İzotop atomların ortak özelliği nedir?
- A) Kütle numaralarının daima eşit olması
- B) Elektron yüklerinin farklı olması
- C) Farklı element olmaları
- D) Nötron sayılarının aynı olması
- E) Proton sayılarının aynı olması
Doğru cevap: E
Çözüm: İzotoplar aynı elemente aittir; proton sayıları eşit, nötron sayıları farklıdır.
Atomu içi dolu, bölünemez küçük küre gibi betimleyen tarihsel model kime aittir?
- A) Bohr
- B) Dalton
- C) Rutherford
- D) Thomson
- E) Moseley
Doğru cevap: B
Çözüm: Dalton atom modeli maddeyi içi dolu küçük taneciklerle açıkladı; sonradan atomun alt parçacıkları keşfedildi.
Pozitif yükün atom hacmine yayıldığını, elektronların bu yapıya gömülü olduğunu savunan model hangisidir?
- A) Moseley’in periyodik modeli
- B) Dalton modeli
- C) Bohr modeli
- D) Thomson modeli
- E) Modern orbital modeli
Doğru cevap: D
Çözüm: Thomson modeli üzümlü kek benzetmesiyle bilinir; pozitif kütle içinde elektronların bulunduğunu ileri sürer.
Altın levha deneyinden atomda küçük ve yoğun çekirdek olduğu sonucunu çıkaran bilim insanı kimdir?
- A) Newlands
- B) Döbereiner
- C) Rutherford
- D) Dalton
- E) Mendeleyev
Doğru cevap: C
Çözüm: Rutherford saçılma deneyinde bazı alfa taneciklerinin büyük açılarla sapmasını küçük, yoğun pozitif çekirdekle açıkladı.
Elektronların belirli enerji düzeyleriyle ilişkilendirildiği atom modeli kime aittir?
- A) Bohr
- B) Döbereiner
- C) Mendeleyev
- D) Proust
- E) Lavoisier
Doğru cevap: A
Çözüm: Bohr modeli, özellikle hidrojen atomundaki çizgi spektrumunu açıklamak üzere belirli enerji düzeyleri önerir.
Periyodik tablodaki yatay sıralara ne ad verilir?
- A) Grup
- B) İzotop
- C) Orbital
- D) İyon
- E) Periyot
Doğru cevap: E
Çözüm: Periyodik tablonun yatay sıraları periyot, dikey sütunları grup olarak adlandırılır.
Periyodik tablodaki düşey sütunlara ne ad verilir?
- A) Enerji düzeyi
- B) Grup
- C) Periyot
- D) İzobar
- E) Yörünge
Doğru cevap: B
Çözüm: Düşey sütunlar grup adını alır ve aynı gruptaki ana grup elementleri benzer değerlik elektron yapılarına sahiptir.
Magnezyum (Z=12) için 2,8,2 dağılımından periyot ve A grubu ne bulunur?
- A) 3. periyot, 8A
- B) 4. periyot, 2A
- C) 2. periyot, 2A
- D) 2. periyot, 3A
- E) 3. periyot, 2A
Doğru cevap: E
Çözüm: Üç dolu katman periyodu 3, son katmandaki 2 elektron ana grubu 2A yapar.
Alüminyum (Z=13) atomunun 2,8,3 dağılımına göre konumu hangisidir?
- A) 2. periyot, 3A
- B) 3. periyot, 3A
- C) 3. periyot, 2A
- D) 4. periyot, 3A
- E) 3. periyot, 7A
Doğru cevap: B
Çözüm: Üç elektron katmanı 3. periyodu, son katmandaki üç elektron 3A ana grubunu gösterir.
Potasyumun (Z=19) katman dağılımı ve periyodik konumu hangisidir?
- A) 2,8,8,1; 4. periyot 2A
- B) 2,8,9; 3. periyot 1A
- C) 2,8,8,1; 3. periyot 1A
- D) 2,8,8,1; 4. periyot 1A
- E) 2,8,7,2; 4. periyot 2A
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk 20 element düzeyinde potasyum 2,8,8,1 dağılımındadır; dört katman ve bir değerlik elektronu vardır.
Kalsiyumun (Z=20) konumu hangisidir?
- A) 3. periyot, 8A
- B) 2. periyot, 4A
- C) 4. periyot, 2A
- D) 3. periyot, 2A
- E) 4. periyot, 1A
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalsiyumun katman elektron dağılımı 2,8,8,2’dir; 4. periyot 2A grubundadır.
