Atom numarası (Z) hangi tanecik sayısına eşittir?
- A) Nötron sayısına
- B) Proton ve nötron toplamına
- C) Proton sayısına
- D) Elektron ve nötron toplamına
- E) Katman sayısına
Doğru cevap: C
Çözüm: Atom numarası çekirdekteki proton sayısıdır; aynı elementin atomlarında proton sayısı aynıdır.
Protonun elektrik yükü hangisidir?
- A) +1 birim
- B) −2 birim
- C) −1 birim
- D) 0 birim
- E) +2 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Protonun bağıl elektrik yükü +1’dir; atom çekirdeğinin pozitif yükünü protonlar oluşturur.
Elektronun bağıl elektrik yükü nedir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Elektron eksi bir birim yüklüdür; atomun kimyasal etkileşimlerinde elektronlar önemlidir.
Nötronun elektrik yükü hangisidir?
- A) −1 birimdir.
- B) Yüksüzdür.
- C) +2 birimdir.
- D) −2 birimdir.
- E) +1 birimdir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Nötron elektriksel bakımdan yüksüzdür ve protonlarla birlikte çekirdekte yer alır.
Atom çekirdeğinde hangi parçacıklar bulunur?
- A) Elektron ve proton
- B) Yalnız elektron
- C) Elektron ve foton
- D) Proton ve nötron
- E) Yalnız nötr atom
Doğru cevap: D
Çözüm: Atom çekirdeği proton ve nötronlardan oluşur; elektronlar çekirdek çevresindeki bölgede bulunur.
Nötr atomda proton ve elektron sayıları arasındaki ilişki nedir?
- A) Elektron sayısı bir eksiktir.
- B) Elektron sayısı daima iki katıdır.
- C) Birbirine eşittir.
- D) Proton sayısı daima sıfırdır.
- E) Nötron sayısına mutlaka eşittir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Nötr atomda toplam pozitif ve negatif yükler birbirini dengeler; proton sayısı elektron sayısına eşittir.
Kütle numarası (A) hangi toplamla bulunur?
- A) Proton + nötron
- B) Proton − elektron
- C) Nötron − elektron
- D) Proton + elektron
- E) Elektron + nötron
Doğru cevap: A
Çözüm: Kütle numarası çekirdekteki toplam nükleon sayısıdır; A=proton+nötron bağıntısı kullanılır.
Atom numarası 13 olan nötr atomun proton ve elektron sayıları sırasıyla kaçtır?
- A) 13 ve 14
- B) 14 ve 13
- C) 13 ve 13
- D) 27 ve 13
- E) 13 ve 27
Doğru cevap: C
Çözüm: Atom numarası 13 olduğundan proton sayısı 13’tür; nötr atomda elektron sayısı da 13 olur.
Kütle numarası 27, atom numarası 13 olan alüminyum atomunun nötron sayısı kaçtır?
- A) 14
- B) 12
- C) 13
- D) 27
- E) 40
Doğru cevap: A
Çözüm: A=Z+n bağıntısına göre nötron sayısı 27−13=14 olarak bulunur.
12 protonu ve 10 elektronu olan iyonun yükü kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: Protonların toplam yükü +12, elektronların −10 olduğundan net yük +2’dir.
17 protonu ve 18 elektronu olan klor iyonunun yükü nedir?
Doğru cevap: B
Çözüm: 17 pozitif proton ve 18 negatif elektronun toplam yükü −1 olduğundan iyon Cl⁻ olur.
8 protonu ve 10 nötronu olan atomun kütle numarası kaçtır?
Doğru cevap: D
Çözüm: Kütle numarası proton ve nötron sayılarının toplamıdır: 8+10=18.
Proton sayısı 6 olan iki atomun nötron sayıları 6 ve 7 ise aralarındaki ilişki nedir?
- A) İzobar oldukları zorunludur.
- B) Farklı elementlerdir.
- C) Birbirlerinin izotopudur.
- D) Nötron sayıları eşittir.
- E) Her ikisi de aynı kütle numaralıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Proton sayıları eşit, nötron sayıları farklıdır; bu atomlar karbonun izotoplarıdır.
Neon (Z=10) atomunun katman elektron dağılımı nedir?
- A) 2,8
- B) 2,8,1
- C) 2,4,4
- D) 2,6
- E) 2,7,1
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk katmana iki, ikinci katmana sekiz elektron yerleşir; toplam 10 elektron bulunur.
Borun ¹⁰B izotopu %20, ¹¹B izotopu %80 bolluğa sahipse ortalama atom kütlesi yaklaşık kaç u olur?
- A) 10,2
- B) 10,5
- C) 10,8
- D) 11,0
- E) 10,0
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağırlıklı ortalama 10×0,20+11×0,80=2,0+8,8=10,8 u bulunur.
¹⁴C ve ¹²C atomları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Protonları aynı, nötronları farklıdır.
- B) Nötronları aynı, protonları farklıdır.
- C) Protonları farklı, elektronları zorunlu eşittir.
- D) Kütle numaraları eşittir.
- E) İki farklı elementtir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Karbon izotoplarında proton sayısı 6’dır; ¹²C’de 6, ¹⁴C’de 8 nötron bulunur.
O²⁻, F⁻, Na⁺ ve Mg²⁺ iyonlarının hepsinde 10 elektron varsa en büyük iyon yarıçapı hangisidir?
- A) Mg²⁺
- B) Dördü kesinlikle eşittir.
- C) F⁻
- D) Na⁺
- E) O²⁻
Doğru cevap: E
Çözüm: İzoelektronik taneciklerde proton sayısı en küçük olanın çekimi daha zayıftır; 8 protonlu O²⁻ en büyüktür.
F⁻, Ne ve Na⁺ tanecikleri 10 elektrona sahiptir. Yarıçap sıralaması hangisidir?
- A) Ne > Na⁺ > F⁻
- B) F⁻ > Ne > Na⁺
- C) F⁻ = Ne = Na⁺
- D) Na⁺ > F⁻ > Ne
- E) Na⁺ > Ne > F⁻
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektron sayıları aynı olduğundan çekirdek yükü arttıkça yarıçap küçülür: F (9p), Ne (10p), Na (11p).
Z=20 ve A=40 olan Ca²⁺ taneciğinin proton, nötron ve elektron sayıları hangisidir?
- A) 20, 18, 20
- B) 18, 20, 20
- C) 20, 20, 22
- D) 20, 20, 18
- E) 40, 20, 18
Doğru cevap: D
Çözüm: Ca²⁺ için p=20, n=40−20=20, elektron sayısı nötr atomdan iki eksik olduğundan 18’dir.
X atomunun dağılımı 2,8,1; Y atomunun dağılımı 2,8,7 ise hangi ifade doğrudur?
- A) X ametal, Y alkali metaldir.
- B) X ve Y aynı ana gruptadır.
- C) X elektron vermeye, Y elektron almaya yatkındır.
- D) X 7A, Y 1A grubundadır.
- E) Her ikisi de soy gazdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: X sodyum gibi 1A metali; Y klor gibi 7A ametalidir; genel olarak X elektron verir, Y elektron alır.