Arrhenius tanımına göre bir madde suda çözündüğünde asit olarak kabul edilmesi için hangi iyonun derişimini artırmalıdır?
- A) Sulu çözeltide Na⁺ iyonunu azaltması
- B) Yalnız Cl⁻ iyonunu oluşturması
- C) Sulu çözeltide H₃O⁺ iyonunu artırması
- D) Suyun tüm iyonlarını ortadan kaldırması
- E) Sulu çözeltide elektron üretmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Arrhenius asitleri sulu ortamda H⁺ (gerçekte H₃O⁺) derişimini artırır. İyonun varlığı tek başına yeterli değildir.
Arrhenius tanımında sulu ortamda baz olarak davranan maddeler için hangi özellik ayırt edicidir?
- A) Sulu ortamda OH⁻ derişimini artırma
- B) Sulu ortamda H₃O⁺ derişimini artırma
- C) Yalnızca elektron alışverişi yapma
- D) Her koşulda gaz hâline geçme
- E) Suda tümüyle metal iyonuna dönüşme
Doğru cevap: A
Çözüm: Arrhenius bazı sulu çözeltide hidroksit iyonu derişimini artırır. Örneğin NaOH suya OH⁻ verir.
Mavi turnusol kâğıdının kırmızıya dönüşmesi hangi ortamın göstergesidir?
- A) Bazik çözeltinin kesin kanıtı
- B) pH değeri tam 7 olan ortam
- C) İçinde yalnız saf su bulunan ortam
- D) Sadece gaz karışımının varlığı
- E) Asidik çözeltinin varlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Asitler mavi turnusolü kırmızıya çevirir; bazlar ise kırmızı turnusolü maviye çevirir.
Kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştüren sulu çözelti için hangisi söylenebilir?
- A) Yalnız saf sudur.
- B) Bazik özellik gösterir.
- C) Kesinlikle kuvvetli asittir.
- D) Mutlaka nötrleşmiş çözeltidir.
- E) Asit-baz özelliği yoktur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kırmızı turnusolün maviye dönmesi bazik karakteri gösteren klasik bir ayıraç tepkisidir.
25 °C sıcaklıkta saf suyun yaklaşık pH değeri kaçtır?
- A) pH değeri 1’dir.
- B) pH değeri 3’tür.
- C) pH değeri 11’dir.
- D) pH değeri 7’dir.
- E) pH değeri 14’tür.
Doğru cevap: D
Çözüm: 25 °C’de saf su için H₃O⁺ ve OH⁻ derişimleri eşittir ve her biri 10⁻⁷ mol/L olduğundan pH 7’dir.
Aynı sıcaklıktaki pH 2 ve pH 6 sulu çözeltilerinden hangisi daha asidiktir?
- A) pH 6 olan çözelti daha asidiktir.
- B) İkisi aynı H₃O⁺ derişimine sahiptir.
- C) pH 2 olan çözelti daha asidiktir.
- D) İkisi de zorunlu olarak baziktir.
- E) pH değerinden asitlik hakkında yorum yapılamaz.
Doğru cevap: C
Çözüm: pH küçüldükçe H₃O⁺ derişimi artar; 2 değerli pH, 6 değerli pH’dan daha asidiktir.
Sirkenin ekşi özellik göstermesine katkıda bulunan başlıca asit hangisidir?
- A) Asetik asit (CH₃COOH)
- B) Sodyum hidroksit (NaOH)
- C) Amonyak (NH₃)
- D) Sodyum klorür (NaCl)
- E) Kalsiyum karbonat (CaCO₃)
Doğru cevap: A
Çözüm: Sirke sulu asetik asit çözeltisidir; bu organik asit ekşi özelliğine katkıda bulunur.
Aşağıdaki evsel maddelerden hangisinin sulu çözeltisi genellikle bazik özellik gösterir?
- A) Limon suyu (sitrik asit içeren)
- B) Sirke (asetik asitli çözelti)
- C) Hidroklorik asit çözeltisi
- D) Saf su (25 °C, pH 7)
- E) Yemek sodası (NaHCO₃) çözeltisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Sodyum hidrojen karbonatın sulu çözeltisi hafif bazik karakter gösterir; sirke ve limon suyu asidiktir.
Yeterli miktarda seyreltik HCl ile tepkimeye giren çinko metalinden hangi gazın çıkması beklenir?
- A) Oksijen gazı (O₂)
- B) Hidrojen gazı (H₂)
- C) Azot gazı (N₂)
- D) Klor gazı (Cl₂)
- E) Karbondioksit gazı (CO₂)
Doğru cevap: B
Çözüm: Zn+2HCl→ZnCl₂+H₂ tepkimesinde hidrojen iyonları indirgenerek hidrojen gazı oluşturur.
Asitlerin karbonatlarla tepkimesinde sıklıkla ortaya çıkan gaz hangisidir?
- A) Helyum (He) gazı
- B) Neon (Ne) gazı
- C) Argon (Ar) gazı
- D) Karbondioksit (CO₂) gazı
- E) Hidrojen klorür (HCl) gazı
Doğru cevap: D
Çözüm: Karbonat iyonları asitle tepkimeye girerek karbonik asit ara ürünü üzerinden su ve CO₂ oluşturur.