11 protonlu sodyum atomu bir elektron verirse oluşan Na⁺ iyonunun elektron sayısı kaç olur?
Doğru cevap: A
Çözüm: Sodyumun nötr atomunda 11 elektron vardır; bir elektron vermesiyle Na⁺ iyonunda 10 elektron kalır.
İlk 20 element için 2,8,7 katman dağılımına sahip atomun yeri hangisidir?
- A) 2. periyot, 7A
- B) 3. periyot, 1A
- C) 4. periyot, 7A
- D) 3. periyot, 6A
- E) 3. periyot, 7A
Doğru cevap: E
Çözüm: Üç katman üçüncü periyodu, son katmanda yedi elektron 7A grubunu verir; element klordur.
Aynı periyotta Be ve B için birinci iyonlaşma enerjisi karşılaştırması nasıldır?
- A) Be > B
- B) Her ikisinin değeri sıfırdır.
- C) Yalnız atom kütlesine bakılarak zorunlu B seçilir.
- D) B > Be
- E) Be = B
Doğru cevap: A
Çözüm: Be’nin dolu 2s alt kabuğu kararlıdır; B’nin ilk 2p elektronu daha kolay kopabildiğinden Be’nin birinci iyonlaşma enerjisi daha yüksektir.
İkinci periyotta N ve O için birinci iyonlaşma enerjisi ilişkisi hangisidir?
- A) N = O
- B) Her ikisi de soy gazdan büyüktür.
- C) Atom numarası küçük olan kesinlikle daha düşüktür.
- D) O > N
- E) N > O
Doğru cevap: E
Çözüm: Azotun yarı dolu 2p³ düzeni göreli kararlıdır; oksijende eşleşmiş elektron itmesi koparmayı kolaylaştırır.
Elektron ilgisi en büyük (enerji açığa çıkarma eğilimi en yüksek) halojenin sıklıkla klor olmasının nedeni hangisidir?
- A) Klorun ametal olmaması
- B) Florun çok küçük hacminde gelen elektrona uygulanan itmenin güçlü olması
- C) Florun atom numarasının klordan büyük olması
- D) Klorun soy gaz olması
- E) Florun en dış katmanında hiç elektron olmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Elektronegatifliği en yüksek flor olsa da elektron ilgisinde Cl, F’ye göre daha fazla enerji açığa çıkarabilir.
Magnezyum atomunda 1. ve 2. iyonlaşmadan sonra 3. iyonlaşma enerjisinin çok artması neyle açıklanır?
- A) Protonların çekirdekten ayrılması
- B) Üçüncü elektronun ilk katmandan önce daha gevşek olması
- C) Mg’nin başlangıçta 3 değerlik elektronu taşıması
- D) Üçüncü elektronun dolu iç katmandan koparılması
- E) Mg’nin atom numarasının değişmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mg 2,8,2 düzeninden önce iki değerlik elektronu verir; Mg²⁺ sonrası üçüncü elektron kararlı iç katmandan çıkarılır.
Elektronun Bohr modelinde n=3 düzeyinden n=2 düzeyine geçmesi için hangisi gerçekleşir?
- A) Nötron sayısı azalır.
- B) Elementin kimliği değişir.
- C) Foton yayımlanır.
- D) Foton mutlaka soğurulur.
- E) Atom numarası bir artar.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek enerjiden düşük enerji düzeyine geçişte enerji farkı foton olarak dışarı verilir.
Bohr modelinde elektronun n=2’den n=4’e çıkarılması için ne gerekir?
- A) Uygun enerjili foton soğurması
- B) Protonun elektronla yer değiştirmesi
- C) Nötronun bölünmesi
- D) Atom numarasının azalması
- E) Kesinlikle foton yayması
Doğru cevap: A
Çözüm: Elektronu daha yüksek enerji düzeyine çıkarmak için atomun uygun enerji alması, örneğin foton soğurması gerekir.
Rutherford saçılma deneyinde alfa taneciklerinin büyük çoğunluğunun levhadan geçmesi hangi sonucu destekler?
- A) Pozitif yükün tüm hacme eşit yayılması
- B) Çekirdeğin atom hacminin tamamını kaplaması
- C) Elektronların çekirdekte toplanması
- D) Atomun proton ve elektron içermemesi
- E) Atom hacminin büyük bölümünün boşluklu olması
Doğru cevap: E
Çözüm: Alfa taneciklerinin çoğu sapmadan geçmiştir; atomun önemli kısmının boşluk, çekirdeğin çok küçük olduğu sonucu çıkarılmıştır.