) 2 ve 1 olur.
- C) 1 ve 1 olur.
- D) 7 ve 7 olur.
- E) 3 ve 4 olur.
Doğru cevap: A
Çözüm: HCl kuvvetli tek protonlu asit olduğundan [H₃O⁺] değerleri 10⁻¹ ve 10⁻² M kabul edilirse pH sırasıyla 1 ve 2 çıkar.
NaCl tuzu saf suda çözündüğünde 25 °C’de oluşan seyreltik çözelti için hangi beklenti uygundur?
- A) Mutlaka pH 1 olan kuvvetli asittir.
- B) Mutlaka pH 13 olan kuvvetli bazdır.
- C) Tuz çözünürken kesin CO₂ çıkar.
- D) Yalnız metalik sodyum tanecikleri içerir.
- E) Yaklaşık nötr bir çözeltidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: NaCl kuvvetli asit HCl ve kuvvetli baz NaOH kökenli bir tuzdur; iyonları suda belirgin asit-baz hidrolizi yapmaz.
Asit yağmurlarında başlıca etken olarak tanımlanan gaz çiftinin doğru örneği hangisidir?
- A) He ve Ne birlikte
- B) SO₂ ve NO₂ birlikte
- C) Ar ve Kr birlikte
- D) H₂ ve O₂ birlikte
- E) N₂ ve CH₄ birlikte
Doğru cevap: B
Çözüm: Kükürt ve azot oksitleri atmosferde yükseltgenerek asidik türler oluşturabilir; özellikle SO₂ ve NOₓ önemlidir.
Güçlü asit ile güçlü bazın uygun miktarda sulu nötrleşmesi sırasında sıkça hangi enerji değişimi gözlenir?
- A) Ortamdan ısı alınmasının zorunlu olması
- B) Mutlaka ışık yayan çekirdek tepkimesi
- C) Elektrik akımının kendiliğinden sürekli üretilmesi
- D) Isı açığa çıkması (ekzotermik olay)
- E) Bütün çözelti taneciklerinin donması
Doğru cevap: D
Çözüm: H₃O⁺ ve OH⁻ iyonlarının su oluşturması genellikle ısı veren bir süreçtir; deney güvenliği açısından karışım ısınabilir.
20,0 g saf CaCO₃, yeterli HCl ile tamamen tepkimeye giriyor. En fazla kaç gram CO₂ oluşur? (CaCO₃=100; CO₂=44 g/mol)
- A) 4,4 g CO₂ oluşur.
- B) 8,8 g CO₂ oluşur.
- C) 10,0 g CO₂ oluşur.
- D) 17,6 g CO₂ oluşur.
- E) 20,0 g CO₂ oluşur.
Doğru cevap: B
Çözüm: 20 g CaCO₃=0,20 mol’dür. Karbonat başına bir mol CO₂ oluşur; 0,20×44=8,8 g karbondioksit çıkar.
0,10 mol Zn ile 0,15 mol HCl tepkimeye giriyor. Tepkime sonunda hangisi doğrudur?
- A) 0,10 mol H₂ oluşur ve hiç Zn artmaz.
- B) 0,15 mol H₂ oluşur ve HCl artar.
- C) 0,050 mol H₂ oluşur ve 0,050 mol HCl artar.
- D) 0,075 mol H₂ oluşur ve 0,025 mol Zn artar.
- E) 0,025 mol H₂ oluşur ve 0,075 mol Zn artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Zn+2HCl→ZnCl₂+H₂; 0,15 mol HCl en çok 0,075 mol Zn tüketir ve o kadar H₂ üretir. Başlangıçtaki Zn’den 0,025 mol artar.
50 mL 0,20 M HCl ve 50 mL 0,20 M HNO₃ karıştırılıyor. İki asidi de tam nötrleştirmek için 0,40 M NaOH’den kaç mL gerekir?
- A) 12,5 mL baz çözeltisi gerekir.
- B) 25 mL baz çözeltisi gerekir.
- C) 50 mL baz çözeltisi gerekir.
- D) 75 mL baz çözeltisi gerekir.
- E) 100 mL baz çözeltisi gerekir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Her iki tek protonlu asit de 0,010 moldür; toplam 0,020 mol OH⁻ gerekir. V=0,020/0,40=0,050 L olur.
100 mL 0,10 M HCl ile 120 mL 0,10 M NaOH karıştırılıyor. 25 °C’de oluşan ortam nasıl sınıflandırılır?
- A) 0,002 mol OH⁻ fazlası bulunduğundan baziktir.
- B) 0,002 mol H⁺ fazlası bulunduğundan asidiktir.
- C) İki maddenin molleri eşit olduğundan nötrdür.
- D) 0,012 mol H⁺ fazlası bulunduğundan asidiktir.
- E) Yalnız H₂ gazı oluştuğundan pH sıfırdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Asit 0,010 mol, baz 0,012 mol’dür; tam 1:1 nötrleşmeden sonra 0,002 mol baz eşdeğeri kalır.
ZnO katısının hem HCl hem de derişik NaOH ile uygun koşullarda tepkime verebilmesi hangi özelliği kanıtlar?
- A) ZnO’nun yalnız kuvvetli asit olduğunu kanıtlar.
- B) ZnO’nun suda daima nötr gaz verdiğini gösterir.
- C) ZnO’nun saf metal olduğunu kanıtlar.
- D) ZnO’nun tepkimelerde kimyasal bileşimini hiç değiştirmediğini gösterir.
- E) ZnO bileşiğinin amfoter özelliğini gösterir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Amfoter oksitler hem asidik hem bazik ortamla tepkime verebilir; çinko oksit bu davranışa örnektir.
0,10 mol H₂SO₄ ile 0,30 mol KOH tepkimeye sokuluyor. Tamamlandığında hangi durum elde edilir?
- A) 0,30 mol K₂SO₄ oluşur, KOH kalmaz.
- B) 0,10 mol K₂SO₄ oluşur, 0,10 mol KOH artar.
- C) 0,10 mol K₂SO₄ oluşur, 0,10 mol H₂SO₄ artar.
- D) 0,20 mol K₂SO₄ oluşur, H₂SO₄ artar.
- E) 0,05 mol K₂SO₄ oluşur, 0,20 mol KOH artar.
Doğru cevap: B
Çözüm: H₂SO₄+2KOH→K₂SO₄+2H₂O. 0,10 mol asit 0,20 mol baz tüketir ve 0,10 mol tuz üretir.
30 mL 0,20 M HCl ile 20 mL 0,10 M NaOH karıştırıldığında artan HCl eşdeğeri kaç milimoldür?
- A) 1,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- B) 2,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- C) 6,0 mmol baz eşdeğeri artar.
- D) 4,0 mmol asit eşdeğeri artar.
- E) 8,0 mmol baz eşdeğeri artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: HCl 30×0,20=6 mmol, NaOH 20×0,10=2 mmol’dür; 1:1 tepkimeden 4 mmol asit eşdeğeri artar.