HCl ile NaOH arasında tam nötrleşme tepkimesinin ürünleri hangileridir?
- A) Na ve H₂
- B) H₂SO₄ ve Na₂O
- C) NaCl ve H₂O
- D) Cl₂ ve H₂O₂
- E) Na₂CO₃ ve CO₂
Doğru cevap: C
Çözüm: HCl+NaOH→NaCl+H₂O denkleminde asitle bazdan tuz ve su oluşur; iyonik denklem H⁺+OH⁻→H₂O’dur.
Yemek tuzu olarak bilinen iyonik bileşiğin formülü hangisidir?
- A) NaCl formülü
- B) NaOH formülü
- C) HCl formülü
- D) H₂SO₄ formülü
- E) NH₃ formülü
Doğru cevap: A
Çözüm: Sodyum klorür, Na⁺ ve Cl⁻ iyonlarından oluşan iyonik bir tuzdur ve kimyasal formülü NaCl’dir.
Aşağıdaki maddelerden hangisi yaygın bir kuvvetli asit örneğidir?
- A) Asetik asit (CH₃COOH) çözeltisi
- B) Karbonik asit (H₂CO₃) çözeltisi
- C) Saf su (H₂O)
- D) Amonyaklı su (NH₃)
- E) Hidroklorik asit (HCl)
Doğru cevap: E
Çözüm: HCl sulu çözeltide büyük ölçüde tamamen iyonlaşır; asetik asit ve karbonik asit zayıf asitlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi yaygın kuvvetli bazlardan biridir?
- A) Amonyak (NH₃) gazı
- B) Sodyum hidroksit (NaOH) katısı
- C) Asetik asit (CH₃COOH) sıvısı
- D) Hidroklorik asit (HCl) çözeltisi
- E) Sodyum klorür (NaCl) kristali
Doğru cevap: B
Çözüm: NaOH suda çözündüğünde iyonlarına ayrılır ve OH⁻ derişimini belirgin biçimde artırır.
Fenolftalein ayıracı bazik sulu çözeltide genellikle hangi renge dönüşür?
- A) Yeşil renk oluşur.
- B) Siyah renk belirir.
- C) Mavi çökelti oluşur.
- D) Pembe renk gözlenir.
- E) Turuncu gaz çıkar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenolftalein asidik ve nötr sulu ortamda renksizdir; yeterince bazik ortamda pembeleşir.
Laboratuvarda bir asit çözeltisinin koklanması veya tadına bakılması yerine hangi işlem güvenlidir?
- A) Parmakla çözeltiyi doğrudan tatmak
- B) Bilinmeyen çözeltiyi göz çevresine sürmek
- C) Uygun ayıraçla ve koruyucuyla özellik incelemek
- D) Gazı doğrudan derin nefesle içine çekmek
- E) Koruyucu gözlüğü çıkartarak çalışmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Asit-baz ayrımında uygun indikatör ve güvenlik araçları kullanılır; bilinmeyen kimyasallar tatma veya doğrudan koklamayla denenmez.
Mide özsuyunda bulunan ve sindirimde rol alan temel asit hangisidir?
- A) Hidroklorik asidin sulu hâli
- B) Sitrik asidin saf kristali
- C) Kalsiyum hidroksitli çözelti
- D) Sodyum bikarbonatın katısı
- E) Kalsiyum karbonatın tozu
Doğru cevap: A
Çözüm: Mide özsuyundaki HCl, proteinlerin sindirimi için gerekli asidik ortamın oluşmasına katkı sağlar.
Bir sulu çözeltinin 25 °C’de pH değeri 10 ise hangi sınıflandırma doğrudur?
- A) pH değeri asidik aralıkta bulunur.
- B) Tam nötr su örneğidir.
- C) Asitlik derecesi pH 1 ile aynıdır.
- D) Hidrojen iyonu hiç bulunmaz.
- E) Bazik çözelti sınıfındadır.
Doğru cevap: E
Çözüm: 25 °C’de nötr pH 7’dir; pH 10 olan sulu çözelti baziktir, ancak yine de az miktarda H₃O⁺ içerir.
Asit yağmurlarının artmasına katkı sağlayan atmosfer kirleticilerinden biri hangisidir?
- A) Helyum gazı (He)
- B) Kükürt dioksit (SO₂)
- C) Neon gazı (Ne)
- D) Argon gazı (Ar)
- E) Moleküler azot (N₂)
Doğru cevap: B
Çözüm: SO₂ atmosferde yükseltgenip suyla etkileşerek asidik bileşikler oluşturabilir; azot oksitleri de asit yağmuruna katkı sağlar.
Sulu ortamda bir asit ve bazın uygun miktarlarda birbirini tüketmesine ne ad verilir?
- A) Fotosentez olayı
- B) Süblimleşme değişimi
- C) Elektroliz işlemi
- D) Nötrleşme tepkimesi
- E) Damıtma işlemi
Doğru cevap: D
Çözüm: Asit ve bazın H₃O⁺ ile OH⁻ üzerinden etkileşerek su ve çoğunlukla tuz oluşturması nötrleşmedir.