Periyodik tabloda aynı grupta bulunan Li, Na ve K için atom yarıçapı sıralaması hangisidir?
- A) Na > Li > K
- B) Li = Na = K
- C) K > Na > Li
- D) Na > K > Li
- E) Li > Na > K
Doğru cevap: C
Çözüm: Aynı grupta aşağıya inildikçe elektron katmanı sayısı artar; yarıçap K’de en büyük, Li’de en küçüktür.
Kâğıt, cam, plastik ve metalin geri dönüştürülme biçimleri için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Bütün maddeler aynı sıcaklıkta kimyasal olarak saf suya dönüşür.
- B) Malzemelerin kimyasal ve fiziksel özellikleri farklı işlem teknikleri gerektirir.
- C) Cam ve metal geri dönüşümünde malzeme türünü ayırmak gereksizdir.
- D) Kâğıt lifleri ve bakır metalinin atomik yapısı birebir aynıdır.
- E) Plastiklerin tamamı yeniden işlenirken zorunlu olarak aynı erime noktasına sahiptir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Cam, metal, kâğıt ve farklı plastikler farklı fiziksel/kimyasal özellikler taşıdığından toplama ve işleme yöntemleri değişir.
Bir sıvının yüzeyindeki buharlaşma ile kaynama arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?
- A) Kaynama yalnız yüzeyde, buharlaşma dipte olur.
- B) Her ikisinde zorunlu yeni element oluşur.
- C) Kaynamada sıvının her yerinde kabarcık oluşur; buharlaşma ise yüzeydedir.
- D) Her ikisi her sıcaklıkta sıvının her yerinde başlar.
- E) Buharlaşma yalnız normal kaynama noktasında olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: Buharlaşma sıvı yüzeyinde her sıcaklıkta görülebilir; kaynama, buhar basıncı dış basınca ulaştığında hacmin içinde de gerçekleşir.
2Mg + O₂ → 2MgO tepkimesinde 24 g Mg yeterli O₂ ile yakılıyor ve 30 g MgO elde ediliyor. Yüzde verim kaçtır? (Mg=24, O=16)
- A) %80
- B) %75
- C) %90
- D) %60
- E) %70
Doğru cevap: B
Çözüm: 24 g Mg 1 moldür; teorik olarak 1 mol MgO yani 40 g beklenir. Gerçek ürün 30 g olduğundan yüzde verim 30/40×100=%75’tir.
Enzimlerin canlı dokudaki görevini ve bir ilaç örneğinin miktar analizini inceleyen iki araştırma alanı sırasıyla hangisidir?
- A) Polimer kimyası ve jeoloji
- B) Analitik kimya ve botanik
- C) Anorganik kimya ve akustik
- D) Biyokimya ve analitik kimya
- E) Fizikokimya ve astronomi
Doğru cevap: D
Çözüm: Enzimlerin işlevi biyokimyanın, ilaçtaki bileşenin sayısal miktarını belirleme analitik kimyanın konusudur.
Br₂ ile I₂ apolar moleküllerinin London kuvvetleri karşılaştırması hangisidir?
- A) Br₂’de zorunlu daha güçlüdür.
- B) Her ikisinde kesinlikle sıfırdır.
- C) I₂ yalnız iyonik bağ içerir.
- D) I₂’de genellikle daha güçlüdür.
- E) Br₂ metalik bağlıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: İyot molekülünün elektron bulutu daha büyük ve kolay kutuplaşabilir olduğu için London kuvvetleri genellikle artar.
100 mL 0,10 M H₂SO₄ ile 100 mL 0,10 M NaOH karıştırılıyor. Tam tepkimede artan asit eşdeğeri kaç moldür?
- A) 0,010 mol H⁺ eşdeğeri kalır.
- B) 0,010 mol OH⁻ eşdeğeri kalır.
- C) 0,020 mol OH⁻ eşdeğeri kalır.
- D) 0,030 mol H⁺ eşdeğeri kalır.
- E) İki reaktif de tamamen biter.
Doğru cevap: A
Çözüm: Asit miktarı 0,010 mol H₂SO₄ olduğundan 0,020 mol H⁺ eşdeğeridir; 0,010 mol OH⁻ tüketilince 0,010 mol asit eşdeğeri artar.
20 °C’de 100 g suda en çok 25 g çözünen bir tuzla, 80 g suya 30 g tuz katılıyor. Denge sonunda çözelti kütlesi kaç gramdır?
- A) 100 g
- B) 105 g
- C) 110 g
- D) 80 g
- E) 90 g
Doğru cevap: A
Çözüm: 80 g su en çok 80×25/100=20 g tuz çözebilir; çözelti kütlesi 80+20=100 gramdır, 10 g katı artar.
Sabit sıcaklık ve basınçtaki iki farklı ideal gaz, aynı hacmi kaplıyorsa mol sayıları için hangi ifade doğrudur?
- A) Aynı hacimde farklı gazların mol sayıları daima farklıdır.
- B) Molar kütlesi büyük olanın mol sayısı daima iki katıdır.
- C) Yoğunluğu düşük olanın mol sayısı sıfırdır.
- D) Mol sayıları yalnız gazların rengine bağlıdır.
- E) Mol sayıları eşittir.
Doğru cevap: E
Çözüm: PV=nRT bağıntısında P, V ve T aynıysa n aynıdır; Avogadro yasası gaz cinsinden bağımsızdır.
Sıvı su ısıtılıp gaz hâline geçirildiğinde hangisi doğru olur?
- A) H₂O molekülü zorunlu iyonik kristale dönüşür.
- B) Zayıf moleküller arası çekimler büyük ölçüde aşılır; moleküldeki O–H bağı korunur.
- C) Suyun atomları metalik bağ oluşturur.
- D) O–H bağlarının hepsi kopar ve H₂ ile O₂ oluşur.
- E) Oksijen proton sayısı değişir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Buharlaşma bir fiziksel değişimdir; H₂O molekülleri arası çekim aşılırken kovalent O–H bağları kalır.
PVC polimerinin tekrar birimi –CH₂–CHCl– olduğuna göre monomer için hangisi doğrudur?
- A) CH₂=CHCl yapısında kloroeten kullanılabilir.
- B) CH₄ molekülleri klor olmadan aynı zinciri verir.
- C) CH₃–CH₃ monomeri doğrudan PVC üretir.
- D) NaCl kristalleri doğrudan katılma polimerleşmesine girer.
- E) CO₂ molekülleri klor taşıyan aynı birimi oluşturur.
Doğru cevap: A
Çözüm: PVC üretiminde vinil klorür monomeri CH₂=CHCl katılma polimerleşmesine katılır; klor yan grup olarak zincirde kalır.
Üçüncü periyot Na, Mg ve Cl elementlerinden hangisinin ametalik karakteri en yüksektir?
- A) Üçü de ametal değildir.
- B) Na
- C) Mg
- D) Na ve Mg eşit
- E) Cl
Doğru cevap: E
Çözüm: Periyotta sağa doğru ametalik özellik güçlenir; halojen olan klor en yüksek ametalik karakterdedir.
Fe₂O₃ + 3CO → 2Fe + 3CO₂ tepkimesine 2 mol Fe₂O₃ ve 3 mol CO verilirse hangisi doğrudur?
- A) 4 mol Fe oluşur, CO artar.
- B) 3 mol Fe oluşur, hiç giren kalmaz.
- C) 2 mol Fe oluşur, 2 mol CO artar.
- D) 2 mol Fe oluşur, 1 mol Fe₂O₃ artar.
- E) 1 mol Fe oluşur, 1 mol CO artar.
Doğru cevap: D
Çözüm: 3 mol CO yalnız 1 mol Fe₂O₃ indirger ve 2 mol Fe üretir; 2 mol oksitten 1 mol artar.
N, Na ve Ne sembollerinin doğru element sırası hangisidir?
- A) Azot, sodyum, neon
- B) Sodyum, neon, azot
- C) Azot, neon, sodyum
- D) Nikel, sodyum, helyum
- E) Neon, azot, sodyum
Doğru cevap: A
Çözüm: N azot, Na sodyum, Ne neon elementini gösterir; ikinci harfin büyük/küçük yazımı önemlidir.
0,025 mol Ba(OH)₂’nin içerdiği hidroksit miktarını tam nötrleştirmek için kaç mol HCl gerekir?
- A) 0,0125 mol HCl yeterlidir.
- B) 0,025 mol HCl yeterlidir.
- C) 0,075 mol HCl yeterlidir.
- D) 0,050 mol HCl yeterlidir.
- E) 0,100 mol HCl yeterlidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Ba(OH)₂ her formül biriminde iki hidroksit içerir. 0,025 mol Ba(OH)₂, 0,050 mol HCl gerektirir.
20 °C’de çözünürlüğü 40 g/100 g su olan bir tuzun 180 g doygun çözeltisinde kaç gram tuz bulunur?
- A) 80 g
- B) 40 g
- C) 360/7 g (yaklaşık 51,4 g)
- D) 60 g
- E) 72 g
Doğru cevap: C
Çözüm: Doygun çözeltide 40 g tuz + 100 g su = 140 g çözelti vardır; 180×40/140=360/7≈51,4 gram tuz bulunur.
Şişeden alınan kimyasalın kullanılmayan bölümünü ana şişeye geri dökmemek neden önemlidir?
- A) Bütün maddeleri daha uçucu yapmak
- B) Maddenin element olmasını sağlamak
- C) Ana stokta kirlenme ve tepkime riskini önlemek
- D) Her zaman parlaklığını artırmak
- E) Şişenin kütlesini gizlemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Artan kimyasal farklı maddelerle temas etmiş olabilir; stok şişeye geri dökülmesi kontaminasyona neden olabilir.
Sabun anyonları RCOO⁻ ile Ca²⁺ iyonu arasında çökelek oluşumu 2RCOO⁻ + Ca²⁺ → (RCOO)₂Ca şeklindedir. 0,020 mol Ca²⁺ iyonunu bağlamak için en az kaç mol RCOO⁻ gerekir?
- A) 0,010 mol sabun anyonu
- B) 0,020 mol sabun anyonu
- C) 0,060 mol sabun anyonu
- D) 0,080 mol sabun anyonu
- E) 0,040 mol sabun anyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Denkleştirilmiş iyon tepkimesinde sabun anyonu:Ca²⁺ oranı 2:1’dir; 0,020×2=0,040 mol gerekir.
Eşit mol sayıda ideal He ve O₂ gazları aynı sıcaklık ve aynı hacimde ayrı kaplarda tutuluyor. Basınçları için hangisi doğrudur?
- A) Basınçlar kesinlikle birbirinin yarısıdır.
- B) O₂’nin basıncı He’ninkinin 16 katıdır.
- C) Eşittir.
- D) He’nin basıncı O₂’ninkinin 16 katıdır.
- E) Her iki basınç sıfır olur.
Doğru cevap: C
Çözüm: İdeal gaz bağıntısı PV=nRT olduğundan n, T ve V eşitse gaz türü ne olursa olsun basınç eşittir.
NaCl katısının erimesi ile sıvı H₂O’nun buharlaşması arasındaki temel fark hangisidir?
- A) İlkinde iyonik örgü etkileşimleri, ikincisinde moleküller arası çekimler aşılır.
- B) İlkinde yalnız London, ikincisinde iyonik bağ aşılır.
- C) İlkinde metalik, ikincisinde nükleer bağ kopar.
- D) İkisinde de mutlaka yeni element oluşur.
- E) İkisinde de O–H kovalent bağları kopar.
Doğru cevap: A
Çözüm: NaCl kristal örgüsü güçlü iyon-iyon çekimlerine; sıvı su molekülleri arası daha zayıf çekimlere dayanır.